დოლორეს ოლმედოს მუზეუმი 2026 წელს გაიხსნება, თუმცა მისი მომავალი კვლავ გაურკვეველია

დოლორეს ოლმედოს მუზეუმი, სადაც ფრიდა კალოსა და დიეგო რივერას ნამუშევრების ყველაზე მნიშვნელოვანი კოლექცია ინახება, 2026 წელს გაიხსნება. მუზეუმი 2020 წლიდან იყო დაკეტილი, თუმცა კვლავ გაურკვეველია, დარჩება თუ არა ის თავის ისტორიულ ადგილას, სოჩიმილკოს ჰაციენდაში, როგორც ეს დოლორეს ოლმედოს ანდერძში იყო გათვალისწინებული.

ფრიდა კალოსა და დიეგო რივერას კოლექცია

დოლორეს ოლმედოს მუზეუმში დაცულია ცნობილი მექსიკელი ხელოვანების, დიეგო რივერასა და ფრიდა კალოს ნამუშევრების მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი კოლექცია. მუდმივი ექსპოზიცია მოიცავს რივერას დაახლოებით 145 ნახატს და კალოს 25 ნამუშევარს, რომლებიც უშუალოდ რივერასგან იქნა შეძენილი. ეს შთამბეჭდავი კრებული ფრიდა კალოს ნამუშევრების უდიდეს კერძო კოლექციას წარმოადგენს მსოფლიოში და მოიცავს ისეთ საკულტო ნამუშევრებს, როგორიცაა „ჰენრი ფორდის საავადმყოფო“ (1932), „გატეხილი სვეტი“ (1944) და „ავტოპორტრეტი მაიმუნით“ (1945).artsandculture.google+2

2019 წელს მუზეუმმა განაახლა თავისი მუდმივი გამოფენა სახელწოდებით „დიეგო და ფრიდა: 25 წელი ელ ოლმედოში“, რაც მუზეუმის ისტორიაში პირველი შემთხვევა იყო, როდესაც ორივე ხელოვანის ნამუშევრები ერთსა და იმავე საგამოფენო სივრცეში იყო წარმოდგენილი. რივერა-კალოს კოლექციის გარდა, მუზეუმში გამოფენილია რუსი-ფრანგი ხელოვანის, ანჯელინა ბელოფის (რივერას პირველი ცოლი) ნამუშევრები, ესპანეთამდელი პერიოდის დაახლოებით 6 000 არტეფაქტი და მექსიკური ხალხური ხელოვნების ვრცელი კოლექცია, რომელიც ქვეყნის მდიდარ კულტურულ მემკვიდრეობას წარმოაჩენს.fridakahlo+2

სამართლებრივი დავა მუზეუმის გადატანის შესახებ

დოლორეს ოლმედოს მუზეუმის ირგვლივ არსებული დავა ეხება კოლექციის სოჩიმილკოს ლა ნორიას ჰაციენდადან ჩაპულტეპეკის პარკე ურბანო ასტლანში გადატანის კანონიერებას. იურიდიული ექსპერტების განცხადებით, დოლორეს ოლმედოს 1993 წელს ხელმოწერილი და 2002 წელს განახლებული სატრასტო დოკუმენტები ლა ნორიას კოლექციის მუდმივ ადგილსამყოფელად განსაზღვრავს და მხოლოდ „ძალიან გამონაკლის“ შემთხვევებში უშვებს ნამუშევრების დროებით გატანას. კრიტიკოსები ამტკიცებენ, რომ მუზეუმის ფონდის დოკუმენტები 2020 წელს არაკანონიერად შეიცვალა, კერძოდ, ბენეფიციართა სიიდან მექსიკელი ხალხის ამოღებით და ფინანსური ინსტიტუტის შეცვლით (სახელმწიფოსთან დაკავშირებული Nacional Financiera-დან CiBanco-ზე, რომელიც ამჟამად გამოძიების ქვეშაა).theartnewspaper+1

ამ დაპირისპირებამ მექსიკის კულტურული საზოგადოება გააერთიანა. 200-ზე მეტმა ხელოვანმა და ინტელექტუალმა ხელი მოაწერა ღია წერილს „დოლორეს ოლმედოს მემკვიდრეობის დაცვისთვის“ და მოითხოვა გამჭვირვალობა კოლექციის ასტლანში 40-წლიანი იჯარით გადაცემის შესახებ, რასაც ბევრი 30 მილიონიან ბიზნეს-გარიგებად მიიჩნევს, რომელიც ოლმედოს ნებას ეწინააღმდეგება. იურისტმა ლუის კაჩომ განაცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ სახვითი ხელოვნებისა და ლიტერატურის ეროვნულ ინსტიტუტს (INBA) შეუძლია ნამუშევრების შენახვის პირობების შემოწმება, მას არ შეუძლია გადატანის შეჩერება; თუმცა, მან აღნიშნა, რომ ფინანსთა მდივანსა და სოჩიმილკოს მერს, რომლებიც ფონდის საბჭოს წევრები არიან, შეუძლიათ ოლმედოს ანდერძის აღსრულება. ამასობაში, კულტურის დამცველები სვამენ კითხვას, თუ რატომ რჩება მუზეუმი დაკეტილი, როდესაც რივერასა და კალოს ნამუშევრების საერთაშორისო გამოფენები, გავრცელებული ინფორმაციით, დაახლოებით 450 000 დოლარის შემოსავალს იძლევა.artsandculture.google+2

გაუჩინარებული ნამუშევრების გამოძიება

ფრიდა კალოს გაუჩინარებული ნამუშევრების შესახებ გავრცელებულმა ბრალდებებმა ჩრდილი მიაყენა მუზეუმის დაგეგმილ გახსნას. ჰილდა ტრუხილიო სოტომ, რომელიც თითქმის ორი ათწლეულის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა კასა ასულის (ფრიდა კალოს მუზეუმი) მუზეუმს, 2025 წლის აპრილში საჯაროდ განაცხადა, რომ კალოს დღიურის ექვსი გვერდი და ათზე მეტი ნამუშევარი მუზეუმის კოლექციიდან გაქრა. ტრუხილიო სოტოს თქმით, 2009 წელს მან აღმოაჩინა, რომ 1953 წლის მარტის თორმეტი ჩანაწერი (ექვს ორმხრივ გვერდზე) დაკარგული იყო, როდესაც ორიგინალი 1994 წელს გამოქვეყნებულ ფაქსიმილეს შეადარა. მან ასევე განაცხადა, რომ კალოს მრავალი ნამუშევარი, რომელიც დიეგო რივერას მიერ მექსიკელი ხალხისთვის შეწირული ნივთების დეტალურ ინვენტარში იყო შეტანილი, აშშ-ის აუქციონებზე გამოჩნდა.theartnewspaper+1

დაპირისპირება სცილდება დაკარგული გვერდების საკითხს და მოიცავს 10 მილიონი დოლარის ღირებულების კალოს ნახატს, რომელიც, გავრცელებული ინფორმაციით, 2022 წელს წარუმატებელი NFT პროექტის ფარგლებში გამართულ წვეულებაზე დაიწვა. მიუხედავად იმისა, რომ ტრუხილიო სოტო აცხადებს, რომ მან დაუყოვნებლივ აცნობა Banxico-ს რწმუნებულს და მაშინდელ გენერალურ დირექტორს, კარლოს ფილიპს ოლმედოს დაკარგული გვერდების შესახებ, მისი თქმით, გამოძიება არ ჩატარებულა. ხელოვნების ისტორიკოსმა ჰელგა პრინგიც პოდამ ამ სიტუაციას „სკანდალური“ უწოდა და ხაზი გაუსვა, რომ დღიური არის „ყველაზე მნიშვნელოვანი წყარო ყველასთვის, ვისაც ფრიდა კალოს შემოქმედების შესწავლა სურს“. ამ ბრალდებებმა მუზეუმის მენეჯმენტის მიმართ კრიტიკა გააძლიერა გახსნის მოახლოებასთან ერთად.theartnewspaper+2