Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

english.news+2english.news+1english.news+1english.news+2english.news+2Հարավ-արևելյան Թուրքիայի Քարահանթեփե հնագիտական վայրում հայտնաբերվել է մարդկային դեմքով փորագրված T-աձև սյուն. սա առաջին դեպքն է, երբ նեոլիթյան դարաշրջանի մարդկային դեմքի պատկերում է հայտնաբերվել նման հուշարձանի վրա։ Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարար Մեհմեդ Նուրի Էրսոյը 2025 թվականի հոկտեմբերի 6-ին հայտարարեց այս հայտնագործության մասին՝ այն անվանելով պատմական բեկում, որն աննախադեպ պատկերացում է տալիս մարդկության՝ ինքնադիմանկարչության ամենավաղ փորձերի վերաբերյալ:english.news+2
12 000 տարվա վաղեմության սյունը հայտնաբերվել է ընթացիկ Stone Hills նախագծի (Taş Tepeler) շրջանակներում, որը համապարփակ հնագիտական նախաձեռնություն է՝ ուսումնասիրելու հարավ-արևելյան Թուրքիայի նեոլիթյան վայրերը։ Փորագրված դեմքը՝ սուր ուրվագծերով, խորը նստած աչքերով և լայն քթով, նման է Քարահանթեփեում նախկինում հայտնաբերված այլ մարդկային քանդակներին, սակայն ներկայացնում է T-աձև սյան վրա դեմքի առաջին ուղղակի պատկերումը:english.news+1
«Քարահանթեփեում հայտնաբերված այս արտեֆակտը լույս է սփռում մարդկության պատմության վրա՝ որպես նեոլիթյան մարդու կողմից T-աձև սյան վրա իրեն պատկերելու առաջին օրինակ», — հայտարարել է Էրսոյը։ Հայտնագործությունը մարտահրավեր է նետում այս հուշարձանների նախկին մեկնաբանություններին, որոնք մինչ այժմ հասկացվում էին որպես մարդկանց պատկերող միայն մոտակա Գյոբեքլի Թեփեի նմանատիպ սյուների վրա փորագրված ձեռքերի և բազուկների միջոցով:xinhuanet+1
Պրոֆեսոր Նեջմի Քարուլը, ով ղեկավարում է Քարահանթեփեի պեղումների թիմը, բացատրեց, որ սյունը հայտնաբերվել է կենցաղային կառույցի ներսում, որը պարունակում էր երեք ավելի փոքր T-աձև սյուն։ Տունը կառուցված էր ուղղահայաց գետնի մեջ՝ կավով պատված պատերով և հարթ քարե հատակով, ինչը հուշում է, որ այս փորագրված հուշարձանները խորհրդանշական նշանակություն են ունեցել նույնիսկ մասնավոր տարածքներում:turkiyetoday
Հայտնագործությունն ամրապնդում է այն տեսությունը, որ T-աձև սյուները ծառայել են որպես մարդակերպ պատկերումներ։ «Մենք վաղուց ենք ենթադրել, որ «T»-ի հորիզոնական մասը խորհրդանշում է գլուխը, իսկ ուղղահայաց հատվածը՝ մարմինը», — նշել է Քարուլը։ «Այս նոր սյունը, որը կրում է քանդակված մարդկային դեմք, հստակորեն հաստատում է այդ մեկնաբանությունը»:turkiyetoday
Գտածոն ընդգծում է նեոլիթյան հասարակությունների տեխնիկական հմտությունները և վերացական մտածողության կարողությունները՝ բացահայտելով, թե ինչպես են վաղ մարդիկ սկսել արվեստի միջոցով արտահայտել ինքնությունը և հոգևոր համոզմունքները։ Հայտնի Գյոբեքլի Թեփե վայրից մոտ 30 մղոն հեռավորության վրա գտնվող Քարահանթեփեն նեոլիթյան բնակավայրերի կլաստերի մի մասն է, որը փաստագրում է մարդկության անցումը քոչվոր որսորդությունից և հավաքչությունից նստակյաց համայնքների մոտ 12 000 տարի առաջ:english.news+1
Էրսոյը փորագրված դեմքը նկարագրեց որպես «12 000 տարի առաջվանից մեզ հասնող հայացք»՝ ընդգծելով հայտնագործության կարևորությունը մարդկության ընդհանուր անցյալն ավելի տեսանելի դարձնելու գործում։ Քարահանթեփեում ընթացող պեղումները բացահայտել են վայրի ընդհանուր մակերեսի միայն մոտ 5 տոկոսը, ինչը հուշում է, որ մակերեսի տակ դեռ շատ հայտնագործություններ են սպասվում:wikipedia+1