AGS: Heimsskuldir meiri en eftir síðari heimsstyrjöldina í miðri orkukreppu

Kristalina Georgieva, framkvæmdastjóri Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (AGS), hefur varað við því að stríðið við Íran valdi enn miklu efnahagslegu áfalli á heimsvísu. Það raski orkuframboði og hækki verð um allan heim, en áhrifanna er vænst vel inn á árið 2027. Í ræðu sinni við lok fundar fjármálaráðherra og seðlabankastjóra G20-ríkjanna í Asheville í Norður-Karólínu þann 1. september sagði Georgieva að horfur um hagvöxt á heimsvísu fyrir árið 2026 stæðu í um 3 prósentum, en varaði við því að áhætta væri enn mikil.arise+1

Orkuáfallið langt í frá yfirstaðið

Georgieva sagði að 13 prósent af olíubirgðum og 20 prósent af gasbirgðum heimsins hefðu stöðvast frá lokun Hormuz-sunds, sem hefur að mestu verið lokað frá því að átökin við Íran hófust snemma árs 2026. Þótt heimshagkerfið hafi tekið við truflununum betur en óttast var, með því að ganga á neyðarbirgðir, finna nýjar orkulindir og stýra eftirspurn, undirstrikaði Georgieva að kreppunni væri ekki lokið.newsonair+2

„Hormuz-sund er enn að mestu lokað, það þarf að endurnýja neyðarbirgðir af olíu og gasi, gervigreind eykur orkueftirspurn og veturinn er í vændum á norðurhveli jarðar,“ sagði hún á G20-fundinum. Hún varaði við því að jafnvel vopnahlé myndi ekki færa tafarlausa lausn. AGS lækkaði hagvaxtarspá sína fyrir Miðausturlönd árið 2026 í einungis 0,7 prósent, sem er 1,2 prósentustiga lækkun frá spá sjóðsins í apríl.thenationalnews+2

Skuldir fara fram úr hámarki eftir stríð

Georgieva varaði einnig við opinberum skuldum á heimsvísu, en hún sagði þær nú nema tæplega 100 prósentum af landsframleiðslu á heimsvísu, sem er meira en eftir síðari heimsstyrjöldina og mun hækka frekar. Samkvæmt skýrslu AGS um ríkisfjármál (Fiscal Monitor) frá því í apríl 2026 náðu heildarskuldir á heimsvísu nærri 94 prósentum af landsframleiðslu árið 2025 og er spáð að þær nái 100 prósentum árið 2029, ári fyrr en áður var spáð.sourcedwire+1

„Skuldalínan líkist stiga: stór lóðrétt skref þegar áföll ríða yfir, og lítil sem engin lækkun á eftir,“ sagði Georgieva. Hún varaði við því að hægt hafi á hjöðnun verðbólgu í mörgum löndum og að aukinn þrýstingur á ríkissjóði þrýsti ávöxtunarkröfu hágæðaskuldabréfa upp á við. Hún hvatti stjórnvöld til að setja fram trúanlegar áætlanir um jafnvægi í ríkisfjármálum til meðallangs tíma og sagði að seðlabankar yrðu að halda áfram að einblína á verðstöðugleika frekar en að slaka á peningastefnunni til að hjálpa ríkjum að bera skuldir sínar.arise+1

Gervigreind sem tvíeggjað sverð

Aukin fjárfesting í gervigreind, þar með talið í orkuinnviðum, drífur áfram hagvöxt í Bandaríkjunum og hagkerfum sem tengjast virðiskeðju gervigreindar, eins og Suður-Kóreu, að sögn Georgievu. En hún varaði við því að framtíðaráhrif gervigreindar á framleiðni og fjármálastöðugleika einkennist af óvissu. Í ræðu á málþinginu í Jackson Hole varaði hún jafnframt við því að tímabil rafeyris skilji eftir minna svigrúm fyrir mistök hjá ákvarðanatökumönnum, þar sem hraðari alþjóðlegir fjármagnsflutningar gætu einnig þýtt hraðari fjármálaáföll.businessamlive+1

„Að hjálpa löndum að skapa svigrúm í ríkisfjármálum til að styðja við útgjöld sem efla hagvöxt er enn brýnna við núverandi aðstæður,“ sagði Georgieva og kallaði eftir samstilltum aðgerðum við endurskipulagningu skulda, stýringu afleiddra áhrifa og alþjóðlegu ójafnvægi.arise+1