Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

phys+1arxiv+1phys+1CERN-ის დიდი ადრონული კოლაიდერის ფიზიკოსებმა პირველად შეძლეს კოსმოსური სხივების ატმოსფერულ აირებთან შეჯახების ლაბორატორიული გაზომვა, რაც დედამიწისკენ მიმართული ნაწილაკების ნაკადების შესწავლის ახალ გზებს ხსნის. Physical Review Letters-ში გამოქვეყნებული შედეგები არსებულ კომპიუტერულ მოდელებზე ათჯერ უფრო ზუსტია და შესაძლოა შეცვალოს სამყაროს ყველაზე მაღალი ენერგიის მოვლენების კვლევის მეთოდოლოგია.journals.aps+1
2025 წლის 1 ივლისს CERN-ის მეცნიერებმა დიდი ადრონული კოლაიდერში პირველად შეუშვეს ჟანგბადის სხივები და ისინი პროტონებს 9.62 TeV ენერგიით შეაჯახეს. პროტონული სხივი კოსმოსური სხივების, ანუ სამყაროში მოხეტიალე სწრაფი ბირთვების როლს ასრულებდა, ხოლო ჟანგბადის სხივი დედამიწის ატმოსფეროს წარმოადგენდა. ამ შეჯახებამ აღადგინა ე.წ. კოსმოსური წვიმის პირველი მომენტები, როდესაც კოსმოსური სხივები ატმოსფერულ ატომებს ეჯახება.phys+1
ATLAS ექსპერიმენტმა, რომელიც საფეხბურთო მოედნის ზომის დეტექტორს იყენებს, 100 მილიონი პიქსელის მქონე კამერით ნაწილაკების ნაკადის მილიონობით ფოტო გადაიღო. მკვლევარებმა 246 მილიონი მოვლენა გააანალიზეს, რათა დაედგინათ ნაწილაკების რაოდენობა, ენერგია და კუთხეები, რითაც მიაღწიეს სიზუსტეს, რომელიც ათჯერ აღემატება არსებულ ჰადრონული ურთიერთქმედების მოდელებს შორის სხვაობას.arxiv+1
კვლევას ფიზიკოსი ჯესი ლიუ ხელმძღვანელობდა, რომელიც ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში მუშაობს. მან და ფიზიკოსმა ლიდია ბერესფორდმა წლების განმავლობაში იმუშავეს CERN-ის არსებული ინსტრუმენტების კოსმოსური სხივების შესასწავლად ადაპტირებაზე. NYU-ს პრესრელიზის თანახმად, ეს შედეგები გვეხმარება კოსმოსიდან მოსული ვარსკვლავთშორისი ნაწილაკების წარმოშობის ამოხსნაში და წარმოადგენს ლაბორატორიულად კონტროლირებად პირობებში კოსმოსური წვიმის პირველ გაზომვას.phys+1
გაზომვები მოიცავს პროტონ-ჟანგბადის განივკვეთს, რაც მეცნიერებს მაღალი ენერგიის კოსმოსური სხივების შემადგენლობის დადგენაში დაეხმარება. ეს კითხვები აქტუალურია მას შემდეგ, რაც ვიქტორ ჰესმა საჰაერო ბურთით კოსმოსური სხივები აღმოაჩინა.arxiv+1
კვლევა აახლებს კავშირს ნაწილაკების ფიზიკასა და მაღალი ენერგიის ასტროფიზიკას შორის. როგორც ATLAS-ის ოფიციალურ ბრიფინგშია აღნიშნული, შედეგები ქმნის ახალ გზას დიდი ადრონული კოლაიდერის კოსმოსური სხივების ლაბორატორიად გამოსაყენებლად. ეს გაუმჯობესებული მოდელები ფასდაუდებელი იქნება ისეთი ობსერვატორიებისთვის, როგორიცაა Telescope Array იუტაში, რომლებიც ამჟამად კოსმოსიდან მოსული მაღალი ენერგიის ნაწილაკების მონაცემების ინტერპრეტაციისთვის ურთიერთგამომრიცხავ სიმულაციებს ეყრდნობიან.atlas-public.cern+1