Ստորգետնյա դետեկտորը գրանցել է մութ նյութի հնարավոր առաջին ուղղակի նշանը

2026 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Հարավային Դակոտայում LUX-ZEPLIN մութ նյութի դետեկտորի վրա աշխատող գիտնականները գրանցել են մասնիկների մեկ անբացատրելի փոխազդեցություն, որը, ըստ որոշ ֆիզիկոսների, կարող է լինել մութ նյութի առաջին ուղղակի հետքը. ենթադրվում է, որ այս անտեսանելի նյութը կազմում է տիեզերքի ամբողջ նյութի մոտ 85%-ը:dw+1

250 ֆիզիկոսներից բաղկացած միջազգային թիմը զերծ է մնացել դիտարկումը հայտնագործություն անվանելուց, սակայն այս բացահայտումը ալիքներ է բարձրացրել մասնիկների ֆիզիկայի համայնքում և վերսկսել բանավեճը այն մասին, թե ինչպես լավագույնս փնտրել իրականության բացակայող բաղադրիչները:newscientist+1

Լույսի բռնկում խավարում

LUX-ZEPLIN դետեկտորը, որը հայտնի է որպես LZ, գտնվում է 1.5 կիլոմետր խորության վրա՝ Սենֆորդի ստորգետնյա հետազոտական կենտրոնի նախկին Հոմսթեյք հանքավայրում: Դրա սիրտը գերմաքուր հեղուկ քսենոնով լցված խցիկն է, որը մշտապես վերահսկվում է լույսի թույլ բռնկումների և էլեկտրական լիցքի իմպուլսների համար, որոնք կազդարարեին անցնող մասնիկի և քսենոնի միջուկի բախումը:realnoevremya+1

Տարիների լռությունից հետո դետեկտորը գրանցել է 248 կիլո-էլեկտրոնվոլտ էներգիայի մեկ պոռթկում, որը շատ ավելի ուժեղ է, քան սպասվում էր ստանդարտ փոխազդեցության համար, և հետազոտողների խոսքով՝ չափազանց հզոր է, որպեսզի հեշտությամբ դիտարկվի որպես ֆոնային աղմուկ: Ըստ The New World-ի համար գրող Ֆիլիպ Բոլի՝ այն հավանականությունը, որ հայտնաբերումը պարզապես պատահական ազդանշան է, մոտավորապես 200-ից մեկ է: Թեև դա կարող է հուսադրող հնչել, մասնիկների ֆիզիկոսները սովորաբար պահանջում են միլիոնից մեկ հավանականություն, նախքան հաստատված հայտնաբերման մասին հայտարարելը:thenewworld+1

Հանելուկ հանելուկի մեջ

Եթե իրադարձությունը առաջացել է մութ նյութի մասնիկի, մասնավորապես՝ թույլ փոխազդող զանգվածային մասնիկի (WIMP) կողմից, ապա այն պարադոքս է առաջացնում: Ինչպես հաղորդում է New Scientist-ը, ազդանշանը, կարծես, բխում է ավելի բարդ փոխազդեցությունից, քան նախկինում ենթադրվում էր: Նյու Յորքի համալսարանի տիեզերագետ Նիլ Վայները նշել է, որ նման բարձր էներգիայի բախումը սովորաբար պետք է ուղեկցվեր բազմաթիվ ցածր էներգիայի իրադարձություններով, որոնցից ոչ մի նշան չկա: Սա կարող է հուշել, որ մութ նյութն ինքնին մի քանի տեսակի անհայտ մասնիկների կոմպոզիտ է:newscientist+1

«Մեկ իրադարձությամբ շատ բան չես կարող ասել… մենք սպասում ենք ավելի շատ տվյալների», — ասել է Վայները:thenewworld

Ի՞նչ է սպասվում հետո

LZ թիմը շարունակում է տվյալներ հավաքել՝ նպատակ ունենալով ունենալ 1000 օրվա մաքուր դիտարկումներ՝ նախքան հաստատուն եզրակացություններ անելը: Ակնկալվում է, որ աշխարհի մյուս մութ նյութի փորձարարական կենտրոնները նույնպես կուսումնասիրեն էներգիայի այս տիրույթը՝ տեսնելու համար, թե արդյոք կարող են հաստատել կամ հերքել այս բացահայտումը:realnoevremya+1

Օբյեկտի նկատմամբ հանրային հետաքրքրությունը մեծանում է: Սեպտեմբերի 17-ին Սու Ֆոլսում նախատեսված «Երեկո Ամերիկայի ստորգետնյա լաբորատորիայի հետ» անվճար միջոցառման տոմսերը արագ սպառվել են, ինչը կազմակերպիչներին դրդել է ավելացնել ուղիղ հեռարձակում և սպասման ցուցակ: Երեկոյին մասնակցելու է Օքսֆորդի համալսարանի դոկտոր Քևին Լեսկոն՝ LZ-ի առաջատար հետազոտողներից մեկը:siouxfalls

Առայժմ ֆիզիկայի աշխարհը դիտում և սպասում է՝ գիտակցելով, որ հեղուկ քսենոնի տարայում լույսի մեկ բռնկումը կարող է նշանավորել կամ վիճակագրական պատահականություն, կամ գիտության ամենահին բաց հարցերից մեկի պատասխանի սկիզբը: