დიანა დე როზას ნახატმა აუქციონის მოლოდინებს გადააჭარბა და მისი მემკვიდრეობა ახლებურად განსაზღვრა

დიანა დე როზას, მე-17 საუკუნის ნეაპოლიტანელი მხატვრისა და არტემიზია ჯენტილესკის თანამედროვეს, ხელახლა აღმოჩენილმა ბაროკოს ეპოქის ნახატმა „სალომე წმინდა იოანე ნათლისმცემლის თავით“ Sotheby's-ის აუქციონზე მოლოდინებს გადააჭარბა. ნამუშევარი 317 500 ფუნტ სტერლინგად (436 086 დოლარად) გაიყიდა, რაც მის მაქსიმალურ შეფასებაზე ოთხჯერ მეტია და ახალი რეკორდი დაამყარა ამ არასათანადოდ დაფასებული ქალი მხატვრისთვის, რომლის ნამუშევრებიც ხშირად შეცდომით მამაკაც კოლეგებს მიეწერებოდა.

რეკორდული გაყიდვა

დიანა დე როზას „სალომე წმინდა იოანე ნათლისმცემლის თავით“ მოლოდინებს გადააჭარბა ლონდონის Sotheby's-ის აუქციონზე 2025 წლის 2 ივლისს, როდესაც ის 317 500 ფუნტ სტერლინგად (436 086 დოლარად) გაიყიდა, რაც 80 000 ფუნტის მაქსიმალურ შეფასებას ოთხჯერ აღემატება. ამ დრამატულმა გაყიდვამ მხატვრისთვის ახალი აუქციონის რეკორდი დაამყარა და მნიშვნელოვნად გადააჭარბა მის წინა რეკორდს — 128 000 ევროს (134 836 დოლარს), რომელიც სხვა გამოუქვეყნებელმა ნახატმა დაამყარა.news.artnet+1

თავად აუქციონი დაძაბული გამოდგა: ვაჭრობა 60 000 ფუნტიდან დაიწყო და სწრაფად გაიზარდა მრავალი კონკურენტი მონაწილის წყალობით. როგორც აუქციონის კადრებში ჩანს, ფსონები სწრაფად ავიდა 65 000, 75 000 ფუნტამდე და უფრო მეტად, როგორც დარბაზში მყოფი, ისე დისტანციური მონაწილეების ინტერესის გამო. ეს შესანიშნავი შედეგი ასახავს ბაროკოს პერიოდის ადრე შეუმჩნეველი ქალი მხატვრების მიმართ მზარდ საბაზრო აღიარებას. დე როზას სხვა ბოლოდროინდელი ნამუშევრებიც მნიშვნელოვნად აღემატებოდა შეფასებებს, მათ შორის „მოსეს პოვნა“, რომელიც მოსალოდნელ ფასზე 289%-ით ძვირად გაიყიდა.tiktok+1

მისი ხელოვნების მამაკაცებისთვის მიწერა

დიანა დე როზას მხატვრული მემკვიდრეობა მნიშვნელოვნად იყო დაჩრდილული მისი ნამუშევრების მამაკაცი მხატვრებისთვის, განსაკუთრებით მისი ძმის, პაჩეკო დე როზასთვის, ფართოდ მიწერის გამო. ეს ნიმუში ასახავს ხელოვნების სამყაროში არსებულ უფრო ფართო ისტორიულ გენდერულ მიკერძოებას, სადაც ქალების მიღწევები სისტემატურად მცირდებოდა ან მთლიანად იშლებოდა. ცოტა ხნის წინანდელ პერიოდამდე აუქციონზე მისი 10-ზე ნაკლები ნამუშევარი იყო გამოჩენილი, პირველი მათგანი კი მხოლოდ 2018 წელს გამოჩნდა.news.artnet

დე როზას ნახატების ხელახალი აღმოჩენა და სწორი ატრიბუცია ხელოვნების ისტორიაში არსებული ისტორიული უსამართლობის გამოსწორებისკენ მიმართული მზარდი სამეცნიერო ძალისხმევის ნაწილია. მკვლევარები მისი გამორჩეული სტილის უკეთ გააზრებასთან ერთად, თანდათან აფართოებენ მისი აღიარებული ნამუშევრების კორპუსს. ატრიბუციის ეს პროცესი ხელოვნების შეფასებაში შემაშფოთებელ ნიმუშს ავლენს — კვლევები აჩვენებს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მაყურებელი ესთეტიკურად აუცილებლად არ ანიჭებს უპირატესობას მამაკაცი მხატვრების ნამუშევრებს, ისინი მუდმივად ვარაუდობენ, რომ მამაკაცების ხელოვნება უფრო ცნობილი და ღირებულია. ეს აღქმა ქმნის დისკრიმინაციის თვითგანმტკიცებად ციკლს, როგორც დე როზას შემთხვევა აჩვენებს, სადაც ნიჭიერი ქალი მხატვრები თითქმის უხილავნი ხდებიან, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ქმნიან განსაკუთრებული ხარისხის ნამუშევრებს, რომლებიც სათანადო ატრიბუციის შემთხვევაში მნიშვნელოვან აღიარებასა და ღირებულებას იძენს.wikipedia+2

კარავაჯოს გავლენა დე როზაზე

დიანა დე როზას მხატვრული განვითარება ღრმად იყო ჩამოყალიბებული კარავაჯოს რევოლუციური სტილით, რომელიც ნეაპოლში მისი მამინაცვლის, ფილიპო ვიტალეს მეშვეობით შემოვიდა. ვიტალე 1610 წელს მამის გარდაცვალების შემდეგ კარავაჯოს სტილში მუშაობდა. მის ახლახან აუქციონზე გაყიდულ ნამუშევარს „სალომე წმინდა იოანე ნათლისმცემლის თავით“ ეს გავლენა ეტყობა დრამატული ტენებრიზმითა და ფსიქოლოგიური ინტენსივობით. Sotheby's-ის სპეციალისტმა ელიზაბეტ ლობკოვიჩმა აღნიშნა, რომ ის „კარავაჯოს მიერ ამავე თემაზე შესრულებულ ნამუშევრებს უტოლდება“.wikipedia

დე როზამ აითვისა კარავაჯოს გამორჩეული ტექნიკა — დრამატული განათება, ინტიმური კომპოზიციები და პირდაპირი ნატურალიზმი — და ამავდროულად საკუთარი მხატვრული ხმაც განავითარა. სხვა კარავაჯისტების მსგავსად, მანაც მიიღო მისი მიდგომა რელიგიური თემებისადმი, რომელიც აერთიანებდა თეატრალურ დინამიზმს ცხოვრებისეულ დაკვირვებებთან. მისი ნამუშევარი „წმინდა სესილია ანგელოზთან ერთად“, რომელიც ცოტა ხნის წინ აღმოაჩინეს და TEFAF-ზე გამოიფინა, კიდევ უფრო ნათლად აჩვენებს, თუ როგორ მოარგო მან კარავაჯოს ინტიმური წმინდანისა და ანგელოზის ურთიერთობები, რაც პირველად მის ნამუშევრებში, როგორიცაა „წმინდა ფრანცისკი ექსტაზში“, გამოჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ მამაკაცი კოლეგების ჩრდილში იყო და მრავალი ნამუშევარი შეცდომით სხვა მხატვრებს მიეწერებოდა, დე როზას ნახატები მას წარმოაჩენს, როგორც მნიშვნელოვან ფიგურას კარავაჯოს რევოლუციური ესთეტიკის ნეაპოლიტანური ბაროკოს ტრადიციით გადაცემის საქმეში.news.artnet+1