მიწისქვეშა დეტექტორმა ბნელი მატერიის შესაძლო პირველი პირდაპირი კვალი დააფიქსირა

2026 წლის 1 სექტემბერს, სამხრეთ დაკოტაში, LUX-ZEPLIN-ის ბნელი მატერიის დეტექტორზე მომუშავე მეცნიერებმა დააფიქსირეს ნაწილაკების ერთი აუხსნელი ურთიერთქმედება, რომელიც, ზოგიერთი ფიზიკოსის აზრით, შესაძლოა ბნელი მატერიის პირველი პირდაპირი კვალი იყოს. ითვლება, რომ ეს უხილავი სუბსტანცია სამყაროს მატერიის დაახლოებით 85%-ს შეადგენს.dw+1

250 ფიზიკოსისგან შემდგარმა საერთაშორისო გუნდმა თავი შეიკავა დაკვირვების აღმოჩენად გამოცხადებისგან, თუმცა ამ ფაქტმა ნაწილაკების ფიზიკის სამყაროში დიდი გამოხმაურება გამოიწვია და კვლავ გააჩაღა კამათი იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა ვეძებოთ სამყაროს დაკარგული კომპონენტები.newscientist+1

ნაპერწკალი სიბნელეში

LUX-ZEPLIN-ის დეტექტორი, რომელიც ცნობილია როგორც LZ, მდებარეობს 1.5 კილომეტრის სიღრმეზე, ყოფილ ჰომსტეიკის მაღაროში, სენფორდის მიწისქვეშა კვლევით ცენტრში. მისი გული არის ულტრასუფთა თხევადი ქსენონით სავსე კამერა, რომელიც მუდმივად აკვირდება სინათლის მკრთალ ციმციმებსა და ელექტრული მუხტის იმპულსებს, რაც ნაწილაკისა და ქსენონის ბირთვის შეჯახებაზე მიუთითებდა.realnoevremya+1

წლების დუმილის შემდეგ, დეტექტორმა დააფიქსირა ენერგიის ერთი აფეთქება 248 კილო-ელექტრონვოლტზე, რაც ბევრად უფრო ძლიერია, ვიდრე სტანდარტული ურთიერთქმედებისთვისაა მოსალოდნელი და, მკვლევრების თქმით, ზედმეტად ძლიერია იმისთვის, რომ მარტივად ჩაითვალოს ფონურ ხმაურად. Philip Ball-ის მიხედვით, რომელიც წერს The New World-ისთვის, ალბათობა იმისა, რომ ეს აღმოჩენა მხოლოდ შემთხვევითი სიგნალია, დაახლოებით 200-დან ერთია. მიუხედავად იმისა, რომ ეს შესაძლოა გამამხნევებლად ჟღერდეს, ნაწილაკების ფიზიკოსები, როგორც წესი, მოითხოვენ რამდენიმე მილიონში ერთის ალბათობას, სანამ დადასტურებულ აღმოჩენაზე განაცხადებენ.thenewworld+1

თავსატეხი თავსატეხში

თუ ეს მოვლენა გამოწვეული იყო ბნელი მატერიის ნაწილაკით, კერძოდ, სუსტად ურთიერთქმედი მასიური ნაწილაკით (WIMP), ეს პარადოქსს ქმნის. როგორც New Scientist იუწყება, სიგნალი, როგორც ჩანს, უფრო კომპლექსური ურთიერთქმედებიდან მომდინარეობს, ვიდრე აქამდე იყო ნავარაუდევი. ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის კოსმოლოგმა ნილ ვაინერმა აღნიშნა, რომ ასეთ მაღალი ენერგიის შეჯახებას ჩვეულებრივ თან უნდა ახლდეს მრავალი დაბალი ენერგიის მოვლენა, რისი ნიშანიც არ ყოფილა. ეს შეიძლება მიუთითებდეს, რომ ბნელი მატერია თავად არის რამდენიმე ტიპის უცნობი ნაწილაკის კომპოზიტი.newscientist+1

"ერთი მოვლენით ბევრი რამის თქმა არ შეიძლება… ჩვენ ველოდებით მეტ მონაცემს," – თქვა ვაინერმა.thenewworld

რა იქნება შემდეგ

LZ-ის გუნდი აგრძელებს მონაცემების შეგროვებას და მიზნად ისახავს 1000 დღის სუფთა დაკვირვებას, ვიდრე მყარ დასკვნებს გამოიტანს. მოსალოდნელია, რომ მსოფლიოს სხვა ბნელი მატერიის დეტექტორებიც შეამოწმებენ ენერგიის ამ დიაპაზონს, რათა დაადასტურონ ან უარყონ ეს აღმოჩენა.realnoevremya+1

ობიექტის მიმართ საზოგადოებრივი ინტერესი იზრდება. 17 სექტემბერს, სუ-ფოლსში დაგეგმილი უფასო ღონისძიება "საღამო ამერიკის მიწისქვეშა ლაბორატორიასთან" სწრაფად გაიყიდა, რამაც ორგანიზატორებს აიძულა დაემატებინათ პირდაპირი ტრანსლაცია და მოლოდინის სია. საღამოს გაუძღვება ოქსფორდის უნივერსიტეტის დოქტორი კევინ ლესკო, LZ-ის წამყვანი მკვლევარი.siouxfalls

ამ დროისთვის, ფიზიკის სამყარო აკვირდება და ელოდება, იმის გაცნობიერებით, რომ თხევადი ქსენონის ავზში სინათლის ერთმა ციმციმმა შეიძლება აღნიშნოს ან სტატისტიკური შეცდომა, ან მეცნიერების ერთ-ერთი უძველესი ღია კითხვის პასუხის დასაწყისი.