კატარი და ომანი ჰორმუზის სრუტის გახსნას ცდილობენ, ირანში ნავთობის ექსპორტი ნულამდე დაეცა

ირანის ცენტრალური ბანკის მმართველმა ოთხშაბათს აღიარა, რომ მიმდინარე ომისა და აშშ-ის სანქციების ფონზე, ქვეყნის ნავთობის ექსპორტი ნულამდე დაეცა. პარალელურად, ყურის ქვეყნებმა დიპლომატიური ძალისხმევა დაიწყეს ჰორმუზის სრუტეში ნაოსნობის აღსადგენად, ხოლო ნავთობის ფასები მიწოდების შემცირებასთან დაკავშირებული შეშფოთების გამო გაიზარდა.

ირანი ექსპორტის სრულ შეწყვეტას აღიარებს

ირანის ცენტრალური ბანკის მმართველმა, აბდოლნასერ ჰემატიმ, ტელეინტერვიუში დაადასტურა, რომ ირანი ნავთობს აღარ აექსპორტებს. „ეჭვგარეშეა, რომ ნავთობის ექსპორტზე შეზღუდვებს ვაწყდებით“, – განაცხადა ჰემატიმ. „რეალობაა, რომ ნავთობის ექსპორტს არ ვახორციელებთ“. მან აღნიშნა, რომ ერაყი და კატარიც მსგავს შეფერხებებს განიცდიან ნავთობიდან მიღებულ შემოსავლებში სრუტის ჩაკეტვის გამო, თუმცა დასძინა, რომ ირანის მდგომარეობა განსაკუთრებით მძიმეა, რადგან ვაშინგტონმა მისი უცხოური ვალუტის რეზერვები გაყინა.thenationalnews+3

ჰემატიმ დასძინა, რომ თანხები, რომელთა მიღებასაც ირანი ისლამაბადის მემორანდუმის ფარგლებში ელოდა (ეს არის ივნისში ვაშინგტონთან მიღწეული სამშვიდობო ჩარჩო შეთანხმება), ჯერ კიდევ არ არის განბლოკილი. ომამდე ირანი ერაყში ყოველწლიურად 12 მილიარდი დოლარის ღირებულების საქონლისა და მომსახურების ექსპორტს ახორციელებდა.egyptian-gazette

ყურის ქვეყნების დიპლომატია და შეფერხებები სრუტეში

კატარი და ომანი ხუთშაბათს სათავეში ჩაუდგნენ რეგიონულ ინიციატივას, რომელიც სრუტის გახსნის მიზნით დროებითი შეთანხმების მიღწევას ითვალისწინებს. კატარის პრემიერ-მინისტრმა, შეიხ მუჰამედ ბინ აბდულრაჰმანმა განაცხადა, რომ დოჰა ირანსა და აშშ-ს შორის მედიატორის როლს ასრულებს. „ნაოსნობის თავისუფლება გარანტირებული უნდა იყოს ნებისმიერი ქვეყნის ჩარევის გარეშე და ეს საზღვაო მარშრუტები პოლიტიკური შანტაჟის მძევლად არ უნდა იქცეს“, – განაცხადა მან.thenationalnews

ომანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, ბადრ ალბუსაიდიმ განაცხადა, რომ სასულთნო „ეწინააღმდეგება შემდგომ ესკალაციას ან კონფლიქტს“ და ხაზი გაუსვა საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად საზღვაო უსაფრთხოების დაცვის ერთგულებას. სრუტეში მოძრაობა მკვეთრად შენელდა: სამშაბათს ის მხოლოდ ექვსმა სასაქონლო გემმა გადაკვეთა, რაც მნიშვნელოვნად ჩამოუვარდება 10-დღიან საშუალო მაჩვენებელს (11 გემი), Reuters-ის მიერ ციტირებული Kpler-ის მონაცემების თანახმად.reuters+1

ტრამპის „ეკონომიკური დე-დღე“

დიპლომატიურ ძალისხმევას წინ უძღოდა აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის მიერ ირანის წინააღმდეგ გამოცხადებული ე.წ. „ეკონომიკური დე-დღე“ (D-Day). ოთხშაბათს საღამოს Truth Social-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში ტრამპმა გააფრთხილა ნებისმიერი ქვეყანა, ფინანსური ინსტიტუტი თუ ბიზნესი, რომელიც ირანს ეხმარება, რომ მათ „უზარმაზარი ეკონომიკური შედეგები“ დაატყდებათ თავს. „ნავთობის კონტრაბანდა, სვოპ ხაზები, ფულადი გზავნილები, გადამცვლელი პუნქტები, გემების რეესტრები, ფიქტიური კომპანიები: ეს ყველაფერი ახლავე უნდა შეწყდეს“, – დაწერა ტრამპმა.jpost+2

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, აბას არაღჩიმ უარყო ეს მუქარა და მას უწოდა „ყურადღების გადატანა თავად ამერიკის კრიზისიდან“, რომელიც ვალებსა და საპროცენტო ხარჯებს უკავშირდება. მან ასევე გააფრთხილა ვაშინგტონი, რომ ზეწოლის კამპანია ირანელების მიმართ მტრობას გააღვივებს. ნავთობის ფასები გაიზარდა ახლო აღმოსავლეთში მიწოდებასთან დაკავშირებული მუდმივი შეშფოთების ფონზე: Brent-ის მარკის ნავთობი ამ კვირის დასაწყისში ბარელზე 91 დოლარზე მეტად ივაჭრებოდა, დიპლომატიური მოგვარების იმედების გადაწურვის ფონზე.channelnewsasia+3