Bandarískir hermenn yfirgefa Írak eftir tvo áratugi

Síðustu bandarísku hermennirnir yfirgefa síðustu bækistöðvar sínar í Írak á miðvikudaginn, 30. september, og binda þar með enda á tveggja áratuga veru bandaríska hersins í landi þar sem 4.500 Bandaríkjamenn létu lífið og Washington eyddi trilljónum dollara.reuters+1

Brottflutningurinn, sem samið var um árið 2024 undir stjórn Joe Biden forseta og framkvæmdur af Trump-stjórninni, lýkur verkefni bandaríska herliðsins gegn Íslamska ríkinu, sem hófst árið 2014. Ali al-Zaidi, forsætisráðherra Íraks, lýsti 1. október sem upphafi nýs tímabils og tilkynnti um fjóra almenna frídaga til að fagna því sem stjórnvöld kalla sjálfstæðisdaginn.aljazeera+1

Íran fagnar sigri á meðan vígasveitir hafna afvopnun

Íran og bandamenn þeirra líta á brottförina sem sigur. Abu Mojtaba al-Yasiri, yfirmaður í írösku íslömsku andspyrnuhreyfingunni, regnhlífarsamtökum fylkinga sem studdar eru af Íran, kallaði þetta sögulegan sigur fyrir íraska íslamska andspyrnuhópa og heiðarlega Íraka, og niðurlægjandi ósigur fyrir bandaríska verkefnið.militarytimes+1

Við munum fagna því 30. september að hafa snúið við blaðinu í sögu Íraks og að hernámið hafi mistekist við að þröngva vilja sínum upp á landið okkar, sagði hann við Reuters.militarytimes

Íraski sérfræðingurinn Jasim al-Bahadli varaði við því að vígasveitir hliðhollar Íran myndu reyna að nýta þennan skriðþunga til að auka áhrif sín á öryggismál og pólitískar ákvarðanir. Al-Zaidi hefur sett júní 2027 sem frest fyrir alla vopnaða hópa til að afhenda vopn sín, en öflugar fylkingar á borð við Kata'ib Hezbollah og Harakat al-Nujaba hafa ekki gefið neinar vísbendingar um að þær muni hlíta því, að sögn Alina L. Romanowski hjá Atlantic Council. Nokkrir háttsettir íraskir embættismenn sögðu við AFP að Íran muni ekki samþykkja að fylkingarnar afhendi vopn sín á meðan stríðið í héraðinu geisar.reuters+3

Ótti við öryggisbil

Brottförin vekur einnig áhyggjur af Íslamska ríkinu. Kúrdíski yfirmaðurinn Sirwan Barzani sagði að hersveitir hefðu orðið varar við aukna hreyfingu leynisveita síðan tímalína brottflutningsins var gerð opinber. Þetta hefur að mínu mati eflt móral vígamannanna, sagði hann við Reuters.reuters+1

Mohammed al-Jubouri, fyrrverandi hershöfðingi í íraska hernum, varaði við því að versta sviðsmyndin væri sú að Íslamska ríkið næði í vopnaða dróna á sama tíma og Írak skortir enn nægilega loftvarnargetu til að bregðast við slíkum ógnum á áhrifaríkan hátt.reuters

Brottflutningurinn slítur ekki tengslum Bandaríkjanna og Íraks algjörlega. Samkvæmt Al Jazeera er búist við að löndin tvö hverfi aftur til stefnumótandi ramma-samnings frá 2008 sem lofar áframhaldandi, þótt ekki bindandi, öryggisstuðningi Bandaríkjanna. Al-Zaidi sagði við The New York Times ↗ 0.61% fyrr í þessum mánuði að bæði Bandaríkin og vígasveitir hliðhollar Íran hefðu samþykkt að láta af árásum í 90 daga eftir brottförina.aljazeera

Viðkvæmt jafnvægi

Fyrir Írak er áskorunin að sigla á milli tveggja stríðandi stórvelda. Renad Mansour, forstöðumaður Íraksverkefnisins hjá Chatham House, sagði við Al Jazeera að dýpri kvíði íraskra stjórnvalda væri sá að Bandaríkin gætu ekki lengur þurft á Írak að halda, eða í versta falli litið á Írak sem útskúfað ríki, of náið Íran.aljazeera

Í Fallujah kom Abdulrahman al-Zobaie, leiðtogi súnní-ættbálka, með beinskeyttara mat. Allir Írakar þrá fullt fullveldi og enginn Íraki myndi mótmæla því, sagði hann við Reuters. En ég tel að það sem allir Írakar óttast sé að bandalagið fari á þennan hátt og skapi tómarúm.militarytimes+1