ჰაიტელი ბანდიტები კენსკოფის ხოცვა-ჟლეტის შემდეგ 50 მძევლის მოკვლით იმუქრებიან

შეიარაღებულმა ბანდებმა პორტ-ო-პრენსის მთიანეთში მდებარე ფერმერულ თემ კენსკოფზე განხორციელებული სასტიკი ღამის თავდასხმისას სულ მცირე 47 ადამიანი, მათ შორის ხუთი ბავშვი, მოკლეს. ბანდის ლიდერი იმუქრება, რომ 50-ზე მეტ მძევალს სიცოცხლეს გამოასალმებს, თუ უსაფრთხოების ძალები შეიარაღებული დაჯგუფებების წინააღმდეგ ოპერაციებს არ შეწყვეტენ.

თავდასხმა 23 აგვისტოს ღამით დაიწყო, როდესაც შეიარაღებულმა პირებმა კენსკოფის ცენტრი და მიმდებარე დასახლებები დაიკავეს, ადგილობრივები დახოცეს, 50-ზე მეტი ადამიანი გაიტაცეს და სახლები თუ ავტომობილები გადაწვეს. გაეროს ჰაიტის ინტეგრირებული ოფისის ცნობით, დაღუპულთაგან 22 ადამიანი რელიგიურ კომპლექსში სიკვდილით დასაჯეს, სადაც ისინი თავშესაფარს ეძებდნენ.upi

მუქარა მძევლების მიმართ

ოთხშაბათს ბანდის ლიდერმა, მეტსახელად Izo 2, სოციალურ ქსელში ვიდეო გამოაქვეყნა, სადაც თითქმის 20 მძევალი, მათ შორის სამი ბავშვი ჩანს. ჰაიტური გაზეთის, Le Nouvelliste-ის ცნობით, კრიმინალმა ლიდერმა განაცხადა: „თუ ჩემი რომელიმე კაცი ან ჯარისკაცი მოკვდება, ეს ხალხი დაიღუპება“. Izo 2 ხელმძღვანელობს შეიარაღებულ ჯგუფს, რომელიც კენსკოფში კრიმინალური კოალიცია Viv Ansanm-ის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ლიდერთან, ჯონსონ ანდრესთან (მეტსახელად Izo) კოორდინაციით მოქმედებს.upi

პრემიერ-მინისტრმა ალიქს დიდიე ფილს-ემემ განაცხადა, რომ მთავრობა უკან არ დაიხევს. „კენსკოფს არ მივატოვებთ“, – თქვა მან. „სახელმწიფო ხელისუფლება აღდგება, ყოველგვარი სისუსტისა და დაყოვნების გარეშე“.upi

ჰუმანიტარული კრიზისის გაღრმავება

კენსკოფზე თავდასხმა იმ დროს მოხდა, როდესაც გაეროს ახალი კვარტალური ანგარიში ჰაიტიში უსაფრთხოების კოლაფსის მასშტაბებს ასახავს. Reuters-ის მონაცემებით, აპრილიდან ივნისის ჩათვლით სულ მცირე 1,408 ადამიანი მოკლეს, 656 კი დაშავდა, ხოლო 796 ადამიანი ბანდებთან დაკავშირებული გაუპატიურების მსხვერპლი გახდა. მხოლოდ 2026 წლის პირველ ნახევარში 3,050 ადამიანი დაიღუპა, ხოლო 2022 წლის დასაწყისიდან დღემდე 21,000-ზე მეტი ადამიანია მოკლული.wtvbam+1

დაახლოებით 1.47 მილიონი ადამიანი, რაც მოსახლეობის 12%-ია, ამჟამად იძულებით გადაადგილებულია, ხოლო 5.8 მილიონი ადამიანი სურსათის მწვავე დეფიციტს განიცდის. მხოლოდ კვირა ღამეს კენსკოფში 2,600-ზე მეტი ადამიანი გახდა დევნილი.wtvbam

გაეროს გენერალურმა მდივანმა ანტონიუ გუტერეშმა ძალადობა დაგმო: „თემებზე ბანდების დაუნდობელი თავდასხმები და ადამიანების სიკვდილი ჰაიტიში არსებულ საგანგაშო უსაფრთხოების პირობებს უსვამს ხაზს“.upi

სტრატეგიული რისკები და საფრთხეში მყოფი არჩევნები

კენსკოფს სტრატეგიული პოზიცია უკავია, რაც ბანდებს საშუალებას მისცემს პეტიონ-ვილის ალყა შემოარტყან და გააკონტროლონ დედაქალაქის სამხრეთ ჰაიტისთან დამაკავშირებელი გზები. შეიარაღებული კონფლიქტების ადგილმდებარეობისა და მოვლენების მონაცემთა პროექტის (ACLED) თანახმად, უსაფრთხოების ოპერაციებმა იანვრიდან აგვისტომდე, 2025 წელთან შედარებით, რეგიონში ძალადობა 66%-ით შეამცირა, თუმცა ბანდები სარგებლობენ სოფლად პოლიციის შეზღუდული ყოფნით, როდესაც ხელისუფლება რესურსებს პორტ-ო-პრენსში კონცენტრირებს.upi

თავდასხმა კიდევ უფრო მეტ ეჭვს ბადებს ჰაიტის შესაძლებლობაზე, ჩაატაროს 13 დეკემბრისთვის დაგეგმილი საყოველთაო არჩევნები, რაც ქვეყანაში ბოლო ათწლეულში პირველი იქნება. კენჭისყრა დამოკიდებულია იმაზე, ჩაითვლება თუ არა უსაფრთხოების მდგომარეობა საკმარისად თავისუფალი და სამართლიანი არჩევნების ორგანიზებისთვის.wtvbam+1