Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

finance.yahoofinance.yahoofinance.yahoo+1Հայաստանը՝ մոտ 3 միլիոն բնակչություն ունեցող երկիրը, դառնում է ամերիկյան արհեստական բանականության ենթակառուցվածքների անսպասելի կենտրոն այն բանից հետո, երբ Թրամփի վարչակազմը թույլատրեց Nvidia չիպերի արտահանումը երկիր՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ ընթացող խաղաղ բանակցությունների շրջանակում։
Bloomberg-ը երեքշաբթի հայտնեց, որ Սան Ֆրանցիսկոյում հիմնված Firebird ստարտափը անցյալ ամիս սկսել է գործարկել տվյալների կենտրոնը Հրազդան քաղաքում՝ մայրաքաղաք Երևանից մոտ 45 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Նախագծի համաձայն՝ մինչև 2027 թվականի վերջը օբյեկտը կհասնի 300 մեգավատ հզորության և կտեղավորի ավելի քան 70,000 գերժամանակակից Nvidia չիպ, ինչը այն կդարձնի Եվրոպայի ամենամեծ հաշվողական կլաստերներից մեկը:finance.yahoo+2
Տվյալների կենտրոնը ուղղակի դեր է խաղացել Հայաստանի և հարևան Ադրբեջանի միջև խաղաղության համաձայնագրի առաջխաղացման գործում՝ վերջ դնելով տասնամյակների հակամարտությանը։ Թրամփի թիմը խոստացել է թույլտվություն տալ Nvidia-ի արտահանման համար՝ Հայաստանի հետ երկխոսությունը խթանելու նպատակով, ինչը Ադրբեջանի հետ ԱՄՆ-ի միջնորդությամբ կնքված պատմական համաձայնագրի ճանապարհն էր, հայտնում են բանակցություններին մասնակցող անձինք, որոնց վկայակոչում է Bloomberg-ը։ The Wall Street Journal News Corp -ը առաջինն է հայտնել գործարքում Nvidia չիպերի դերի մասին:finance.yahoo
Նախնական համաձայնագիրը, որը կնքվել է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կողմից, ներառում է «Միջազգային խաղաղության և բարգավաճման Թրամփի երթուղու» (TRIPP) պլանները։ Սա տրանսպորտային միջանցք է Հայաստանի տարածքով, որը Ադրբեջանը կապում է իր Նախիջևանի էքսկլավի հետ, որը սահմանակից է Թուրքիային։ Պետդեպարտամենտի խոսնակը նշել է, որ TRIPP-ի նպատակն է «ամրապնդել Հայաստանի և Ադրբեջանի բարգավաճումն ու անվտանգությունը և ընդլայնել ԱՄՆ-ի առևտրային հնարավորությունները»:caliber+1
Firebird-ը ստացել է ավելի քան կրկնակի անգամ ավելի շատ Nvidia պրոցեսոր, քան ԱՄՆ-ը արտահանման լիցենզիա էր տվել Սաուդյան Արաբիայի Humain-ին՝ Էր-Ռիադի հետ ամիսներ տևած բանակցություններից հետո։ Օբյեկտի հաշվողական հզորության մոտ մեկ հինգերորդը վերապահված է ներքին օգտագործման համար՝ սնուցելով տեղական հետազոտությունները, կառավարական և ստարտափ էկոհամակարգերը, իսկ մնացածը բաշխված է միջազգային ընկերությունների, այդ թվում՝ Perplexity AI-ի միջև:caspianpost+2
Հայաստանի հարաբերությունները Nvidia-ի հետ սկսվում են 2019 թվականից, երբ Փաշինյանը այցելեց չիպեր արտադրողի Սանտա Կլարայի գլխամասային գրասենյակ։ Nvidia-ն Հայաստանում իր ներկայությունը հաստատեց 2022 թվականին՝ Ուկրաինա Ռուսաստանի լայնամասշտաբ ներխուժումից հետո ինժեներներին Մոսկվայից Երևան տեղափոխելով։ Գործադիր տնօրեն Ջենսեն Հուանգը երկիր է այցելել 2023 թվականին՝ օգնելով հիմք դնել Firebird-ի ստեղծմանը:caliber+1
Ճանապարհը հեշտ չէր։ 2023 թվականին Բայդենի վարչակազմը սկսեց ԱՄՆ-ի լիցենզիաներ պահանջել Հայաստան և ավելի քան 40 այլ երկրներ արհեստական բանականության չիպերի արտահանման համար՝ մտավախություն ունենալով, որ երկիրը կարող է ծառայել որպես Ռուսաստանին սահմանափակված տեխնոլոգիաների հասանելիության ուղի։ Հայաստանը պատասխանեց՝ սահմանափակումներ մտցնելով Մոսկվա էլեկտրոնիկայի արտահանման վրա։ «Հայաստանը չի կարող իրեն թույլ տալ հայտնվել արևմտյան պատժամիջոցների տակ», — ասել էր Փաշինյանը այդ ժամանակ:finance.yahoo
Փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը փետրվարին Երևան կատարած այցի ժամանակ նշեց, որ Հայաստանում տեղակայված չիպերը «պարզապես գոյություն չունեն շատ երկրներում»։ Nvidia-ի խոսնակը հայտնել է, որ ընկերությունը Հայաստանի ապագայում ներդրում է կատարել «վաղուց»՝ հավելելով, որ երկիրը «կարող է ստեղծել տնտեսական հնարավորություններ, որոնք իր հերթին ամրապնդում են տարածաշրջանային կապերը և կարող են օգնել հիմք ստեղծել տևական կայունության համար»:caliber+1