IAEA vísar Íran til öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna í fyrsta sinn í 20 ár

Stjórn kjarnorkueftirlitsstofnunar Sameinuðu þjóðanna, sem samanstendur af 35 ríkjum, greiddi atkvæði á miðvikudag um að tilkynna Íran til öryggisráðs Sameinuðu þjóðanna fyrir brot á skuldbindingum um kjarnorkuafvopnun. Þetta markar fyrstu slíku tilvísunina í tvo áratugi og eykur á diplómatíska spennu milli Teheran og vestrænna ríkja.straitstimes+1

Ályktunin, sem lögð var fram af Bandaríkjunum, Bretlandi, Frakklandi og Þýskalandi, var samþykkt með 23 atkvæðum með, þremur á móti og átta sem sátu hjá á lokuðum fundi Alþjóðakjarnorkumálastofnunarinnar í Vín. Rússland, Kína og Níger voru þau þrjú ríki sem greiddu atkvæði gegn tillögunni.internazionale+1

Langvarandi deila mætir nýju stríði

Atkvæðagreiðslan á miðvikudag fylgir í kjölfar ályktunar sem samþykkt var 12. júní 2025, þar sem Íran var lýst í "ósamræmi" við skuldbindingar sínar samkvæmt sáttmálanum um bann við útbreiðslu kjarnorkuvopna. Niðurstaðan byggðist á því að Teheran gat ekki útskýrt úranleifar sem fundust á ótilgreindum stöðum sem IAEA hafði rannsakað í mörg ár. Sú fyrri ályktun kom aðeins einum degi áður en Ísrael hóf að varpa sprengjum á kjarnorkumannvirki Írans, og Bandaríkin fylgdu fljótlega í kjölfarið.straitstimes+1

Til að tilkynna Íran til öryggisráðsins vegna ósamræmisins þurfti sérstaka ályktun, sem stjórnin samþykkti á miðvikudag. Textinn fer fram á að framkvæmdastjóri IAEA sendi ályktunina og fyrri ályktanir til allra aðildarríkja stofnunarinnar, öryggisráðsins og allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna.internazionale

Takmarkaðar horfur í öryggisráðinu

Þrátt fyrir diplómatískt vægi tilvísunarinnar er ólíklegt að öryggisráðið grípi til raunhæfra aðgerða. Rússland og Kína, sem bæði eru fastafulltrúar með neitunarvald, lögðust gegn ályktuninni á vettvangi stjórnar IAEA og er búist við að þau muni hindra refsiaðgerðir í New York.iranintl+1

Íran hafði varað við því á mánudag að þeir myndu hefna sín ef ályktunin yrði samþykkt, þótt óljóst sé hvers eðlis slík viðbrögð yrðu. Fyrir utan upprunalegu deiluna um ósamræmið er nú að myndast nýtt ástand varðandi aðgang IAEA að kjarnorkustöðum í Íran sem Ísrael og Bandaríkin hafa varpað sprengjum á, sem bætir enn einu lagi af spennu við þegar erfiðar aðstæður.straitstimes+1

Síðast þegar stjórn IAEA vísaði Íran til öryggisráðsins var árið 2006, skref sem leiddi að lokum til margra ára alþjóðlegra refsiaðgerða áður en kjarnorkusamningurinn frá 2015 dró tímabundið úr spennunni.iranintl