Nvidia çip ihracatı, Ermenistan-Azerbaycan barış anlaşmasına zemin hazırladı

Yaklaşık 3 milyon nüfuslu Ermenistan, Trump yönetiminin Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki ABD destekli barış müzakerelerinin bir parçası olarak ülkeye Nvidia ↘ 1.47% çip ihracatına izin vermesinin ardından, beklenmedik bir yapay zeka altyapı merkezi haline geliyor.

Bloomberg'in Salı günü bildirdiğine göre, San Francisco merkezli Firebird girişimi, başkent Erivan'ın yaklaşık 45 kilometre dışındaki Hrazdan kasabasında bulunan bir veri merkezinde geçen ay operasyonlara başladı. Tesisin 2027 sonuna kadar 300 megavat kapasiteye ulaşması ve 70.000'den fazla son teknoloji Nvidia çipine ev sahipliği yapması öngörülüyor; bu da onu Avrupa'nın en büyük bilişim kümelerinden biri yapacak.finance.yahoo+2

Diplomatik Para Birimi Olarak Çipler

Veri merkezi, Ermenistan ile komşusu Azerbaycan arasındaki barış anlaşmasının ilerletilmesinde doğrudan rol oynadı ve on yıllardır süren çatışmaya son verdi. Bloomberg'in görüştüğü kaynaklara göre Trump'ın ekibi, Azerbaycan ile ABD aracılığında varılan tarihi anlaşmaya giden yolda Ermenistan ile görüşmeleri ilerletmek için Nvidia ihracatına izin verme sözü verdi. The Wall Street Journal News Corp ↘ 3.58%, anlaşmada Nvidia çiplerinin rolünü ilk bildiren yayın organı oldu.finance.yahoo

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından imzalanan ön anlaşma, Azerbaycan'ı Türkiye sınırındaki Nahçıvan eksklavına bağlayan ve Ermenistan üzerinden geçen bir ulaşım koridoru olan Uluslararası Barış ve Refah için Trump Rotası (TRIPP) planlarını da içeriyor. Bir Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, TRIPP'in amacının "Ermenistan ve Azerbaycan'ın refah ve güvenliğini güçlendirmek ve ABD'nin ticari fırsatlarını genişletmek" olduğunu belirtti.caliber+1

Firebird, Riyad ile aylar süren müzakerelerin ardından ABD'nin Suudi Arabistan'ın Humain projesi için verdiği ihracat lisansının iki katından fazla Nvidia işlemcisini temin etti. Tesisin işlem gücünün yaklaşık beşte biri yerel araştırmaları, hükümet ve girişim ekosistemlerini desteklemek için iç kullanıma ayrılmış durumda; geri kalanı ise Perplexity AI dahil olmak üzere uluslararası firmalara tahsis edildi.caspianpost+2

Sovyet Teknoloji Merkezinden Yapay Zeka Hedeflerine

Ermenistan'ın Nvidia ile ilişkisi, Paşinyan'ın 2019'da çip üreticisinin Santa Clara'daki merkezini ziyaret etmesiyle başladı. Nvidia, Rusya'nın Ukrayna'yı tam kapsamlı işgalinin ardından mühendislerini Moskova'dan Erivan'a taşıyarak 2022'de Ermenistan'daki varlığını kurdu. CEO Jensen Huang, 2023'te ülkeyi ziyaret ederek Firebird'ün kurulması için gerekli temellerin atılmasına yardımcı oldu.caliber+1

Süreç kolay olmadı. Biden yönetimi 2023 yılında, ülkenin Rusya'ya yönelik kısıtlı teknolojilerin geçiş noktası olabileceği endişesiyle Ermenistan ve 40'tan fazla ülkeye yapılan yapay zeka çipi ihracatı için ABD lisansları talep etmeye başladı. Ermenistan buna karşılık olarak Moskova'ya elektronik ihracatına kısıtlamalar getirdi. Paşinyan o dönemde yaptığı açıklamada, "Ermenistan Batı yaptırımları altına girmeyi göze alamaz" demişti.finance.yahoo

Başkan Yardımcısı JD Vance, Şubat ayındaki Erivan ziyareti sırasında Ermenistan'da konuşlandırılan çiplerin "çoğu ülkede bulunmadığını" belirtti. Bir Nvidia sözcüsü, şirketin Ermenistan'ın geleceğine "çok önceden" yatırım yaptığını belirterek, ülkenin "ekonomik fırsatlar yaratarak bölgesel bağları güçlendirebileceğini ve kalıcı istikrar için bir temel oluşturmaya yardımcı olabileceğini" ekledi.caliber+1