Իրանը դիտարկում էր հրթիռային հարված Ուկրաինային, սակայն դիվանագիտությունը կանխեց ճգնաժամը. NYT

Իրանը դիտարկում էր բալիստիկ հրթիռի արձակումը Սև ծովի ուկրաինական նավահանգստի ուղղությամբ որպես պատասխան Կասպից ծովում իրանական բեռնատար նավին հասցված ուկրաինական անօդաչու թռչող սարքի հարվածին, սակայն հետ է կանգնել ակտիվ դիվանագիտական ջանքերից հետո, հայտնում է New York Times-ը՝ վկայակոչելով իրանցի և արևմտյան պաշտոնյաներին:ukragroconsult+2

Այս բացահայտումը ցույց է տալիս, թե որքան մոտ էին աշխարհի երկու ակտիվ հակամարտությունները ընդամենը մի քանի օրվա ընթացքում մեկ ընդհանուր, ավելի լայն պատերազմի վերածվելուն:

Հարվածը և սպառնալիքը

Հուլիսի 25-ին Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունը հարվածեց Կասպից ծովում գտնվող նավերին, որոնք, Կիևի պնդմամբ, ռազմական բեռներ էին փոխադրում Իրանի և Ռուսաստանի միջև: Իրանը հաստատեց, որ խոցված նավերից մեկը Իրանի դրոշի ներքո գտնվող առևտրային նավ էր՝ նշելով, որ պայթյունի հետևանքով զոհվել է մեկ քաղաքացիական նավաստի, ևս մեկը վիրավորվել է:reuters+1

Դրանից հետո իրանցի պաշտոնյաները վրեժխնդրություն խոստացան: Արտգործնախարար Աբբաս Արաղչին սոցիալական ցանցերում գրեց, որ հարձակումը «չի կարող անպատասխան մնալ» և այն անվանեց ՄԱԿ-ի կանոնադրության խախտում: Ըստ հետախուզական տվյալներին ծանոթ պաշտոնյաների՝ Թեհրանը քննարկել է փոքր մարտագլխիկով բալիստիկ հրթիռ արձակելու հարցը Ուկրաինայի Սևծովյան նավահանգիստներից մեկի ուղղությամբ, ինչը նախատեսվում էր որպես «խորհրդանշական» հարված՝ սահմանափակ վնաս պատճառելով:aljazeera+2

Արևմտյան պաշտոնյաները նախազգուշացրել են, որ նման հարձակմանը Ուկրաինայի պատասխանը կարող է անկանխատեսելի լինել, և որ Իրանից ուկրաինական տարածքի ուղղությամբ արձակված ցանկացած հրթիռ ռիսկ է պարունակում ավելի լայն պատերազմ հրահրելու՝ հաշվի առնելով Մոսկվայի հետ Թեհրանի դաշինքը:unn+1

Դիվանագիտությունը մեղմում է ճգնաժամը

Երեքշաբթի՝ հուլիսի 28-ին, Ուկրաինայի արտգործնախարար Անդրիյ Սիբիհան զանգահարել է Արաղչիին՝ այն որակելով որպես «անկեղծ զրույց»: Սիբիհան X սոցիալական հարթակում գրել է, որ ընդգծել է Ուկրաինայի նպատակը՝ «խուսափել ավելորդ էսկալացիայից», և որ ուկրաինական բոլոր ռազմական գործողությունները «ուղղված են բացառապես մեր երկիրը» ռուսական ագրեսիայից «պաշտպանելուն»:bignewsnetwork+2

Արաղչին հաստատել է հեռախոսազրույցը՝ գրելով, որ Սիբիհան վստահեցրել է իրեն, որ իրանական նավի վրա հարվածը «ոչ միտումնավոր» է եղել, և որ Կիևը չի ձգտում էսկալացիայի: Իրանի արտգործնախարարը նշել է, որ Թեհրանը նույնպես չի ձգտում էսկալացիայի, սակայն պնդել է, որ «մեր քաղաքացիների կամ շահերի վրա ցանկացած հարձակում անընդունելի է», և պահանջել է «վնասների հատուցում»:wanaen+1

Արաղչին զրուցել է նաև ԵՄ արտաքին քաղաքականության պատասխանատու Կայա Կալասի հետ «լարվածության նվազեցմանը նպաստող ուղիների» մասին:newsukraine.rbc+1

Ընդլայնվող հակամարտություն

Այս միջադեպը ցույց է տալիս Ռուսաստանն ու Իրանը կապող լոգիստիկ ցանցի դեմ Ուկրաինայի ընդլայնվող արշավի ռիսկերը: Կիևը նախկինում հարվածել է Կասպից ծովի երթուղու նավերին, այդ թվում՝ 2025 թվականին հարձակում գործելով մի նավի վրա, որը, ըստ տեղեկությունների, իրանական անօդաչու թռչող սարքերի բաղադրիչներ էր փոխադրում: Իրանի կառավարությանը մոտ կանգնած վերլուծաբան Մեհդի Ռահմաթին New York Times-ին ասել է, որ թեև Թեհրանում որոշ մարդիկ պնդում էին վրեժխնդրության դիմել, մյուսները հորդորում էին զսպվածություն ցուցաբերել. «Ուկրաինան փոքր, աննշան երկիր չէ: Այն ունի պատերազմ վարելու փորձ և լոգիստիկ աջակցություն Ամերիկայից ու Եվրոպայից: Մենք ոչինչ չենք շահի պատերազմում նոր ճակատ բացելով»:euromaidanpress+2