Το «ψυχρό σημείο» του Βόρειου Ατλαντικού συνδέεται με τον πρωτοφανή καύσωνα στην Ευρώπη

Καθώς ένας ιστορικός θόλος θερμότητας συνεχίζει να καταρρίπτει τα ρεκόρ θερμοκρασίας σε όλη την Ευρώπη, οι επιστήμονες δείχνουν έναν απίθανο συνεργό: μια επίμονη περιοχή ψυχρών υδάτων στον Βόρειο Ατλαντικό που ενδέχεται να ενισχύει την ακραία ζέστη της ηπείρου.

Ο ρόλος του «ψυχρού σημείου»

Ο καύσωνας που πλήττει την Ευρώπη —ο οποίος έχει εξαφανίσει τα ρεκόρ θερμοκρασίας του Ιουνίου και όλα τα ιστορικά ρεκόρ στη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γερμανία, την Ελβετία και τις χώρες της Μπενελούξ— μπορεί να οφείλεται εν μέρει σε μια περιοχή με ασυνήθιστα ψυχρά ύδατα νότια της Ισλανδίας και της Γροιλανδίας, γνωστή ως «ψυχρό σημείο» (cold blob). Μελέτες υποδηλώνουν ότι το ψυχρό σημείο επηρεάζει την ατμοσφαιρική κυκλοφορία μεταβάλλοντας τη διαδρομή και την ταχύτητα του αεροχειμάρρου που ρέει από τα δυτικά προς τα ανατολικά σε όλη την ήπειρο. Όταν συναντώνται ψυχρότερα και θερμότερα ύδατα, η έντονη αντίθεση θερμοκρασίας αλλάζει τον αέρα από πάνω, καθιστώντας τον αεροχείμαρρο πιο κυματιστό και πιο αργό, σύμφωνα με τους ερευνητές. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες για την εγκατάσταση συστημάτων υψηλής πίεσης πάνω από την Ευρώπη, όπως ο θόλος θερμότητας που έχει ωθήσει τις θερμοκρασίες πάνω από τους 40°C σε πολλές χώρες αυτή την εβδομάδα.france24+2

Η Γαλλία κατέγραψε έναν πρωτοφανή εθνικό μέσο όρο 30°C και ένα νέο ρεκόρ Ιουνίου 44,3°C, ενώ ο πυρήνας του θόλου θερμότητας μετατοπίστηκε προς τη Γερμανία, την Κεντρική Ευρώπη και τις χώρες της Βαλτικής ενόψει του Σαββατοκύριακου.severe-weather

Ενδείξεις εξασθένησης της AMOC

Μια πρόσφατη μελέτη με επικεφαλής τον Stefan Rahmstorf, καθηγητή φυσικής και ωκεανών στο Πανεπιστήμιο του Πότσδαμ, διαπίστωσε ότι το ψυχρό σημείο προκαλείται από ωκεάνια ρεύματα που μεταφέρουν λιγότερη θερμότητα στην περιοχή — και όχι από αυξημένη απώλεια θερμότητας μέσω της επιφάνειας της θάλασσας. Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Nature, ενισχύουν τις ανησυχίες ότι το ψυχρό σημείο σηματοδοτεί μια εξασθένηση της Ατλαντικής Μεσημβρινής Ανατρεπόμενης Κυκλοφορίας (AMOC), του τεράστιου μεταφορικού ιμάντα ωκεάνιων ρευμάτων που μεταφέρει τροπική θερμότητα προς την Ευρώπη.cnn+2

Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ψύξη εκτείνεται βαθιά στον ωκεανό, πολύ κάτω από το σημείο όπου οι ατμοσφαιρικές συνθήκες, όπως ο άνεμος και η νέφωση, έχουν επιρροή, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της AMOC. Ορισμένες έρευνες υποδηλώνουν ότι το τρέχον σύστημα βρίσκεται στο ασθενέστερο σημείο του εδώ και περίπου 1.000 χρόνια.cnn

Ένα κρίσιμο σημείο καμπής;

Ο Rahmstorf δίνει πλέον πάνω από 50 τοις εκατό πιθανότητες να συμβεί μια διακοπή της AMOC — ένα σενάριο που προηγουμένως θεωρούσε λιγότερο πιθανό. Μια τέτοια κατάρρευση θα έφερνε βαρύτερους ευρωπαϊκούς χειμώνες, ξηρασίες στη Νότια Ασία και σε τμήματα της Αφρικής, καθώς και υψηλότερη στάθμη της θάλασσας γύρω από τον Βόρειο Ατλαντικό. Εν τω μεταξύ, η Washington Post ανέφερε ότι το ψυχρό σημείο δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης αυτό το καλοκαίρι και μπορεί, παραδόξως, να συνδέεται με ακόμη περισσότερους θόλους θερμότητας στη Δυτική Ευρώπη κατά τους επόμενους μήνες.yahoo+2