ახლო აღმოსავლეთის ომის შემდეგ ევროკავშირში ბენზინი 24%-ით, დიზელი კი 33%-ით გაძვირდა

ევროპის ენერგეტიკული ბაზრები მზარდი ზეწოლის ქვეშ იმყოფება: ბუნებრივი აირის ფასები ბოლო წლების განმავლობაში ყველაზე მაღალ ნიშნულამდე იზრდება, ხოლო საწვავის ღირებულება ავტოგასამართ სადგურებზე კვლავ იმატებს, რაც გამოწვეულია აშშ-სა და ირანს შორის ესკალაციითა და ზამთრისთვის განკუთვნილი გაზის მარაგების შემცირებით.

Bloomberg-ის ინფორმაციით, ნიდერლანდების TTF-ის ბენჩმარკ ფიუჩერსები ამ კვირაში 2022 წლის ბოლოდან მოყოლებული ყველაზე მაღალ ნიშნულამდე გაიზარდა, რაც ჰორმუზის სრუტეში ნავთობისა და გაზის ნაკადების შეფერხებით გამოწვეული ფასების ზრდის გაგრძელებაა. სექტემბერში, ომის გამწვავებასთან ერთად, Brent-ის მარკის ნავთობის ფასმა ბარელზე კვლავ 100 დოლარს გადააჭარბა, რამაც პირდაპირი გავლენა იქონია საწვავის ფასებზე მთელ კონტინენტზე.reuters+2

საწვავის ფასები ევროკავშირში მკვეთრად იზრდება

სააგენტო Anadolu-ს მიერ მოყვანილი ევროკომისიის მონაცემებით, თებერვლის ბოლოს ახლო აღმოსავლეთში ომის დაწყების შემდეგ ევროკავშირში ბენზინის ფასი 24%-ით, ხოლო დიზელის 33%-ით გაიზარდა. 7 სექტემბრისთვის ევროკავშირში Euro-super 95 მარკის ბენზინის საშუალო ფასმა ლიტრზე 2,04 ევროს მიაღწია (კონფლიქტის დაწყებამდე 1,64 ევრო იყო). დიზელის ფასი კიდევ უფრო სწრაფად გაიზარდა და 1,59 ევროდან 2,11 ევრომდე ავარდა.aa

ბენზინის ფასის ყველაზე მკვეთრი ზრდა დანიასა და ფინეთში დაფიქსირდა (ორივეში დაახლოებით 36%-ით), ხოლო ბულგარეთში დიზელის ფასი თითქმის 47%-ით გაიზარდა. ჩეხეთი, ფინეთი და პოლონეთი ორივე ტიპის საწვავის გაძვირებით ყველაზე მეტად დაზარალებულ ქვეყნებს შორის აღმოჩნდნენ, რაც სხვადასხვა საგადასახადო სტრუქტურას, ვალუტის კურსის ცვლილებებსა და ადგილობრივი მიწოდების პირობებს ასახავს.aa

საცავების სიმცირე ზამთრის მოახლოებასთან ერთად შეშფოთებას იწვევს

ნავთობის გარდა, შეშფოთებას იწვევს ევროპაში ბუნებრივი აირის პერსპექტივაც. 11 სექტემბრის მონაცემებით, ევროკავშირის გაზის საცავები მხოლოდ 67,8%-ით იყო შევსებული, რაც გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 12 პროცენტული პუნქტით, ხოლო ხუთი წლის საშუალო მაჩვენებელთან შედარებით 16 პუნქტით ნაკლებია. ენერგეტიკის საერთაშორისო სააგენტომ მთავრობებს მოუწოდა, განიხილონ საგანგებო რეზერვების შექმნა და მიწოდების უფრო მოქნილი კონტრაქტების გაფორმება.euronews+1

Trading Economics-ის მონაცემებით, ევროკავშირში ბუნებრივი აირის ფასები გასულ თვეში 30%-ზე მეტით გაიზარდა, ხოლო გასულ წელთან შედარებით ზრდამ 140%-ს გადააჭარბა. 8 სექტემბერს ევროკომისიამ გააფრთხილა ბაზრები, რომ გეოპოლიტიკური გაურკვევლობა კვლავ იწვევს მერყეობას ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ბაზრებზე, განსაკუთრებით დიზელისა და საავიაციო საწვავის შემთხვევაში, თუმცა აღნიშნა, რომ ევროკავშირის ნავთობის მიწოდების უსაფრთხოებას დაუყოვნებლივი საფრთხე არ ემუქრება.tradingeconomics+1

რა იქნება შემდეგ

BBC-ის ინფორმაციით, კონფლიქტმა ფაქტობრივად გამოიწვია ჰორმუზის სრუტის ჩაკეტვა, რაც ხელს უშლის სპარსეთის ყურის ქვეყნებიდან გლობალურ ბაზრებზე რესურსების მიწოდებას და ზრდის ახალი ინფლაციური ტალღის შიშს. Euronews-მა აღნიშნა, რომ IEA-მ მოუწოდა ქვეყნებს, ზამთრის წინ ერთობლივად უზრუნველყონ თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) საგანგებო პარტიების შესყიდვა. საცავების არასაკმარისი შევსებისა და კონფლიქტის გაჭიანურების ფონზე, ევროკომისიამ გააფრთხილა ბაზრები, რომ მომდევნო კვირებში ვითარება შესაძლოა კიდევ უფრო დაიძაბოს.bbc+2