Íran íhugaði flugskeytaárás á Úkraínu áður en diplómatía afstýrði hættu, segir NYT

Íran íhugaði að skjóta flugskeyti á úkraínska höfn við Svartahaf til að hefna fyrir drónaárás Úkraínumanna á íranskt flutningaskip í Kaspíahafi, en féll frá því eftir mikil stjórnmálasamskipti, samkvæmt frétt New York Times þar sem vitnað er í íranska og vestræna embættismenn.ukragroconsult+2

Uppljóstrunin sýnir hversu nálægt því kynni að hafa verið að tvö af virkum átökum heimsins rrunnu saman í eitt stærra stríð á nokkrum dögum.

Árásin og hótunin

Þann 25. júlí réðst öryggisþjónusta Úkraínu á skip í Kaspíahafi sem Kænugarður sagði að flyttu hergögn milli Írans og Rússlands. Íran staðfesti að eitt skipanna sem varð fyrir árásinni hefði verið íranskt kaupskip og sagði að sprengingin hefði drepið einn almennan sjómann og sært annan.reuters+1

Í kjölfar þess hefutu íranskir embættismenn hefndum. Utanríkisráðherrann Abbas Araghchi skrifaði á samfélagsmiðla að árásin gæti „ekki gengið án svars“ og kallaði hana brot á sáttmála Sameinuðu þjóðanna. Samkvæmt embættismönnum sem fengu upplýsingar úr leyniþjónustugögnum ræddi Teheran um að skjóta flugskeyti með litlum sprengjuhausi á eina af svartahafshöfnum Úkraínu í því sem átti að vera „táknræn“ árás sem olli litlu tjóni.aljazeera+2

Vestrænir embættismenn vöruðu við því að viðbrögð Úkraínu við slíkri árás yrðu ófyrirsjáanleg og að sérhvert flugskeyti sem skotið yrði frá Íran á úkraínskt landsvæði ætti á hættu að kalla fram víðtækara stríð vegna bandalags Teheran við Moskvu.unn+1

Diplómatía afstýrir hættunni

Á þriðjudaginn, 28. júlí, hringdi Andrii Sybiha, utanríkisráðherra Úkraínu, í Araghchi í því sem hann lýsti sem „hreinskilnu samtali“. Sybiha skrifaði á samfélagsmiðilinn X að hann hefði lagt áherslu á að markmið Úkraínu væri „að forðast óþarfa stigmögnun“ og að allar hernaðaraðgerðir Úkraínumanna „miðuðu eingöngu að því að verja land okkar“ gegn yfirgangi Rússa.bignewsnetwork+2

Araghchi staðfesti samtalið og skrifaði að Sybiha hefði fullvissað sig um að árásin á íranska skipið hefði verið „óviljaverk“ og að Kænugarður leitaðist ekki eftir stigmögnun. Íranski utanríkisráðherrann sagði að Íran leitaðist sömuleiðis ekki eftir stigmögnun en ítrekaði að „sérhver árás á borgara okkar eða hagsmuni er óviðunandi“ og krafðist „bóta fyrir tjón“.wanaen+1

Araghchi ræddi einnig við Kaja Kallas, yfirmann utanríkismála ESB, um „leiðir til að draga úr spennu“.newsukraine.rbc+1

Stækkandi átök

Atvikið sýnir hættuna sem fylgir vaxandi herferð Úkraínu gegn flutninganeti Rússlands og Írans. Kænugarður hefur áður gert árásir á skip á Kaspíahafsleiðinni, þar á meðal árás árið 2025 á skip sem sagt var bera íranska drónahluta. Mehdi Rahmati, sérfræðingur sem stendur íranska stjórnvaldinu nærri, sagði við New York Times að þótt sumir í Teheran hafi þrýst á um hefndaraðgerðir hafi aðrir hvatt til hófstillingar: „Úkraína er ekki lítið eða ómerkilegt land. Það hefur reynslu af stríðsrekstri og flutningsstuðning frá Bandaríkjunum og Evrópu. Við græðum ekkert á því að opna nýjar vígstöðvar í stríðinu“.euromaidanpress+2