ჩინური იაფი მზის ტექნოლოგიები აფრიკის ენერგეტიკულ რუკას გარდაქმნის

სანამ ტრამპის ადმინისტრაცია თავის წიაღისეული საწვავის მოპოვების კამპანიას („ბურღე, პატარავ, იბურღე“) ახორციელებს, აფრიკული ქვეყნები ენერგეტიკული საჭიროებების დასაკმაყოფილებლად სულ უფრო მეტად მიმართავენ იაფ ჩინურ მზის პანელებსა და ბატარეების სისტემებს. ეს ტენდენცია გარდაქმნის კონტინენტის ენერგეტიკულ ლანდშაფტს და ასუსტებს ვაშინგტონის გავლენას.

„აფრიკის მზის რევოლუცია უკვე აქ არის“, — განაცხადა სონია დანლოპმა, მზის ენერგიის გლობალური საბჭოს აღმასრულებელმა დირექტორმა. „ზრდა ვრცელდება ახალ ბაზრებზე მთელ კონტინენტზე, ხოლო სახურავებზე დამონტაჟებული და დისტრიბუციული სისტემები ენერგიას პირდაპირ შინამეურნეობებისა და ბიზნესების ხელში აქცევს“.scmp

რეკორდული წელი აფრიკული მზის ენერგიისთვის

მზის ენერგიის გლობალური საბჭოს მონაცემებით, აფრიკამ 2025 წელს დაახლოებით 4.5 გიგავატი სიმძლავრის ახალი მზის ფოტოელექტრული სისტემები დაამონტაჟა, რაც წინა წელთან შედარებით 54 პროცენტიანი ზრდაა და კონტინენტის ისტორიაში მზის ენერგიის ყველაზე სწრაფ განვითარებას წარმოადგენს. საბჭოს პროგნოზით, აფრიკამ 2029 წლისთვის შესაძლოა 33 გგვტ-ზე მეტი სიმძლავრის მზის სისტემები დაამონტაჟოს, რაც ექვსჯერ აღემატება 2025 წელს დამატებულ მოცულობას.globalsolarcouncil+2

ეს ტემპი 2026 წელს კიდევ უფრო დაჩქარდა. Reuters-ის ↗ 2.29% ცნობით, მარტში ჩინეთიდან აფრიკაში მზის პანელების ექსპორტი წლიურად 238 პროცენტით გაიზარდა, რადგან ქვეყნები ჩქარობდნენ პანელების იმპორტს ჩინეთის საექსპორტო საგადასახადო შეღავათების ვადის ამოწურვამდე. ჩინეთის საბაჟო მონაცემებმა აჩვენა, რომ 2026 წლის აპრილში აფრიკის ქვეყნებში მზის ელემენტებისა და პანელების ექსპორტმა 123,787 ტონას მიაღწია, რაც 83 პროცენტით მეტია წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით. მხოლოდ ნიგერიის მზის პანელების იმპორტი 2026 წლის თებერვალსა და მარტს შორის 519 პროცენტით გაიზარდა და 1.2 გგვტ შეადგინა, ხოლო ეთიოპიამ იმავე თვეში 1.1 გგვტ-ის იმპორტი განახორციელა.africasustainabilitymatters+2

ხარჯები, რომლებიც კონტინენტურ ცვლილებას განაპირობებს

უკრაინასა და ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომებმა „ოთხ წელიწადში წიაღისეული საწვავის მიწოდების ორი ძირითადი შოკი“ გამოიწვია, რამაც „ენერგოდამოკიდებულების სასტიკი ფასი გამოავლინა“, აღნიშნა დანლოპმა და დასძინა, რომ იაფმა მზის ენერგიამ და გაუმჯობესებულმა ბატარეებმა აფრიკაში წიაღისეული საწვავის სწრაფი ჩანაცვლება გახადა შესაძლებელი. ნიგერიაში, ელექტროქსელის შეზღუდული მუშაობის გამო, შინამეურნეობები დაახლოებით 22 მილიონ ბენზინისა და დიზელის გენერატორზე არიან დამოკიდებულნი, რაც ყოველწლიურად დაახლოებით 12 მილიარდი დოლარი ჯდება. SBM Intelligence-ის ანალიტიკოსმა ჩეტა ნვანზემ საწვავის მაღალ ფასებს განახლებადი ენერგიის ათვისების მთავარი სტიმული უწოდა და აღნიშნა, რომ ხელმისაწვდომმა ჩინურმა პანელებმა ეს გადასვლა ეკონომიკურად მომგებიანი გახადა.ua+1

ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტო პროგნოზირებს, რომ წელს აფრიკაში მზის ენერგიის დადგმული სიმძლავრეები გადააჭარბებს 2025 წლის მაჩვენებელს. მხოლოდ პირველ კვარტალში 15-მა მსხვილმა აფრიკულმა ბაზარმა 400 მილიონ დოლარზე მეტი ღირებულების მზის პანელების იმპორტი განახორციელა, მაშინ როცა მთელი 2025 წლის განმავლობაში ეს მაჩვენებელი 600 მილიონ დოლარს შეადგენდა.ua

ჩინეთის მზარდი კვალი

ჩინურმა კომპანიებმა ააშენეს ან დააფინანსეს განახლებადი ენერგიის პროექტები მთელ კონტინენტზე, მათ შორის 1.8 გგვტ სიმძლავრის ბენბანის მზის პარკი ეგვიპტეში, ეთიოპიის ადამას ქარის ელექტროსადგურები საერთო სიმძლავრით 204 მგვტ და 244 მგვტ სიმძლავრის დე აარის ქარის პროექტი სამხრეთ აფრიკაში, რომელიც ელექტროენერგიით 300,000-ზე მეტ ოჯახს ამარაგებს. აპრილში ნიგერიის მთავრობამ გამოაცხადა დეცენტრალიზებულ ენერგეტიკულ სისტემაზე გადასვლის შესახებ, რომელიც მოიცავს შინამეურნეობების ჭარბ ენერგიას და ურთიერთდაკავშირებულ მინი-ქსელებს.scmp+1

ორ სუპერსახელმწიფოს ენერგეტიკულ სტრატეგიებს შორის კონტრასტი აშკარაა. როგორც South China Morning Post-მა აღნიშნა: „აშშ-ში აქცენტი კეთდება კამპანიაზე 'ბურღე, პატარავ, იბურღე', ხოლო ჩინეთში ეროვნული სტრატეგიაა 'სინათლისკენ სვლა'“.scmp