ეკონომისტები აფრთხილებენ, რომ აშშ-ირანის შეთანხმება ვერ შეამსუბუქებს გლობალურ ეკონომიკაში უკვე არსებულ ინფლაციას

ამ კვირაში ხელმოწერილმა აშშ-ირანის ურთიერთგაგების მემორანდუმმა შესაძლოა დაასრულა საომარი მოქმედებები და საფუძველი ჩაუყარა ჰორმუზის სრუტის ხელახლა გახსნას, მაგრამ ეკონომისტები და ცენტრალური ბანკირები აფრთხილებენ, რომ ენერგეტიკული ბაზრების თვეების განმავლობაში მიმდინარე შეფერხებებით გამოწვეული ინფლაციური ზიანი 2027 წლამდე გასტანს.

შეთანხმება მიღწეულია, მაგრამ ფასები უკვე განსაზღვრულია

14-პუნქტიანი შეთანხმება, რომელსაც პრეზიდენტმა ტრამპმა ოთხშაბათს ვერსალში მოაწერა ხელი, ირანს მოუწოდებს 30 დღის განმავლობაში აღადგინოს კომერციული გადაზიდვები ჰორმუზის სრუტის გავლით და იწყებს 60-დღიან სალაპარაკო ფანჯარას ყოვლისმომცველი ბირთვული შეთანხმებისთვის. შეთანხმების შესახებ ინფორმაციის გავრცელების შემდეგ ნავთობის ფასები დაეცა, ხოლო Bloomberg-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ომით გამოწვეული აშშ-ის ინფლაციის ყველაზე ცუდი პერიოდი "სავარაუდოდ უკან დარჩა". თუმცა, შვება შესაძლოა მოკრძალებული აღმოჩნდეს და მომხმარებლებამდე ნელა მივიდეს.aljazeera+2

Capital Economics S&P Global Inc. ↗ 1.14%-მა ამ კვირაში თავის ჩანაწერში გააფრთხილა, რომ "უფრო მაღალი ინფლაცია (შესაძლოა დაახლოებით 4,0%) გარდაუვალია, მიუხედავად იმისა, შეინარჩუნებს თუ არა აშშ-ირანის შეთანხმება ძალას". საიმონ მაკადამმა, ფირმის უფროსმა ეკონომისტმა, განაცხადა, რომ მაშინაც კი, თუ სრუტეში გადაზიდვები ნორმალიზდება, ენერგიისა და სასუქის გაზრდილი ხარჯების სამომხმარებლო ფასებზე გადაცემა ჩვეულებრივ რამდენიმე თვით იგვიანებს.capitaleconomics+2

მსოფლიო ბანკი და ინგლისის ბანკი განგაშს ტეხენ

მსოფლიო ბანკმა გასულ კვირას 2026 წლის გლობალური ზრდის პროგნოზი 2,5 პროცენტამდე შეამცირა — რაც პანდემიის შემდეგ ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია — და მიზეზად ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის მიერ ენერგეტიკული ბაზრების შეფერხება დაასახელა. ინსტიტუტმა იწინასწარმეტყველა გლობალური ინფლაციის 4 პროცენტამდე ზრდა, ხოლო Brent-ის ტიპის ნავთობის საშუალო ფასი წელს 94 დოლარი იქნება ბარელზე, რაც 2025 წლის დონეს 36 პროცენტით აღემატება. სასუქის ფასები 31 პროცენტით გაიზრდება, ხოლო შარდოვანას ფასები 60 პროცენტით მოიმატებს.worldbank+2

ხუთშაბათს, ინგლისის ბანკმა საპროცენტო განაკვეთი მეოთხეჯერ შეინარჩუნა 3,75 პროცენტზე ომის დაწყების შემდეგ, 7-2 კენჭისყრით განაკვეთების უცვლელად დატოვების გადაწყვეტილება მიიღო. გარე წევრმა მეგან გრინმა და მთავარმა ეკონომისტმა ჰიუ პილმა მხარი დაუჭირეს განაკვეთის მეოთხედი პროცენტით გაზრდას. ჯორჯ ბრაუნმა, Schroders-ის უფროსმა ეკონომისტმა, განაცხადა, რომ ბანკი "ირჩევს ლოდინის რეჟიმს, ვიდრე აგრესიულ ქმედებებს", და დასძინა, რომ "განაკვეთების ზრდის ზღვარი კვლავ მაღალი რჩება".finance.yahoo+1

დაგვიანებული ეფექტები და გაურკვევლობა

ეკონომისტების თქმით, მთავარი გამოწვევა ისაა, რომ ენერგიის ხარჯების ზრდა უკვე გავრცელდა მიწოდების ჯაჭვებზე. ბენზინგასამართ სადგურებზე საწვავის ფასები, მიუხედავად იმისა, რომ მაისის ბოლოს დაფიქსირებულ პიკს ჩამოსცდა, კვლავ მაღალი რჩება, ხოლო სურსათის ფასები — სასუქთან დაკავშირებული ხარჯების გამო — კვლავ იზრდება. მსოფლიო ბანკმა გააფრთხილა, რომ ზრდა შესაძლოა 1,3 პროცენტამდე დაეცეს, თუ ენერგეტიკული შეფერხებები გაღრმავდება ან ფინანსური ბაზრები ზეწოლის ქვეშ აღმოჩნდება.reuters+3

ბაზრები სრულად არ ითვალისწინებენ ინგლისის ბანკის მიერ საპროცენტო განაკვეთის ზრდას დეკემბრამდე, რაც ასახავს მოლოდინს, რომ პოლიტიკის შემქმნელები შეეცდებიან დროებითი ინფლაციური ნახტომი უგულებელყონ, ვიდრე ეკონომიკის რეცესიაში ჩაგდების რისკს გაუწევენ.money.usnews