ჩრდილო ატლანტიკური „ცივი ლაქა“ დაკავშირებულია ევროპის რეკორდულ სიცხის გუმბათთან

იმ დროს, როდესაც ისტორიული სიცხის გუმბათი აგრძელებს ტემპერატურული რეკორდების დამსხვრევას მთელ ევროპაში, მეცნიერები მიუთითებენ ნაკლებად სავარაუდო თანამონაწილეზე: ჩრდილო ატლანტიკაში არსებულ ცივი ოკეანის წყლის მუდმივ ლაქაზე, რომელიც შესაძლოა აძლიერებდეს კონტინენტის ექსტრემალურ სიცხეს.

ცივი ლაქის როლი

სიცხის ტალღა, რომელიც ევროპას ატყდება თავს — და რომელმაც გაანადგურა ივნისის და ყველა დროის ტემპერატურული რეკორდები საფრანგეთში, დიდ ბრიტანეთში, გერმანიაში, შვეიცარიასა და ბენილუქსის ქვეყნებში — შესაძლოა ნაწილობრივ გამოწვეული იყოს ისლანდიისა და გრენლანდიის სამხრეთით არსებული ანომალიურად გრილი წყლის ზონით, რომელიც ცნობილია როგორც „ცივი ლაქა“. კვლევები ვარაუდობენ, რომ ცივი ლაქა გავლენას ახდენს ატმოსფერულ ცირკულაციაზე რეაქტიული დინების გზისა და სიჩქარის შეცვლით, რომელიც კონტინენტის გასწვრივ დასავლეთიდან აღმოსავლეთისკენ მიედინება. მკვლევრების თქმით, როდესაც გრილი და თბილი წყლები ხვდებიან ერთმანეთს, ტემპერატურის მკვეთრი კონტრასტი ცვლის ჰაერს მათ ზემოთ, რაც რეაქტიულ დინებას უფრო ტალღოვანს და ნელს ხდის. ამ ცვლილებებმა შეიძლება შექმნას პირობები მაღალი წნევის სისტემებისთვის, რომლებიც ევროპის თავზე ჩერდებიან, მაგალითად, სიცხის გუმბათი, რომელმაც ამ კვირაში მრავალ ქვეყანაში ტემპერატურა 40°C-ს ზემოთ აწია.france24+2

საფრანგეთში დაფიქსირდა უპრეცედენტო ეროვნული საშუალო მაჩვენებელი 30°C და ივნისის ახალი რეკორდი 44.3°C, ხოლო სიცხის გუმბათის ბირთვი შაბათ-კვირისკენ გერმანიის, ცენტრალური ევროპისა და ბალტიისპირეთის ქვეყნებისკენ გადაინაცვლა.severe-weather

AMOC-ის შესუსტების მტკიცებულება

პოტსდამის უნივერსიტეტის ფიზიკისა და ოკეანეების პროფესორის, შტეფან რამსტორფის ხელმძღვანელობით ჩატარებულმა ბოლოდროინდელმა კვლევამ აჩვენა, რომ ცივი ლაქა გამოწვეულია ოკეანის დინებებით, რომლებსაც რეგიონში ნაკლები სითბო შემოაქვთ — და არა ზღვის ზედაპირის მეშვეობით სითბოს გაზრდილი დაკარგვით. ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებული დასკვნები აძლიერებს შეშფოთებას იმის შესახებ, რომ ცივი ლაქა მიუთითებს ატლანტიკური მერიდიონალური გადაბრუნების ცირკულაციის (AMOC) შესუსტებაზე, ოკეანის დინებების მასიურ კონვეიერზე, რომელიც ტროპიკულ სითბოს ევროპისკენ გადააქვს.cnn+2

კვლევამ დაასკვნა, რომ გაგრილება ვრცელდება ოკეანის სიღრმეებში, ბევრად უფრო დაბლა, ვიდრე იქ, სადაც ატმოსფერული პირობები, როგორიცაა ქარი და ღრუბლიანობა, ახდენს გავლენას, რაც ადასტურებს AMOC-ის როლს. ზოგიერთი კვლევა ვარაუდობს, რომ მიმდინარე სისტემა დაახლოებით 1000 წლის განმავლობაში ყველაზე სუსტ წერტილშია.cnn

წინ არის გარდამტეხი მომენტი?

რამსტორფი ახლა AMOC-ის გაჩერების 50 პროცენტზე მეტ ალბათობას აძლევს — სცენარი, რომელიც მანამდე ნაკლებად სავარაუდოდ მიაჩნდა. ასეთი კოლაფსი გამოიწვევს უფრო მკაცრ ევროპულ ზამთარს, გვალვებს სამხრეთ აზიაში და აფრიკის ნაწილებში, და ზღვის დონის აწევას ჩრდილო ატლანტიკის გარშემო. ამასობაში, Washington Post-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ცივი ლაქა ამ ზაფხულს არ აჩვენებს შესუსტების ნიშნებს და შესაძლოა პარადოქსულად დაკავშირებული იყოს კიდევ უფრო მეტ სიცხის გუმბათთან დასავლეთ ევროპაში მომდევნო თვეების განმავლობაში.yahoo+2