Íranska ríalið í sögulegu lágmarki þegar olíuverð fer yfir 100 dali

Íranska ríalið féll í nýtt sögulegt lágmark gagnvart Bandaríkjadal á fimmtudag þegar gengið fór yfir 234.000 túmana á frjálsum markaði í Íran. Stigmögnun hernaðarátaka milli Washington og Teheran hefur sent olíuverð yfir 100 dali tunnuna og valdið titringi á gjaldeyrismörkuðum um allan heim.

Ríalið í frjálsu falli

Dollarinn hækkaði í 234.190 túmana í viðskiptum á fimmtudagsmorgun, upp úr 232.700 túmanum við lokun fyrri dags, og fór síðan í 234.740 túmana síðdegis, samkvæmt IranWire sem vísar í íranska fjármálamiðilinn Donya-e-Eqtesad. Evran var skráð á 273.040 túmana og breska pundið í 318.000 túmanum. Gullverð hækkaði einnig og 18 karata gull fór í 24.238.000 túmana á grammið.iranwire

Hrun ríalsins hefur hraðað sér verulega frá því að átök Bandaríkjanna og Írans hófust 28. febrúar. Gengið var um 2,02 milljónir ríala á dollar í lok ágúst áður en það tapaði meira en 12% af verðgildi sínu á örfáum vikum. Verðbólga í Íran var þegar komin í 89% í ágúst og verð á matvælum og drykkjarvörum hafði hækkað um 127,5% milli ára, jafnvel fyrir þessa síðustu lækkun. IranWire rekja þessa þróun til þess sem þeir kalla efnahagslega höfnunaraðgerð Bandaríkjanna, ásamt því að Sameinuðu arabísku furstadæmin hafa stöðvað fjármála- og viðskiptatengsl við Íran.cryptobriefing+2

Órói á olíumörkuðum

Olíuverð var kveikjan að gjaldeyrislostinu. Brent-hráolía fór yfir 100 dali tunnuna á miðvikudag í fyrsta sinn síðan í júlí og hélst yfir því marki á fimmtudag, en Reuters greindi frá því að báðar helstu olíutegundirnar væru yfir 100 dölum í kjölfar umfangsmestu árása á skipaflutninga frá því átökin hófust fyrir sex mánuðum. CNBC greindi frá því að framvirkir samningar á West Texas Intermediate fóru í 100,88 dali tunnuna, sem er hæsta verð í meira en þrjá mánuði. Hækkunin kom í kjölfar árása Bandaríkjanna á íranska olíuflutningaskipa og eldflaugaárása Írana á bandarísk herskip, samkvæmt Al Jazeera.cnbc+2

Alþjóðleg áhrif

Olíulostið endurómaði á gjaldeyrismörkuðum. Suðurkóreska vonið féll í 1.339,2 á móti dollar, sem er 3,1 von lækkun frá fyrri degi, á meðan Brent-olían hélst yfir 100 dölum, að sögn Yonhap. Kanadíski dollarinn veiktist í 1,3810 á móti Bandaríkjadal þegar ávöxtunarkrafa skuldabréfa hækkaði og fjárfestar endurmetu verðbólguáhættu, en ávöxtunarkrafa 2ja ára kanadískra ríkisskuldabréfa hækkaði um 11,7 punkta í 3,288%, sem er hæsta gildi síðan í nóvember 2024. Hlutabréfavísitalan í Kóreu féll um 0,25% og lokaði í 7.033,92, þrátt fyrir að erlendir fjárfestar hafi keypt hlutabréf fyrir nettó 2,4 billjónir vona.finimize+1

Hækkun orkukostnaðar hefur styrkt væntingar um að seðlabankar gætu neyðst til að halda peningastefnunni aðhaldssamri lengur. Þar sem átökin eru nú hafin á sjöunda mánuð án þess að diplómatísk lausn sjáist, heldur efnahagslegur kostnaður áfram að aukast, allt frá hruni gjaldmiðilsins í Teheran til hækkandi neysluverðs í Asíu og Norður-Ameríku.