SpaceX-ի առաջնորդած IPO-ների բումը եռապատկել է համաշխարհային հասույթը. ԵԿԲ-ն զգուշացնում է տեխնոլոգիական կորեկցիայի մասին

2026 թվականի առաջին կիսամյակում բաժնետոմսերի առաջնային հանրային տեղաբաշխումներից (IPO) ստացված համաշխարհային հասույթը եռապատկվել է նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ՝ պայմանավորված հունիսին Nasdaq բորսայում SpaceX-ի ռեկորդային դեբյուտով՝ պատմության մեջ խոշորագույն IPO-ով: Այս բումն էլ ավելի է խորացրել կապիտալի կենտրոնացումը ԱՄՆ տեխնոլոգիական բաժնետոմսերում, թեև Եվրոպական կենտրոնական բանկի տնտեսագետներն այս շաբաթ զգուշացրել են, որ կորեկցիան հավանական է:

Պատմական առաջին կիսամյակ

2026 թվականի առաջին կիսամյակում IPO-ների համաշխարհային ներհոսքը կազմել է 205,1 միլիարդ դոլար՝ եռապատիկ գերազանցելով նախորդ տարվա ցուցանիշը, համաձայն London Stock Exchange Group տվյալների վերլուծության, որը օգոստոսի 18-ին մեջբերել է ճապոնական Nihon Keizai Shimbun պարբերականը: Այս ցուցանիշը նշանավորեց վերջին հինգ տարիների ընթացքում տեղաբաշխումների ամենաուժեղ առաջին կիսամյակը՝ սկսած 2021 թվականի առաջին կիսամյակից, երբ մեղմ դրամավարկային քաղաքականությունը ապահովեց 347,5 միլիարդ դոլարի հասույթ:sedaily

SpaceX-ը ցուցակվել է Nasdaq-ում հունիսի 12-ին՝ վաճառելով մոտ 555 միլիոն բաժնետոմս՝ յուրաքանչյուրը 135 դոլարով, և ներգրավելով մոտ 75 միլիարդ դոլար՝ 1,77 տրիլիոն դոլար գնահատմամբ: Առաջին օրը բաժնետոմսերն աճել են գրեթե 20%-ով՝ SpaceX-ի շուկայական կապիտալիզացիան հասցնելով 2 տրիլիոն դոլարից ավելի: Միայն այս ցուցակումը կազմել է այս տարվա համաշխարհային IPO հասույթի ավելի քան 40%-ը: ԱՄՆ-ի մասնաբաժինը համաշխարհային IPO ներհոսքերում նախորդ տարվա 44%-ից թռիչք է կատարել մինչև 75%:wikipedia+2

Եվրոպայում Չեխիայի խոշորագույն պաշտպանական ընկերությունը՝ Czechoslovak Group-ը, ներգրավել է 4,4 միլիարդ դոլար՝ Ուկրաինայի պատերազմի հետ կապված պաշտպանական ոլորտի նկատմամբ շարունակական պահանջարկի ֆոնին: Չնայած այս տպավորիչ թվերին, առանձին գործարքների քանակն աճել է ընդամենը 8%-ով՝ հասնելով 689-ի, ինչը ցույց է տալիս, որ ակտիվությունը շարունակել է կենտրոնացած մնալ խոշոր կապիտալիզացիա ունեցող առաջարկներում:sedaily

ԵԿԲ-ն հնչեցնում է տագնապի ազդանշանը

Նույնիսկ երբ ավելի շատ մեգա-ցուցակումներ են սպասվում հերթում (JPMorgan ↗ 0.52%-ը նշել է IPO-ների ռեկորդային ծավալի մասին), ԵԿԲ տնտեսագետները երկուշաբթի օրը հրապարակել են բլոգային գրառում՝ զգուշացնելով, որ ԱՄՆ տեխնոլոգիական բաժնետոմսերի կորեկցիան հավանական է: «Անցյալի տեխնոլոգիական հեղափոխությունների վերաբերյալ տնտեսագիտական հետազոտությունները մատնանշում են մտահոգիչ եզրակացություն. ֆոնդային շուկայի ներկայիս գնահատումների կորեկցիան հավանական է», գրել են հետազոտողները՝ հավելելով, որ նույնիսկ եթե արհեստական բանականության (ԱԲ) տեխնոլոգիան հաջողության հասնի, բաժնետոմսերը դեռ կարող են անկում ապրել, քանի որ դժվար է արդարացնել շուկաների «չափազանց լավատեսական խաղադրույքները շահույթի աճի վերաբերյալ»:investing+1

ԵԿԲ բլոգում նշվում է, որ ի տարբերություն դոթքոմների փլուզման ժամանակաշրջանի, այսօրվա մեկնարկային կետը «զգալիորեն քիչ տեղ է թողնում տոկոսադրույքները նվազեցնելու կամ հարկաբյուջետային քաղաքականությունն օգտագործելու համար՝ հետևանքները մեղմելու նպատակով»: Financial Times-ը (Pearson plc ↘ 3.61%) հայտնել է, որ ԵԿԲ-ն զգուշացրել է, որ կորեկցիան կարող է սպառնալ եվրոգոտու ֆինանսական կայունությանը:live.euronext+1

Պարտատոմսերի շուկան և այն, ինչ սպասվում է առջևում

Պարտատոմսերի շուկայում տիրող իրավիճակը ռիսկի ևս մեկ շերտ է ավելացնում: ԱՄՆ 30-ամյա պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը բարձրացել է մինչև 5,32%՝ հասնելով 2007 թվականի հունիսից ի վեր ամենաբարձր մակարդակին, նույնիսկ երբ կարճաժամկետ եկամտաբերությունը նվազել է. սա մի երևույթ է, որը հայտնի է որպես «կորի կտրուկացում» (twist steepening), ինչը բարձրացնում է դիսկոնտավորման դրույքաչափը, որն օգտագործվում է արագ աճող տեխնոլոգիական ընկերությունների արժեքը գնահատելու համար:sedaily

IPO-ների հերթը շարունակում է լիքը մնալ: Anthropic-ը՝ ԱԲ ոլորտի ընկերությունը, այն մեգա-ցուցակումների թվում է, որոնք սպասվում են այս տարվա վերջին: Nasdaq-ի ↘ 0.34% ընդլայնված գլոբալ առևտրային ժամերը, որոնք հաստատվել են SEC-ի կողմից և նախատեսվում է գործարկել դեկտեմբերի 6-ին, շուկաները բաց կպահեն օրական 23 ժամ, շաբաթական հինգ օր՝ պոտենցիալ ներգրավելով լրացուցիչ արտասահմանյան կապիտալ: General Atlantic-ը կանխատեսել է, որ «քանի որ ինստիտուցիոնալ ներդրողները հսկայական եկամուտներ են ստացել SpaceX-ում իրենց ներդրումներից, տեղաբաշխումների շուկան երկրորդ կիսամյակում էլ ավելի մեծ թափ կստանա»:alston+2