Աստղագետները հայտնաբերել են «սև խոռոչ-աստղ»՝ տիեզերական օբյեկտների բոլորովին նոր տեսակ

Աստղագետները վաղ տիեզերքում հայտնաբերել են աստղաֆիզիկական օբյեկտի երբևէ չտեսնված տեսակ՝ «սև խոռոչ-աստղ»։ Սա հիբրիդային էություն է, որը նման է հսկայական աստղի, սակայն սնվում է սև խոռոչի գրավիտացիոն շարժիչով։ Չորեքշաբթի օրը Nature ամսագրում հրապարակված այս հայտնագործությունը կարող է փոխել այն խորհրդավոր «փոքրիկ կարմիր կետերի» մասին պատկերացումները, որոնք հայտնվել են NASA-ի James Webb տիեզերական աստղադիտակի կողմից արված խորքային տիեզերքի գրեթե բոլոր լուսանկարներում:eurekalert+1

MoM-BH*-1 անվանումը ստացած օբյեկտը հայտնաբերվել է MIT-ի Կավլիի աստղաֆիզիկայի և տիեզերական հետազոտությունների ինստիտուտի աստղագետ Ռոհան Նայդուի գլխավորած թիմի կողմից։ Այն երևում է որպես չափազանց պայծառ կարմիր կետ, որը թվագրվում է Մեծ պայթյունից ընդամենը մի քանի հարյուր միլիոն տարի անց։ Թեև այն հիշեցնում է արեգակնային համակարգի չափերի աստղ, այն ճառագայթում է մոտ 100 միլիարդ անգամ ավելի շատ էներգիա, քան ցանկացած հայտնի աստղ, ինչը ավելի բնորոշ է սև խոռոչին:miragenews+1

«Մենք կարծում ենք, որ կա կենտրոնական սև խոռոչ, որը 100,000 անգամ ավելի զանգվածեղ է, քան Արեգակը», — ասել է Նայդուն։ «Եվ այս սև խոռոչի շուրջ կա գազի շատ ընդարձակ պատյան, որը նման է արեգակնային համակարգի չափերի աստղի»:miragenews

Պատահական հայտնագործություն

Թիմը չէր փնտրում օբյեկտների նոր դաս։ Նրանք փնտրում էին ամենավաղ գալակտիկաները «Միրաժ թե հրաշք» անվանումով հետազոտության շրջանակներում, որը նախատեսված էր պարզելու, թե արդյոք JWST-ի պատկերներում առկա չափազանց պայծառ հատկանիշները իրական վաղ գալակտիկաներ են, թե օպտիկական պատրանքներ։ Մի հատկանիշ՝ շատ կարմիր և շատ պայծառ կետ, անմիջապես առանձնացավ:popsci+1

Դրա լուսային ստորագրությունը հեշտ բացատրելի չէր։ Այն ցուցադրում էր երբևէ գրանցված ամենախորը «Բալմերի ընդմիջումը»՝ սպեկտրալ օրինաչափություն, որը սովորաբար կապված է աստղային մթնոլորտների հետ, բայց այնպիսի մասշտաբով, որը բացառում էր սովորական աստղերը։ Լույսը նաև գրեթե չէր պարունակում մետաղներ՝ միայն ջրածին և հելիում:eurekalert+1

Դասագրքերի վերաշարադրում

Սիմուլյացիաները ցույց տվեցին, որ կետը կարող է բացատրվել որպես զանգվածեղ սև խոռոչ, որը փաթաթված է ջրածնի չափազանց խիտ պատյանով։ Այն արտադրում է լույս, որը նմանակում է աստղի մակերեսին, բայց շատ ավելի մեծ էներգիայով։ MKI-ի տնօրեն և համահեղինակ Ռոբերտ Սիմկոն նշել է, որ թիմը զարմացած էր, երբ պարզեց, որ «հնարավոր է» ստանալ նման կարմրություն, «եթե ունեք ջրածնի չափազանց խիտ շերտ, որն այնքան խիտ է, որ ավելի շատ նման է հսկայական աստղի մակերեսի, քան միջաստղային նոսր միգամածության»:miragenews+1

Այս բացահայտումը հիմնված է նախորդ աշխատանքների վրա։ Հունիսին Օսթինի Տեխասի համալսարանի Վասիլի Կոկորևի գլխավորած առանձին թիմը հրապարակեց այն, ինչ NASA-ն անվանեց «մինչ օրս ամենահամոզիչ ապացույցը» սև խոռոչ-աստղի մոդելի համար՝ հիմնված մեկ այլ փոքրիկ կարմիր կետի մանրամասն սպեկտրի վրա։ Նայդուն Gizmodo-ին ասել է, որ սև խոռոչ-աստղերը կարող են ներկայացնել «հնարավոր է՝ յուրաքանչյուր գերզանգվածեղ սև խոռոչի ծննդյան պատմությունը», մինչդեռ ամենուր տարածված փոքրիկ կարմիր կետերը կարող են լինել ավելի մեծ գալակտիկայի մեջ ներկառուցված սև խոռոչ-աստղեր:gizmodo+1

«Վաղ տիեզերքն ուսումնասիրող աստղագետները հիմա այնքան ոգևորված են», — ասել է Նայդուն։ «Մենք վերաշարադրում ենք դասագրքերը և նոր գլուխներ ավելացնում այնպիսի բաների համար, որոնց գոյության մասին նույնիսկ չգիտեինք»:gizmodo