Erdogan boðar ný kjarnorkuver í samstarfi við Rússa

Recep Tayyip Erdogan, forseti Tyrklands, tilkynnti á þriðjudag að Tyrkir hyggðust ráðast í ný kjarnorkuverkefni með Rússum. Með því dýpka þeir orkusamstarf sem líklegt er að sæti gagnrýni vestrænna bandamanna á meðan stríðið í Úkraínu stendur yfir.

Erdogan lét þessi orð falla þar sem hann sat við hlið Vladímírs Pútíns Rússlandsforseta á hliðarlínu leiðtogafundar Samvinnustofnunar Shanhæ í Bisjkek í Kirgistan. „Samhliða Rússlandi munum við einnig stíga skref í átt að því að ræsa ný ver í kjölfar opnunar Akkuyu-kjarnorkuversins,“ sagði Erdogan, samkvæmt fréttaveitunni Reuters og ríkisfréttastofu Tyrklands, Anadolu.newsday+1

Pútín kallaði Tyrkland aftur á móti „einn af sérstökum samstarfsaðilum okkar“ jafnt í utanríkismálum sem á efnahagssviðinu. Hann lýsti yfir trausti á að Rosatom, ríkiskjarnorkufyrirtæki Rússlands, myndi ræsa fyrsta kjarnaofninn í Akkuyu-verinu á þessu ári.news

Akkuyu senn tilbúið

Akkuyu-kjarnorkuverið, sem staðsett er við Miðjarðarhafsströnd Tyrklands, hefur verið þungamiðja orkusamstarfs Rússa og Tyrkja síðan milliríkjasamningur var undirritaður árið 2010. Rosatom reisir fjóra VVER-1200 kjarnaofna á svæðinu samkvæmt viðskiptalíkani þar sem fyrirtækið byggir, á og rekur verið. Samanlagt afl þess verður 4.800 megavött, sem áætlað er að muni mæta um 10% af raforkuþörf Tyrklands.energynews+1

Bygging fyrsta áfanga hófst árið 2018 og kjarnorkueldsneyti barst á svæðið í apríl 2023. Erdogan sagði að fyrsti áfanginn væri nú á „lokastigi“. Á sama tíma lauk Rosatom nýverið við að sjóða aðalkælipípu fyrir frumrás annars áfanga, en það ferli tók 73 daga og fól í sér 32 pípumót sem fóru undir ómskoðun og röntgenprófanir.news+1

Áhyggjur á Vesturlöndum og orkuháð Tyrkja

Aukin umsvif á sviði kjarnorku eiga sér stað á viðkvæmum tíma. Tyrkland, sem er aðili að NATO, hefur sætt viðvarandi gagnrýni vestrænna bandamanna fyrir tengsl sín við stjórnvöld í Moskvu. Tyrkir eru mjög háðir orkuinnflutningi, en um 70% af orkuþörf landsins er mætt með erlendum aðföngum. Innflutningur frá Rússlandi til Tyrklands nam 42,37 milljörðum dala á síðasta ári, þar af nam orka 29,8 milljörðum dala, samkvæmt viðskiptatölum Sameinuðu þjóðanna sem Associated Press vísar til.newsday

Tyrkir hafa ríkari metnað á sviði kjarnorku en sem nemur Akkuyu-verinu einu saman. Stjórnvöld í Ankara hafa rætt byggingu annars vers í Sinop og átt viðræður við Kínverja um þriðja verið í Þrakíu-héraði. Landið vinnur einnig að áætlunum um smáa einingakjarnaofna (SMR) með það að markmiði að bæta við 5 gígavöttum af afkastagetu fyrir árið 2050.energynews