Rússland og Kína beita neitunarvaldi gegn eftirlitsnefnd SÞ um Íran

Rússland og Kína beittu á fimmtudag neitunarvaldi í öryggisráði Sameinuðu þjóðanna gegn drögum að ályktun sem hefði framlengt umboð sérfræðinganefndar sem fylgist með refsiaðgerðum gegn Íran. Þrátt fyrir að 11 ríki greiddu atkvæði með tillögunni var hún felld, samkvæmt Anadolu Agency. Pakistan og Sómalía sátu hjá.aa+1

Umboð nefndarinnar rennur út 27. september og hefur alþjóðasamfélagið því um tíu daga til að finna aðra leið til að fylgjast með því hvort Íran fylgi kjarnorkutengdum refsiaðgerðum.cryptobriefing

Klofið ráð

Vestrænir sendiherrar sökuðu Moskvu og Peking um að vernda Teheran fyrir alþjóðlegu eftirliti. Neitunarvaldið er það nýjasta í röð árekstra milli Rússlands og Kína annars vegar og vestrænna ríkja hins vegar varðandi refsiaðgerðir gegn Íran. Ríkin tvö hafa ítrekað beitt neitunarvaldi sínu í málum er varða Íran á þessu ári, þar á meðal með því að stöðva ályktun um siglingar um Hormuz-sund í apríl.courthousenews+1

Deilan á rætur sínar að rekja til „snapback“ kerfisins samkvæmt ályktun öryggisráðsins 2231, sem studdi kjarnorkusamninginn frá 2015, þekktur sem JCPOA. Eftir að „snapback“ var virkjað í september 2025, sem endurinnleiddi refsiaðgerðir SÞ gegn Íran, efuðust Rússland og Kína um lögmæti kerfisins og héldu því fram að Bandaríkin hefðu dregið sig út úr kjarnorkusamningnum og hefðu því ekki rétt til að virkja það.news.un+2

Frosin vélbúnaður

Pattstaðan hefur í raun lamað vinnu ráðsins varðandi Íran. Rússland og Kína hafa komið í veg fyrir skipun formanns refsiaðgerðanefndar og hindrað stofnun sérfræðinganefndar, sem þýðir að ekkert eftirlitskerfi er til staðar. Á fundi 10. september var samþykkt með 11 atkvæðum gegn 2 að ræða málið, þar sem Rússland og Kína greiddu atkvæði gegn en Sómalía og Pakistan sátu hjá.press.un+1

Pattstaðan kemur á óstöðugum tíma. Ályktun 2231 rann út í október 2025, Íran hætti samstarfi við Alþjóðakjarnorkumálastofnunina fyrir meira en ári síðan og Bandaríkin og Ísrael gerðu loftárásir á Íran í febrúar 2026. Eins og Tammy Bruce, sendiherra Bandaríkjanna hjá SÞ, sagði á fundi ráðsins í júní: „Þetta ráð hefur skýrt umboð: að koma á fót 1737-refsiaðgerðanefndinni og tilheyrandi sérfræðinganefnd“.theopscon+1

Þar sem umboð nefndarinnar rennur út innan fárra daga og engin sátt er í sjónmáli, stendur ráðið frammi fyrir vaxandi bili á milli þeirra refsiaðgerða sem það hefur formlega endurinnleitt og getu þess til að framfylgja þeim.