Հիշողության չիպերի դեֆիցիտը հանգեցնում է սպառողական էլեկտրոնիկայի գների աճին

Արհեստական բանականության (ԱԲ) տվյալների կենտրոնների կողմից հիշողության չիպերի հսկայական պահանջարկը հանգեցրել է սպառողական էլեկտրոնիկայի՝ սմարթֆոններից մինչև խաղային կոնսուլներ, գների կտրուկ աճի, մի երևույթ, որն արդյունաբերության մեջ անվանում են «չիպային գնաճ» (chipflation): Ճգնաժամը մեղմվելու նշաններ չի ցույց տալիս, ընդ որում SK Hynix ↘ 4.17% ընկերության ղեկավարությունը նախազգուշացնում է, որ ամենավատը դեռ առջևում է, իսկ JPMorgan ↘ 0.31%-ը կանխատեսում է, որ դեֆիցիտը կշարունակվի առնվազն ևս երկու տարի:

ԱԲ-ի պահանջարկը սեղմում է սպառողական մատակարարումները

DRAM-ի՝ համակարգիչներում, հեռախոսներում և հեռուստացույցներում օգտագործվող ստանդարտ հիշողության արժեքը ցնցող տեմպերով է աճել: Ըստ The Independent-ի կողմից մեջբերված Սթենֆորդի համալսարանի տվյալների՝ DRAM-ի արժեքը 2024 թվականի օգոստոսին կազմում էր ընդամենը 90 ցենտ մեկ գիգաբայթի համար, սակայն 2026 թվականի հուլիսին հասել է 3.45 դոլարի, ինչը գրեթե 400 տոկոս աճ է: JPMorgan-ը օգոստոսյան զեկույցում գնահատել է, որ 2024 թվականի սկզբից մինչև 2026 թվականի վերջը DRAM-ի գները կաճեն ավելի քան 400 տոկոսով: TrendForce-ի տվյալները ցույց են տվել, որ միայն 2026 թվականի առաջին եռամսյակում DRAM-ի պայմանագրային գներն աճել են 90-95 տոկոսով:tech-insider+2

Հիմնական պատճառը պարզ է. արտադրողները առաջնահերթությունը տալիս են ԱԲ տվյալների կենտրոններին՝ ի հաշիվ սպառողական էլեկտրոնիկայի: SK Hynix-ը և Samsung-ը, որոնք միասին վերահսկում են հիշողության չիպերի շուկայի մոտ 70 տոկոսը, արդեն ունեն այնքան պատվերներ, որոնք գերազանցում են այս տարվա առաջարկը: «Նրանք կարող են սահմանել գրեթե ցանկացած գին, և սպառողական էլեկտրոնիկա արտադրողները ստիպված կլինեն գնել այդ չիպերը», — ասել է Coin Bureau-ի հիմնադիր Նիկ Պուկրինը The Independent-ին տված հարցազրույցում:independent

Արդյունաբերության առաջատարները ահազանգում են

SK Group-ի նախագահ Չեյ Թե-վոնը բազմիցս նախազգուշացրել է դեֆիցիտի խորացման մասին: Օգոստոսի 13-ին CNBC-ին տված հարցազրույցում նա ազդարարել է ԱՄՆ-ում հիշողության չիպերի արտադրամաս կառուցելու մտադրության մասին՝ կանխատեսելով, որ հաջորդ տարի համաշխարհային շուկան կբախվի իր պատմության մեջ ամենավատ մատակարարման անհավասարակշռությանը: Նա նշել է, որ հաճախորդները պահանջում են ծավալներ, որոնք գրեթե կրկնակի գերազանցում են իրենց սկզբնական պահանջարկը, սակայն արտադրությունը չի հասցնում: Reuters-ը հուլիսին հայտնել էր, որ SK Hynix-ի գործադիր տնօրեն Կվակ Նո-ջունգը ակնկալում է, որ պահանջարկը կգերազանցի արտադրական հզորությունները մինչև հաջորդ տասնամյակ՝ չնայած ագրեսիվ ընդլայնմանը:sedaily+2

Axios-ը օգոստոսի 11-ին հայտնել է, որ «չիպային գնաճը երկար ժամանակով է եկել», և հիշողության գների աճի ավարտը տեսանելի չէ: Thomas Instrumentation Inc.-ի գործադիր տնօրեն Կասանդրա Քամինգսը The Independent-ին ասել է, որ կասկածում է, թե գները կնվազեն մինչև 2028 թվականը:axios+1

Սպառողները զգում են հետևանքները

Ազդեցությունը արդեն տեսանելի է մանրածախ առևտրում: Նևադայի համալսարանի (Ռինո) մաքուր սենյակների տնօրեն Ռաս Ռենզասի խոսքով՝ չիպային գնաճի պատճառով նոութբուքերը թանկացել են 20 և ավելի տոկոսով, իսկ հեռուստացույցների գները բարձրացել են մոտ 10 տոկոսով: Nintendo-ն մայիսին Switch 2-ի գինը բարձրացրել է 50 դոլարով, Sony-ն PlayStation 5-ի գները բարձրացրել է մինչև 150 դոլարով, իսկ Apple ↗ 0.05%-ի գործադիր տնօրեն Թիմ Կուկը հուլիսին հայտարարել է, որ ընկերությունը հիշողության ծախսերի պատճառով իր արտադրանքի գները բարձրացնում է 150-ից 300 դոլարով:independent

Հնդկաստանում Vivo-ն բարձրացրել է Y-սերիայի մի քանի սմարթֆոնների գները, իսկ Xiaomi-ը Redmi Turbo 5-ի գները թողարկումից ընդամենը երկու ամիս անց բարձրացրել է մինչև 6000 ռուփիով: Ավստրալական JB Hi-Fi-ի բաժնետոմսերը երկուշաբթի օրը նվազել են գրեթե 12 տոկոսով՝ նախազգուշացումից հետո, որ ԱԲ-ի պատճառով առաջացած հիշողության դեֆիցիտը խաթարում է մատակարարումները և բարձրացնում մեծածախ գները: Valve-ի Steam Deck OLED-ի գները բարձրացել են մինչև 46 տոկոսով:globalsources+3

«Տարիներ են պահանջվում նոր չիպերի արտադրամասեր կառուցելու և մատակարարումներն ավելացնելու համար, և քանի դեռ առաջարկը չի հասել պահանջարկին, գները կմնան բարձր, իսկ հասանելիությունը՝ ցածր», — ասել է Քամինգսը:independent