IEA: დიზელის გლობალური დეფიციტი 2027 წლამდე გაგრძელდება

დიზელის გლობალური მიწოდება მომავალი წლის განმავლობაშიც შეზღუდული დარჩება, აცხადებს საერთაშორისო ენერგეტიკული სააგენტო (IEA). სააგენტოს ცნობით, ახლო აღმოსავლეთიდან საწვავის ექსპორტი ირანის ომის შემდეგ კვლავ ვერ აღდგა, მიუხედავად ნედლი ნავთობის მიწოდების ზრდისა, ხოლო უკრაინული დარტყმები რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებს მუშაობას აფერხებს.wsj+1

ოქტომბრის ანგარიშში IEA აღნიშნავს, რომ დიზელი მიწოდების შეფერხებების გამო "ექსტრემალური წნეხის" ქვეშაა. სააგენტოს პროგნოზით, "საშუალო დისტილატების დეფიციტი, სავარაუდოდ, 2027 წლამდე გაგრძელდება", მიუხედავად მოთხოვნის შემცირებისა. ეს გაფრთხილება ზამთრის სეზონის წინ გაჟღერდა, როდესაც დიზელზე, რომელიც გათბობისთვისაც გამოიყენება, მოთხოვნა პიკს აღწევს.marketscreener+2

ექსპორტის ვარდნა და მარაგების შემცირება

სააგენტოს მონაცემებით, მესამე კვარტალში დიზელის გლობალური ხელმისაწვდომობა წინა წელთან შედარებით დღეში 1.7 მილიონი ბარელით შემცირდა, მეორე კვარტალში დაფიქსირებული 1.5 მილიონი ბარელის ვარდნის შემდეგ. სექტემბერში ახლო აღმოსავლეთიდან და რუსეთიდან ერთობლივი წმინდა ექსპორტი 60%-ზე მეტით დაეცა. აშშ-დან და ჩინეთიდან გაზრდილმა მიწოდებამ ამ დანაკლისის მხოლოდ ნაწილი შეავსო.marketscreener+1

მეორე კვარტალში მარაგების უჩვეულოდ დიდმა კლებამ და მესამე კვარტალში მიწოდების შეზღუდვამ, რაც სეზონურ ნორმებს ეწინააღმდეგება, "გლობალური ბაზრები ზამთრის პიკური მოთხოვნის წინ მნიშვნელოვანი მარაგების გარეშე დატოვა", აცხადებს IEA. მაშინაც კი, თუ გადამამუშავებელი ქარხნების მუშაობა სწრაფად აღდგება, მეოთხე კვარტალში მიწოდება მოთხოვნას ჩამორჩება, ამიტომ მარაგების აღდგენა 2027 წლის მეორე ნახევრამდე ნაკლებად სავარაუდოა. სექტემბერში დიზელის საბითუმო ფასმა ევროპასა და აშშ-ში რეკორდულ ნიშნულს, ბარელზე დაახლოებით 220 დოლარს მიაღწია. აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის ადმინისტრაციის მონაცემებით, იმავე თვეში აშშ-ში დიზელის საშუალო საცალო ფასი გალონზე 6.29 დოლარი იყო.eia+1

მიწოდების აღდგენა "მყიფეა"

სექტემბერში, აგვისტოსთან შედარებით, ნავთობის გლობალური მიწოდება დღეში 2.5 მილიონი ბარელით გაიზარდა, ძირითადად საუდის არაბეთისა და არაბთა გაერთიანებული საამიროების ხარჯზე. ახლო აღმოსავლეთის ყურის ექსპორტმა დღეში 13.9 მილიონ ბარელს მიაღწია, რაც ომამდელი დონის დაახლოებით 75%-ია. IEA აფრთხილებს, რომ "ყურეში განახლებული თავდასხმები აღდგენის პროცესს მყიფეს ხდის". იემენელმა ჰუსიტებმა გასულ კვირას რიადზე რამდენჯერმე მიიტანეს იერიში. საუდის არაბეთის ოფიციალური პირების განცხადებით, ოთხშაბათს ღამით სამიზნე გახდა Saudi Aramco-ს ადმინისტრაციული შენობა.argusmedia+2

IEA ახლა ელოდება, რომ ნავთობზე მოთხოვნა 2026 წელს დღეში 2.6 მილიონი ბარელით შემცირდება და 102.4 მილიონ ბარელს შეადგენს. სააგენტოს პროგნოზით, მიწოდება წელს დღეში 5.8 მილიონი ბარელით დაიკლებს, ხოლო 2027 წელს დღეში 7.7 მილიონი ბარელით გაიზრდება. სექტემბრის ბოლოსთვის გლობალური მარაგები ომამდელ დონეს 509 მილიონი ბარელით ჩამორჩებოდა.marketscreener+1

პოლიტიკური რეაქციები კრიტიკის საგანია

დიდი შვიდეულის ქვეყნები შეთანხმდნენ, რომ საგანგებო რეზერვებიდან 100 მილიონი ბარელი დიზელი და ნედლი ნავთობი გამოათავისუფლონ. IEA-ს მმართველი საბჭო დეტალებს 14 და 15 ოქტომბრის შეხვედრაზე განიხილავს. გასულ კვირას პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ რუსეთი ვლადიმერ პუტინთან შეთანხმების საფუძველზე 300 000 ტონა დიზელს მიაწვდის. IEA-ს თქმით, რუსული ექსპორტის შეზღუდვების შემსუბუქება მიწოდებას მნიშვნელოვნად ვერ გაზრდის, სანამ რუსული ქარხნები დაზიანებულია. ევროკომისარმა ვალდის დომბროვსკისმა გარიგება გააკრიტიკა და განაცხადა, რომ "ახლა რუსეთისთვის სანქციების შემსუბუქების დრო არ არის".reuters+2