ԵՄ-ն և Կանադան հիմնում են դաշինք, հրաժարվում «ասոցացված անդամ» ձևակերպումից

Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը և Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին Մոնրեալում կայացած ԵՄ-Կանադա 21-րդ գագաթնաժողովի շրջանակում հայտարարեցին «Ապագայի դաշինքի» մեկնարկի մասին: Գործընկերությունը ներառում է առևտուր, պաշտպանություն, կրիտիկական հանքանյութեր և տեխնոլոգիաներ, և երկու կողմերն էլ այն ներկայացնում են որպես պատասխան ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի առևտրային պատերազմի ժամանակ կիրառված տնտեսական հարկադրանքին: Երկօրյա հանդիպումը սկսվել է հինգշաբթի՝ հոկտեմբերի 29-ին, և ավարտվում է ուրբաթ՝ հոկտեմբերի 30-ին: Մի չլուծված հարց դեռ մնում է օրակարգում. ինչպես անվանել այս հարաբերությունները:abc27.com+1

Վեճ ձևակերպման շուրջ

Ֆոն դեր Լայենը չի հրաժարվել Կանադային ԵՄ առաջին «ասոցացված անդամ» դարձնելու իր առաջարկից: Մոնրեալում նա այն անվանեց «ասոցացում առանց անդամակցության» և հավելեց. «Մենք կարող ենք կառուցել մի գործընկերություն, որն ավելի մոտ է անդամակցությանը, քան մեր նախկինում արած ցանկացած քայլ»: Անդամ պետությունները դեմ են արտահայտվել: Գերմանիան գլխավորել է մի խումբ, որը հանել է այդ տերմինը համատեղ հայտարարությունից, քանի որ այդ կարգավիճակը իրավական հիմք չունի: Հունաստանը և Ֆրանսիան նույնպես առարկություններ են ունեցել:politico.eu+2

Վերանայված տեքստն այժմ պարտավորեցնում է երկու կողմերին «մինչև 2027 թվականի ԵՄ-Կանադա գագաթնաժողովը սահմանել Կանադայի՝ ԵՄ-ին ավելի սերտ ասոցացման հայեցակարգը, առանց լիարժեք անդամակցության»: Պաշտոնյաները նախատեսում են հայտարարությունը հրապարակել ուրբաթ օրը: Քարնին փորձել է նվազեցնել վեճի նշանակությունը: «Այս նոր դաշինքը մարքեթինգային քայլ չէ: Անունը կարևոր չէ», ասել է նա, թեև ավելի ուշ գործարար հանդիպման ժամանակ ինքն էլ օգտագործել է «ասոցացված անդամ» տերմինը:kentucky.com+2

Ինչ է ներառում դաշինքը

Ֆոն դեր Լայենը հայտարարեց ռազմավարական մատակարարման շղթաների համար համատեղ տարածքի ստեղծման մասին, որը կաջակցվի համատեղ ներդրումներով, ներառյալ մասնավոր կապիտալը: Նա նաև նշեց, որ կանադական կրիտիկական հումքի ԵՄ ներմուծումն աճել է 62%-ով՝ հասնելով 3.3 միլիարդ եվրոյի: Բրյուսելը նախատեսում է ընդլայնել Կանադայի դերը Erasmus+ ծրագրում և Horizon Europe հետազոտական հաջորդ ծրագրում: CETA ազատ առևտրի համաձայնագիրը լրացնող թվային առևտրի համաձայնագիրը և Կանադային եվրոպական գերհամակարգիչներից օգտվելու հնարավորություն տվող համաձայնագիրը նախատեսվում է վերջնական տեսքի բերել ուրբաթ օրը: Հայտարարությունը ներառում է նաև Եվրոպան, Կանադան և Ասիան կապող նոր ստորջրյա մալուխներ և կանադական հեղուկացված բնական գազի արտահանման վերաբերյալ իրագործելիության ուսումնասիրություն:eunews.it+1

Կանադան արդեն իսկ միակ ոչ եվրոպական երկիրն է, որը մասնակցում է ԵՄ 150 միլիարդ եվրո արժողությամբ SAFE պաշտպանական գնումների ծրագրին: Քարնին նաև հայտարարեց կանադական Cohere AI ընկերությունում մինչև 1.6 միլիարդ կանադական դոլարի ներդրման մասին:abc27.com

Վաշինգտոնի ստվերը

Թրամփը ենթադրել է, որ այս պայմանավորվածությունը կարող է «թշնամական գործողություն» լինել: Կանադացի բարձրաստիճան պաշտոնյան հայտարարել է, որ սերտ կապերն ուղղված չեն Միացյալ Նահանգների դեմ: Եվրոպական արտաքին հարաբերությունների խորհրդից Տոբիաս Գերկեն նշել է, որ ԱՄՆ-ից կախվածությունը նվազեցնելու «կախարդական դյուրանցում չկա», «բայց քաղաքական պատուհանն այժմ լայն բաց է ավելի մեծ քայլ կատարելու համար, քան նախկինում հնարավոր էր թվում»:abc27.com