არქეოლოგებმა უძველეს სამარხში მსოფლიოში ყველაზე ძველი ფოლადის აკუპუნქტურის ნემსები აღმოაჩინეს

არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს მსოფლიოში ყველაზე ადრეული ცნობილი ფოლადის აკუპუნქტურის ნემსები, რომლებიც 2000 წელზე მეტი ხნისაა და დასავლეთ ჰანის დინასტიის (ძვ. წ. 202 – ახ. წ. 220) პერიოდს მიეკუთვნება. აღმოჩენა გაკეთდა აღმოსავლეთ ჩინეთის ძიანგსის პროვინციაში, მარკიზ ჰაიჰუნის სამარხში — შესანიშნავ არქეოლოგიურ ძეგლზე, სადაც 20 000-ზე მეტი არტეფაქტი იქნა ნაპოვნი, მათ შორის ხის ეტიკეტი წარწერით „ცხრა ნემსი სრულია“, რომელიც ამ სამედიცინო ინსტრუმენტებს ჰანის დინასტიის ფუნდამენტურ სამედიცინო ტექსტებში აღწერილ კლასიკურ აკუპუნქტურულ სისტემასთან აკავშირებს.

მარკიზ ჰაიჰუნის სამარხის აღმოჩენა

მარკიზ ჰაიჰუნის სამარხი 2011 წელს აღმოაჩინეს ნანჩანგში, ძიანგსის პროვინციაში და ის ბოლო წლების ჩინეთის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან არქეოლოგიურ აღმოჩენად ითვლება. სინძიანის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარე სასაფლაო დაახლოებით 40 000 კვადრატულ მეტრს მოიცავს და შეიცავს ცხრა სამარხს და ეტლების დასაკრძალ ადგილს. ეს აღმოჩენა განსაკუთრებით იმით არის აღსანიშნავი, რომ ის ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან საიმპერატორო სამარხთაგანია, რომელიც მძარცველებს გადაურჩა, რამაც არტეფაქტების სიმდიდრე პირვანდელი სახით შემოინახა. წლების განმავლობაში მიმდინარე ფრთხილი გათხრების შემდეგ, მთავარი სამარხი საზოგადოებისთვის 2023 წლის დეკემბერში გაიხსნა, რაც ვიზიტორებს საშუალებას აძლევს, სპეციალურად აგებული გადასასვლელიდან ზემოდან დაათვალიერონ 8 მეტრის სიღრმისა და 17 მეტრის სიგრძის კამერა.Wikimedia Foundation, Inc.+2

სამარხიდან ამოღებულია 20 000-ზე მეტი არტეფაქტის არაჩვეულებრივი კოლექცია, რომელიც უპრეცედენტო ხედვას გვთავაზობს დასავლეთ ჰანის დინასტიის კულტურასა და ლიუ ჰეს ცხოვრებაზე, რომელიც იმპერატორის ტახტზე მხოლოდ 27 დღის განმავლობაში იმყოფებოდა, ვიდრე გადააყენებდნენ. საგანძურს შორის არის თითქმის 480 ოქროს ნივთი (ჰანის დინასტიის სამარხში ნაპოვნი ოქროს ნაწარმის ყველაზე დიდი პარტია), 2 მილიონი სპილენძის მონეტა, ნეფრიტის არტეფაქტები, რომლებიც პირველად იქნა გამოფენილი, და დაახლოებით 5 000 ბამბუკის ფირფიტა წარწერებით, რომლებიც ინფრაწითელი სკანირების საშუალებით გაშიფრეს. შესაძლოა, ყველაზე მომხიბვლელი არის სარკე, რომელზეც გამოსახულია კონფუცის სავარაუდოდ ყველაზე ადრეული ცნობილი გამოსახულება, თუმცა მეცნიერმა ჟუე გუომ ეჭვქვეშ დააყენა ეს იდენტიფიკაცია და ვარაუდობს, რომ ეს შესაძლოა თილისმა იყოს. არტეფაქტების განსაკუთრებულმა შენახვამ და სიმდიდრემ ექსპერტებს საშუალება მისცა, მას უწოდონ ჩინეთში აღმოჩენილი დასავლეთ ჰანის დინასტიის ყველაზე კარგად შემონახული სამეფო სამარხი.english.scio.gov.cn+3

დასავლეთ ჰანის დინასტიის მეტალურგია

დასავლეთ ჰანის დინასტია (ძვ. წ. 202 – ახ. წ. 220) ჩინური მეტალურგიული ინოვაციების ოქროს ხანას წარმოადგენდა, განსაკუთრებით რკინისა და ფოლადის წარმოებაში. ჰანელმა მეტალურგებმა აითვისეს მყიფე თუჯის უფრო მრავალმხრივ ჭედად რკინად და ფოლადად გარდაქმნის დახვეწილი ტექნიკა, რისთვისაც იყენებდნენ სპეციალიზებულ კერებს, რომლებიც ჰანის რკინის ქარხნების მრავალ ადგილას აღმოაჩინეს. მიუხედავად იმისა, რომ თუჯი ფართოდ გამოიყენებოდა სასოფლო-სამეურნეო იარაღებისთვის, როგორიცაა გუთნის პირები, მისი მასობრივი წარმოების ეფექტურობის გამო, იარაღი ძირითადად მზადდებოდა უფრო მაღალი ხარისხის ჭედური რკინისგან ან ფოლადისგან, რათა დაეკმაყოფილებინათ სამხედრო მოთხოვნები.Wikimedia Foundation, Inc.+1

ჰანის პერიოდში განვითარდა რევოლუციური მეტალურგიული ტექნიკა, რომელმაც საუკუნეების განმავლობაში მოახდინა გავლენა გლობალურ ლითონის დამუშავებაზე. მათ შორისაა ბლანკების დაკეცვა ან ჰომოგენიზაცია, მყარი რკინის რბილ ბლანკებზე შედუღება და დიფერენცირებული გამკვრივება თიხით დაფარული წრთობის გზით — ყველა ეს ტექნიკა საბოლოოდ გავრცელდა იაპონიაში და გავლენა მოახდინა ისეთი იარაღის შექმნაზე, როგორიცაა კატანა. ჰანელმა ინჟინრებმა კიდევ უფრო გაზარდეს მეტალურგიული ეფექტურობა, როდესაც დუ შიმ (დაახლ. ახ. წ. 31) გამოიყენა წყლის ბორბლის ენერგია თუჯის გამოსაჭედად, რითაც ჩაანაცვლა მანამდე არსებული ადამიანისა და ცხენის ძალაზე მომუშავე სისტემები. მარკიზ ჰაიჰუნის სამარხში ფოლადის აკუპუნქტურის ნემსების აღმოჩენა ადასტურებს ამ მოწინავე მეტალურგიული უნარების პრაქტიკულ გამოყენებას ჰანის დინასტიის ყოველდღიურ ცხოვრებაში.donwagner.dk+1

წარწერა „ცხრა ნემსი სრულია“

მარკიზ ჰაიჰუნის სამარხში, ფოლადის აკუპუნქტურის ნემსებთან ახლოს ნაპოვნი ხის ეტიკეტი წარწერით „ცხრა ნემსი სრულია“ გადამწყვეტ კონტექსტს იძლევა ამ უძველესი სამედიცინო ინსტრუმენტების გასაგებად. ეს წარწერა პირდაპირ აკავშირებს არქეოლოგიურ აღმოჩენას კლასიკურ „ცხრა ნემსთან“, რომელიც აღწერილია ჰუანგდი ნეიჯინგში (ყვითელი იმპერატორის შინაგანი კლასიკა), ჰანის დინასტიის დროს შედგენილ ფუნდამენტურ სამედიცინო ტექსტში. ცხრა სხვადასხვა ტიპის ნემსი თითოეული შექმნილი იყო კონკრეტული თერაპიული მიზნებისთვის, მათ შორის ისრისებრი ნემსი სისხლის მიმოქცევისთვის და სიცხესთან დაკავშირებული დაავადებების სამკურნალოდ, მრგვალი ნემსი და კოვზისებრი ნემსი.Archaeology Magazine+2

ნემსების ამ ეტიკეტირებული ნაკრების არსებობა ადასტურებს დასავლეთ ჰანის პერიოდში სამედიცინო პრაქტიკის სტანდარტიზაციას, ისევე როგორც მთავრობამ მოახდინა წონისა და ზომების სტანდარტიზაცია. ფოლადის დამზადების მოწინავე ტექნიკამ, რომელიც ცნობილია როგორც „შემწვარი“ პროცესი, შესაძლებელი გახადა თანამედროვე ნემსების მსგავსი არაჩვეულებრივად თხელი ნემსების შექმნა — რაც აუცილებელი იყო, რადგან ოქრო და ვერცხლი ძალიან რბილი იყო ეფექტური აკუპუნქტურისთვის, ხოლო რკინა ჟანგდებოდა და პოტენციურად ინფექციებს იწვევდა. ჩინეთის ჩინური მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის დირექტორის, გუ მანის თქმით, „მატერიალურ მეცნიერებაში ამ გარღვევამ პირდაპირ შეუწყო ხელი აკუპუნქტურის ხელსაწყოების ევოლუციას და თავად სამედიცინო პრაქტიკის პროგრესს.“Smithsonian's National Museum of Asian Art+2