ევროკავშირი აშშ-ირანის მოლაპარაკებებში მონაწილეობას ითხოვს ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერის შემდეგ

ოთხშაბათს აშშ-ირანის ურთიერთგაგების მემორანდუმის ოფიციალურმა ხელმოწერამ ტრანსატლანტიკურ დიპლომატიაში ახალი თავი გახსნა. ევროპელი ლიდერები ამტკიცებენ, რომ მათ შეუძლიათ წვლილი შეიტანონ მოლაპარაკებების შემდეგ ფაზაში, მაშინ როცა ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ ბლოკს მუდმივი მარგინალიზაციის საფრთხე ემუქრება.

კალასი ევროპული ექსპერტიზის მნიშვნელობაზე საუბრობს

ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა კაია კალასმა ორშაბათს ევროპარლამენტში განაცხადა, რომ აშშ-ირანის შეთანხმების შემდეგ "არსებობს ფრთხილი ოპტიმიზმის საფუძველი" და მას ახლო აღმოსავლეთის სტაბილურობისთვის პოტენციური გარდამტეხი მომენტი უწოდა. ბოლო კვირების განმავლობაში კალასი ამტკიცებდა, რომ ევროკავშირის ბირთვული ექსპერტიზა მას შეუცვლელს ხდის. "მაგიდასთან ბირთვული ექსპერტები უნდა ისხდნენ", – თქვა მან. "წინააღმდეგ შემთხვევაში, ჩვენ მივიღებთ შეთანხმებას, რომელიც უფრო სუსტი იქნება, ვიდრე JCPOA იყო." მან ხაზი გაუსვა ევროკავშირის საზღვაო ოპერაციებს და 2015 წლის ბირთვული შეთანხმების შუამავლობაში ბლოკის გამოცდილებას, როგორც კონკრეტულ აქტივებს.eunews+2

ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა საფრანგეთის ქალაქ ევიანში, G7-ის სამიტის წინ გამართულ პრესკონფერენციაზე, მიესალმა შეთანხმებას, თუმცა სანქციებთან დაკავშირებით მკაცრი პოზიცია დაიკავა. "სანქციების პრინციპი ისაა, რომ ჩვენ გვჭირდება რეალური ცვლილებები ადგილზე, სანამ მათ მოხსნაზე ვიფიქრებთ", – განაცხადა მან. "თუ ქცევა სანდოდ და გადამოწმებად იცვლება, მაშინ სანქციების მოხსნა შესაძლებელია. მაგრამ საპირისპიროც მართალია."youtube+2

ადგილი ოთახის გარეთ

14-პუნქტიანი მემორანდუმი, რომელსაც ორივე პრეზიდენტმა ელექტრონულად მოაწერა ხელი, 60 დღით ახანგრძლივებს აშშ-ირანის ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმს და ორივე მხარეს ავალდებულებს ბირთვულ მოლაპარაკებებს, რათა ირანს იარაღის შეძენაში ხელი შეუშალონ. მოლაპარაკებები მიმდინარეობდა ომანისა და კატარის შუამავლობით, ევროპის ოფიციალური როლის გარეშე.nypost+2

ანალიტიკოსების თქმით, ეს სტრუქტურულ ცვლილებას ასახავს. Crisis Group-ის ალი ვაეზმა აღნიშნა, რომ ევროპულმა ტრიომ – დიდმა ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა და გერმანიამ – "ისე ცუდად მართეს თავიანთი პოზიცია", რომ არც ვაშინგტონი და არც თეირანი მათ გავლენიან ძალად არ მიიჩნევენ. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ E3-ის ჯგუფი მიმდინარე პროცესისთვის "შეუსაბამოდ" შეაფასა. პარიზის ჟან ჟორესის ფონდის წარმომადგენელმა დევიდ ხალფამ აღნიშნა, რომ ევროპა "ორმაგ ხაფანგშია": მოლაპარაკებებიდან გარიყული და ამავდროულად შეთანხმების პერსპექტივის ძირგამომთხრელი შესაძლებლობების გარეშე.euinsider.eu+1

სტრატეგიული ხარვეზი

ევროკავშირის გამოწვევა ისაა, რომ მისი მთავარი ინსტრუმენტი – სანქციები – მხოლოდ მარგინალურია აშშ-ის ყოვლისმომცველ ეკონომიკურ შეზღუდვებთან შედარებით, რომელთა მოხსნასაც ირანი ითხოვს. ევროპამ 2025 წლის სექტემბერში გაეროს "სნეპბექ" მექანიზმი აამოქმედა და საერთაშორისო სანქციები აღადგინა, თუმცა ეს მოლაპარაკებებში ადგილად არ ქცეულა.الشرق الأوسط+2

კალასმა მოითხოვა, რომ ნებისმიერმა საბოლოო შეთანხმებამ მოიცვას ბალისტიკური რაკეტები, რეგიონული მარიონეტული ძალები და ის, რასაც ის ირანის "ჰიბრიდულ და კიბერაქტივობებს ევროპაში" უწოდებს. თუმცა, ვინაიდან 60-დღიანი მოლაპარაკებების დრო უკვე გადის და ვაშინგტონი და თეირანი პირდაპირ კომუნიკაციას ამყარებენ, ევროპის შესაძლებლობა, გავლენა მოახდინოს შედეგზე და არა მხოლოდ რეაგირება მოახდინოს მასზე, სწრაფად მცირდება.euinsider.eu+1