ეუთო-მ ირანის საკითხი გაეროს უშიშროების საბჭოს პირველად 20 წლის განმავლობაში გადასცა

გაეროს ბირთვული ზედამხედველობის ორგანოს 35-წევრიანმა მმართველთა საბჭომ ოთხშაბათს კენჭი უყარა ირანის გაეროს უშიშროების საბჭოსთვის გადაცემას ბირთვული გაუვრცელებლობის ვალდებულებების დარღვევის გამო. ეს არის პირველი ასეთი მიმართვა ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში, რაც კიდევ უფრო ამძაფრებს დიპლომატიურ დაპირისპირებას თეირანსა და დასავლურ ძალებს შორის.straitstimes+1

რეზოლუცია, რომელიც შეერთებულმა შტატებმა, დიდმა ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა და გერმანიამ წარადგინეს, ვენაში, ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს დახურულ სხდომაზე 23 ხმით 3-ის წინააღმდეგ, 8 თავშეკავებით დამტკიცდა. რუსეთი, ჩინეთი და ნიგერი იყვნენ ის სამი ქვეყანა, რომლებმაც მხარი არ დაუჭირეს ამ ზომას.internazionale+1

ხანგრძლივი დავა და ახალი ომი

ოთხშაბათის კენჭისყრა მოჰყვა 2025 წლის 12 ივნისს მიღებულ რეზოლუციას, რომელმაც ირანი "შეუსრულებლობაში" დაადანაშაულა ბირთვული გაუვრცელებლობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების კუთხით. ეს დასკვნა ეფუძნებოდა თეირანის მიერ იმ ურანის კვალის ახსნის შეუძლებლობას, რომელიც აღმოჩენილი იქნა არადეკლარირებულ ობიექტებზე, რომლებსაც ეუთო წლების განმავლობაში იკვლევდა. ეს ადრინდელი რეზოლუცია მიღებულ იქნა იმ დღეს, როდესაც ისრაელმა ირანის ბირთვული ობიექტების დაბომბვა დაიწყო, რასაც მალევე შეერთებული შტატებიც შეუერთდა.straitstimes+1

ირანის უშიშროების საბჭოსთვის გადაცემა ამ დარღვევის გამო მოითხოვდა ცალკე რეზოლუციას, რომელიც საბჭომ ოთხშაბათს დაამტკიცა. ტექსტი მოუწოდებს ეუთო-ს გენერალურ დირექტორს, გადასცეს რეზოლუცია და მანამდე მიღებული დოკუმენტები სააგენტოს ყველა წევრს, უშიშროების საბჭოს და გაეროს გენერალურ ასამბლეას.internazionale

შეზღუდული პერსპექტივები უშიშროების საბჭოში

მიუხედავად ამ მიმართვის დიპლომატიური წონისა, უშიშროების საბჭოს მხრიდან კონკრეტული ქმედებები ნაკლებად სავარაუდოა. რუსეთი და ჩინეთი, როგორც მუდმივი წევრები ვეტოს უფლებით, ეწინააღმდეგებოდნენ რეზოლუციას ეუთო-ს საბჭოს დონეზე და მოსალოდნელია, რომ ისინი ნიუ-იორკშიც დაბლოკავენ სადამსჯელო ზომებს.iranintl+1

ირანმა ორშაბათს გააფრთხილა, რომ რეზოლუციის მიღების შემთხვევაში საპასუხო ზომებს მიიღებდა, თუმცა რა სახის იქნება ეს პასუხი, ჯერჯერობით უცნობია. თავდაპირველი დავის გარდა, ახლა მიმდინარეობს ცალკე დაპირისპირება ეუთო-ს წვდომაზე იმ ირანულ ბირთვულ ობიექტებთან, რომლებიც ისრაელმა და შეერთებულმა შტატებმა დაბომბეს, რაც კიდევ უფრო ართულებს ისედაც დაძაბულ ვითარებას.straitstimes+1

ბოლოს, როდესაც ეუთო-ს საბჭომ ირანი უშიშროების საბჭოს გადასცა, ეს 2006 წელს მოხდა. ამ ნაბიჯმა საბოლოოდ გამოიწვია მრავალწლიანი საერთაშორისო სანქციები, სანამ 2015 წლის ბირთვულმა შეთანხმებამ დროებით არ შეამსუბუქა დაპირისპირება.iranintl