ევროკავშირში გაზის მარაგების შევსება ზამთრის 90%-იან მიზანს მნიშვნელოვნად ჩამორჩება

ევროპაში გაზის საცავების შევსება ბოლო 15 წლის განმავლობაში ერთ-ერთი ყველაზე დაბალი ტემპით მიმდინარეობს. Gas Infrastructure Europe-ის მონაცემებით, აგვისტოს დასაწყისში საცავების შევსების დონე ტევადობის დაახლოებით 58%-ს შეადგენდა, რაც ზაფხულის ამ პერიოდის ჩვეულებრივ მაჩვენებელზე დაახლოებით 15 პროცენტული პუნქტით ნაკლებია. ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ არსებული ტენდენციების შენარჩუნების შემთხვევაში, ევროკავშირს თითქმის არ აქვს შანსი, ნოემბრისთვის გაზის საცავების სავალდებულო 90%-იან ნიშნულს მიაღწიოს, თუმცა ევროკავშირის მიერ რუსული თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) იმპორტი ზრდას განაგრძობს.intellinews

ორად გაყოფილი კონტინენტი

IntelliNews-ის ანალიზი, რომელიც ეფუძნება საცავების შევსების 15-წლიან ისტორიაზე აგებულ სეზონურ მოდელს, აჩვენებს, რომ ევროპა ორ სიჩქარედ იყოფა. პოლონეთი და უნგრეთი ნორმალურ დონეზე ან მასზე მაღლა იმყოფებიან, ხოლო იტალია ტიპური ცვალებადობის ფარგლებში რჩება. თუმცა გერმანია და ნიდერლანდები ღრმა დეფიციტში არიან. 5 აგვისტოს გერმანიის საცავები მხოლოდ 47.6%-ით იყო სავსე, სეზონური ნორმის (75.1%) ფონზე. ეს 27.5-პუნქტიანი სხვავობა ყველაზე დიდ დანაკლისს წარმოადგენს ევროპულ საცავებში. პროცენტული თვალსაზრისით კიდევ უფრო უარესი მდგომარეობაა ნიდერლანდებში, სადაც საცავები 38.5%-ით არის შევსებული, 77%-იანი საბაზისო მაჩვენებლის ფონზე.intellinews

ოქსფორდის ენერგეტიკული კვლევების ინსტიტუტმა ივლისის ბოლოს ივარაუდა, რომ თუ შევსება ბოლო პერიოდის ტემპით გაგრძელდება, 1 ნოემბრისთვის ევროკავშირის მარაგებმა შესაძლოა ტევადობის მხოლოდ 67%-ს მიაღწიოს, რაც 2013 წლის შემდეგ ზამთრის დასაწყისთვის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი იქნება. Reuters Thomson Reuters Corporation ↗ 1.68%-მა 6 აგვისტოს განაცხადა, რომ გაზის სარეკორდო დაბალი მარაგები ევროპას ფასების შემდგომი მკვეთრი ზრდის რისკის წინაშე აყენებს. The New York Times-მა აღნიშნა, რომ მარაგების დონე ზაფხულისთვის მეორე ყველაზე დაბალ ნიშნულზეა 2011 წლის შემდეგ, ხოლო ჰორმუზის სრუტის კონფლიქტი მარაგების შევსების მცდელობებს ურთულებს.oxfordenergy+2

რუსული გაზი: აცდენა რიტორიკასა და რეალობას შორის

მიწოდების დეფიციტი მზარდი წინააღმდეგობრიობის ფონზე ვითარდება. ენერგიისა და სუფთა ჰაერის კვლევის ცენტრის (CREA) მონაცემებით, ივნისში, გასული წლის იმავე თვესთან შედარებით, ევროკავშირის მიერ რუსული თხევადი გაზის იმპორტი 14%-ით გაიზარდა, ხოლო ამ გაყიდვებიდან რუსეთის შემოსავალმა დღეში დაახლოებით 60 მილიონი ევრო შეადგინა. ყველაზე დიდი მყიდველი საფრანგეთი იყო, რომლის მონტუარის პორტმაც მაისთან შედარებით ოთხჯერ მეტი მოცულობა მიიღო. 2026 წლის პირველ ნახევარში რუსეთის Yamal LNG-ის ქარხანამ ევროკავშირში თითქმის 10 მილიონი ტონა გაზი გაგზავნა, რაც წლიურ ჭრილში დაახლოებით 18%-იან ზრდას წარმოადგენს.urdupoint+2

ეს ზრდა გრძელდება იმის მიუხედავად, რომ ბრიუსელმა ოფიციალურად მიიღო რუსულ გაზზე უარის თქმის გეგმა. 2026 წლის იანვარში საბოლოოდ დამტკიცებული რეგულაციის თანახმად, რუსული LNG-ის სპოტური იმპორტი აიკრძალა, მოკლევადიანი LNG კონტრაქტები აიკრძალა 25 აპრილიდან, ხოლო დარჩენილი გრძელვადიანი LNG კონტრაქტები კანონგარეშედ გამოცხადდება 2027 წლის 1 იანვრიდან. მოკლევადიანი კონტრაქტებით მილსადენის გაზის იმპორტი აიკრძალა 2026 წლის 17 ივნისიდან.spglobal

რა იქნება შემდეგ

ევროკავშირმა აღიარა არსებული სირთულე. ევროპულმა საბჭომ წამოაყენა წინადადება, შერბილდეს სავალდებულო 90%-იანი შევსების მიზანი, რაც წევრ ქვეყნებს საშუალებას მისცემს მას მიაღწიონ 1 ოქტომბრიდან 1 დეკემბრამდე პერიოდში, ნაცვლად მოქმედი 1 ნოემბრის ვადისა, ხოლო არასასურველი საბაზრო პირობების შემთხვევაში დასაშვები გახდეს 80%-იანი ნიშნულიც. მიუხედავად ამისა, IntelliNews-ის მოდელმა აჩვენა, რომ წლევანდელი სასტარტო პოზიციისთვის გამოყენებული 13 ისტორიული სცენარიდან არცერთი არ უზრუნველყოფს ნოემბრისთვის ევროკავშირის მასშტაბით მარაგების 90%-მდე შევსებას, ხოლო საპროგნოზო შედეგები 66.5%-დან 82.1%-მდე მერყეობს.europarl.europa+1

ყველაზე დიდ ცვლადად ამინდი რჩება. რბილმა შემოდგომამ შესაძლოა ევროკავშირს საშუალება მისცეს, მარაგები 75%-მდე შეივსოს, ხოლო ადრეულმა ყინვებმა ან ჰორმუზის სრუტით მიწოდების მორიგმა შეფერხებამ შესაძლოა გერმანია და ნიდერლანდები იმ მდგომარეობიდან, რასაც ანალიტიკოსები "პრობლემურს" უწოდებენ, ზამთრის დადგომამდე ნამდვილ კრიზისში გადაიყვანოს.intellinews+1