12.000 ára gömul súla með mannlegu andliti uppgötvuð í Türkiye

T-laga súla sem skorin var út með mannlegu andliti hefur fundist á Karahantepe fornleifasvæðinu í suðausturhluta Türkiye, sem markar í fyrsta sinn sem mannleg andlitsmynd frá nýsteinöld hefur fundist á slíku minnismerki. Mehmet Nuri Ersoy, menningar- og ferðamálaráðherra Türkiye, tilkynnti um uppgötvunina þann 6. október 2025 og kallaði hana sögulegt byltingarkennt skref sem veitir áður óþekkta innsýn í fyrstu tilraunir mannkyns til sjálfsmyndar.english.news+2

Fyrsta sinnar tegundar í mannkynssögunni

Súlan, sem er 12.000 ára gömul, fannst sem hluti af Stone Hills verkefninu (Taş Tepeler), sem er yfirgripsmikið fornleifafræðilegt framtak sem kannar nýsteinaldarstaði í suðausturhluta Türkiye. Útskorið andlitið, með sínum skörpu línum, djúpstæðu augum og breiða nefi, líkist öðrum mannslíkneskjum sem áður hafa fundist í Karahantepe, en táknar fyrstu beinu andlitsmyndina á T-laga súlu.english.news+1

„Þessi gripur sem fannst í Karahantepe varpar ljósi á sögu mannkyns sem fyrsta dæmið um að maður á nýsteinöld hafi skorið sjálfan sig út í T-laga súlu,“ sagði Ersoy. Uppgötvunin ögrar fyrri túlkunum á þessum minnismerkjum, sem hingað til voru talin tákna menn eingöngu í gegnum útskorna handleggi og hendur sem fundust á svipuðum súlum í nágrenninu við Göbekli Tepe.xinhuanet+1

Mikilvægi fyrir rannsóknir á nýsteinöld

Necmi Karul prófessor, sem stýrir uppgreftrinum í Karahantepe, útskýrði að súlan fannst innan heimilisbyggingar sem innihélt þrjár minni T-laga súlur. Húsið var byggt lóðrétt niður í jörðina með veggjum klæddum leir og flötu steingólfi, sem bendir til þess að þessi útskornu minnismerki hafi haft táknræna merkingu jafnvel innan einkarýma.turkiyetoday

Uppgötvunin styrkir þá kenningu að T-laga súlur hafi þjónað sem mannlegar framsetningar. „Við höfum lengi haldið því fram að lárétti hluti 'T'-sins táknaði höfuðið og lóðrétti hlutinn táknaði líkamann,“ sagði Karul. „Þessi nýja súla, með útskornu mannlegu andliti, staðfestir þá túlkun skýrt.“turkiyetoday

Fundurinn undirstrikar tæknilega færni og getu til abstrakt hugsunar hjá nýsteinaldarsamfélögum og afhjúpar hvernig snemma menn fóru að tjá sjálfsmynd og andlegar skoðanir í gegnum list. Karahantepe, sem er staðsett í um 48 kílómetra fjarlægð frá hinu fræga Göbekli Tepe svæði, er hluti af klasa nýsteinaldarbyggða sem skjalfesta umskipti mannkyns úr hirðingjaveiðum og söfnun yfir í fasta búsetu fyrir um 12.000 árum.english.news+1

Ersoy lýsti útskorna andlitinu sem því að bera „svip sem nær til okkar frá því fyrir 12.000 árum,“ og lagði áherslu á mikilvægi uppgötvunarinnar við að gera sameiginlega fortíð mannkyns sýnilegri. Uppgröfturinn í Karahantepe hefur hingað til aðeins leitt í ljós um 5 prósent af áætluðu heildarsvæði, sem bendir til þess að margar fleiri uppgötvanir bíði undir yfirborðinu.wikipedia+1