Քարնին ողջունում է ԵՄ ասոցացված անդամակցության հայտը՝ չնայած Թրամփի սպառնալիքներին

Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին հինգշաբթի օրը ողջունել է Կանադայի՝ Եվրամիության առաջին ասոցացված անդամը դառնալու հեռանկարը՝ Ստրասբուրգում Եվրախորհրդարանին ասելով, որ «Եվրոպան և Կանադան յուրաքանչյուրն իր հերթին ուժեղ են, իսկ միասին՝ էլ ավելի ուժեղ»:reuters+1

Քարնիի ելույթը հաջորդել է Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի առաջարկին՝ Կանադային դարձնել ԵՄ ասոցացված անդամ. կարգավիճակ, որը ներկայումս գոյություն չունի ԵՄ պայմանագրերում և պետք է ստեղծվի ու վավերացվի անդամ պետությունների կողմից։ Ելույթը հաջորդել է նաև ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի կոշտ նախազգուշացմանը, որը առաջարկը «ծիծաղելի» է անվանել և սպառնացել է «շատ լուրջ մաքսատուրքեր կիրառել կամ դադարեցնել առևտուրը Եվրոպայի հետ շատ հարցերում», եթե այն համարի «թշնամական գործողություն»:aljazeera+2

Անտառ, ոչ թե մեկ ծառ

Անգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն լեզուներով ելույթ ունենալով՝ Քարնին ներկայացրել է ավելի խորը ինտեգրման հավակնոտ օրակարգ, որը ներառում է կրիտիկական հանքանյութեր, պաշտպանություն, արհեստական բանականություն, էներգետիկ անվտանգություն, տիեզերք և թվային առևտուր։ Նա կոչ է արել «ոչ գյուղատնտեսական ապրանքների և ծառայությունների լայն շրջանակի անխափան թվային առևտրի» և առաջարկել է երկու կողմերի երիտասարդներին հնարավորություն տալ ապրել, աշխատել և սովորել Ատլանտյան օվկիանոսի երկու կողմերում, այդ թվում՝ ԵՄ Erasmus+ և Horizon ծրագրերին մասնակցության միջոցով:cnn+1

«Ես չեմ առաջարկում երրորդ բլոկ՝ մեծ տերությունների մրցակից դառնալու համար, պարզապես ավելի լավ վարքագծով», ասել է Քարնին՝ դահլիճում ծիծաղ առաջացնելով։ «Մենք իշխանություն չենք փնտրում ուրիշներին գերիշխելու համար։ Ընդհակառակը, մենք ձգտում ենք կայունության, որպեսզի ոչ ոք չկարողանա վերահսկել մեր բաց շուկաները, վնասել մեր ինքնիշխանությունը, սպառնալ մեր տարածքային ամբողջականությանը կամ խաթարել մեր ազատությունները, մեր ժողովրդավարությունները, մեր օրենքի գերակայությունը»:pbs+1

Թեև Քարնին իր ելույթի ընթացքում անունով չի հիշատակել Թրամփին կամ Միացյալ Նահանգները, ենթատեքստը միանշանակ էր։ Կանադան իր արտահանման մոտ 70%-ն ուղարկում է Միացյալ Նահանգներ, ինչը նրան խոցելի է դարձնում Թրամփի մաքսատուրքերի նկատմամբ, իսկ Օտտավայի և Վաշինգտոնի հարաբերությունները հասել են պատմական նվազագույնի:pbs

Թրամփը հակադարձում է, Քարնին՝ հաստատակամ

Հետագայում Թրամփի մեկնաբանությունների մասին հարցին Քարնին ուղղակիորեն է պատասխանել։ «Կանադացիները միասնական են այն հարցում, որ ոչ ոք մեզ չի թելադրելու, թե ինչ լեզվով խոսենք։ Ոչ ոք չի թելադրելու մեր մշակույթը կամ այն, թե ում հետ կարող ենք միջազգային համաձայնագրեր կնքել», ասել է նա լրագրողներին։ Նա ընդունել է, որ «ասոցացված անդամակցությունը» դեռ պետք է սահմանվի և նշել է, որ կանադացի օրենսդիրները կքննարկեն և կքվեարկեն ցանկացած դաշինքի վերջնական կառուցվածքի շուրջ:qz+1

Եվրոպական հանձնաժողովը պաշտպանել է առաջարկը։ «Կանադայի հետ մեր գործընկերության առաջարկվող ամրապնդումը ոչ մեկի դեմ չէ, այլ մեր ընդհանուր ուժի համար», ասել է խոսնակ Օլոֆ Գիլը:aljazeera

Ի՞նչ է սպասվում հետո

Ակնկալվում է, որ երկու կողմերը հոկտեմբերի 29-30-ը Մոնրեալում կայանալիք ԵՄ-Կանադա գագաթնաժողովում ավելի մանրամասն կքննարկեն առաջարկվող հարաբերությունները։ Կանադան արդեն կոնկրետ քայլեր է ձեռնարկել Եվրոպայի հետ սերտ կապերի ուղղությամբ՝ այս տարվա սկզբին դառնալով առաջին ոչ եվրոպական երկիրը, որը միացել է ԵՄ 150 միլիարդ եվրո արժողությամբ SAFE պաշտպանական գնումների ծրագրին:qz+1

Գերմանիան որոշակի զգուշավորություն է ցուցաբերել. կառավարության խոսնակը հայտարարել է, որ Բեռլինը պատրաստ է «քննարկել նոր մոդելներ», սակայն առաջարկել է վերանայել «ասոցացված անդամ» տերմինը։ ԵՄ-Կանադա ազատ առևտրի համաձայնագիրը, որը հայտնի է որպես CETA, և որը վերացրել է մաքսատուրքերի 99%-ը, երբ այն ժամանակավորապես ուժի մեջ է մտել 2017 թվականին, դեռ սպասում է ԵՄ տասը անդամ պետությունների, այդ թվում՝ Ֆրանսիայի, Իտալիայի և Լեհաստանի վավերացմանը:cnbc+1

Քարնին իր ելույթից հետո արժանացել է հոտնկայս ծափահարությունների։ Եվրոպացի պատգամավորներից մեկը հագել էր կանադական հոկեյի մարզաշապիկ:pbs