ԱՄՆ-ն Իրանի դեմ «տնտեսական D-Day» պատժամիջոցներ է ներկայացնում

Միացյալ Նահանգները երկուշաբթի պատրաստվում է ներկայացնել այն, ինչ Ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթն անվանել է «հակառակորդի դեմ երբևէ ձեռնարկված ամենամեծ ֆինանսական հարձակումը»՝ սրելով Վաշինգտոնի տնտեսական արշավը Իրանի դեմ, քանի որ կողմերի 60-օրյա հրադադարի պատուհանն ավարտվել է առանց համաձայնագրի:

Բեսենթի հայտարարությունը և Իրանի արձագանքը

Կիրակի ուշ երեկոյան X-ի իր հրապարակման մեջ Բեսենթը հայտարարել է, որ «լուսաբացին սկսվում է տնտեսական D-Day-ը»՝ այդ միջոցառումները որակելով որպես Թեհրանի դեմ Թրամփի վարչակազմի ճնշման արշավի «ավարտական փուլ»: Նա նշել է, որ նախագահ Թրամփը «ոչնչացրել է Իրանի ռազմական կարողությունները, ոչնչացրել է նրա ռազմական գործարանների գրեթե 100 տոկոսը և թաղել նրա միջուկային ծրագիրը», և որ Վաշինգտոնն այժմ «կկտրի բոլոր տնտեսական զարկերակները, որոնք սնում են բռնապետական ռեժիմը, մինչև Թեհրանը մնա լիովին մենակ»:cnbc+1

Բեսենթը, ով երկուշաբթի կեսօրին պետք է մամուլի ասուլիս անցկացնի, նաև զգուշացրել է Իրանի հետ դեռևս գործարքներ իրականացնող օտարերկրյա կառավարություններին. «Ցանկացած ազգ, որը ծառայում է որպես մարող ռեժիմի ֆինանսական զարկերակ, պետք է պատրաստ լինի կիսել նրա մեկուսացումը»:cnbc

Իրանի փոխարտգործնախարար Կազեմ Ղարիբաբադին X-ի իր հրապարակման մեջ հերքել է այդ հայտարարությունը՝ այն անվանելով «Ամերիկայի պարտության ընդունում» և հարցականի տակ դնելով, թե ինչու է Վաշինգտոնին անհրաժեշտ «պատմության մեջ ամենամեծ ֆինանսական ներխուժումը» մի երկրի դեմ, որի ռազմական ուժերը, ըստ նրա պնդման, արդեն ոչնչացվել են: Իրանի ԱԳՆ խոսնակ Էսմայիլ Բաղային երկուշաբթի հայտարարել է, որ բազմաթիվ պատժամիջոցները «ձախողվել են», և որ Իրանը կօգտագործի իր բոլոր «երկկողմ կարողությունները» նոր միջոցներին դիմակայելու համար:tribune

Լարվածությունը Հորմուզում և նավագնացության ռիսկերը

Միաժամանակ Իրանը խստացրել է վերահսկողությունը Հորմուզի նեղուցի նկատմամբ, որով նախկինում անցնում էր աշխարհի ծովային նավթի մոտ մեկ հինգերորդ մասը: Իրանի Պարսից ծոցի նեղուցների վարչությունը կիրակի X-ում զգուշացրել է, որ իր տարանցիկ արձանագրությունները խախտող նավերին սպառնում են «տուգանքներ, կալանք կամ բռնագրավում», մինչդեռ Իրանը սև ցուցակում է ներառել Արևմուտքի հետ կապված 46 նավ տարանցման ենթադրյալ խախտումների պատճառով: Իրանի խորհրդարանը նաև հաստատել է դրույթ, որը պահանջում է նեղուցով անցնող նավերից վճարել Թեհրանի կողմից մատուցվող ծառայությունների համար:lloydslist+1

Իրանի Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի քարտուղար Մոհսեն Ռեզային շաբաթ օրը զգուշացրել է, որ «ցանկացած երկիր, որը կդառնա մեր դեմ տնտեսական սահմանափակումներ ստեղծելու գործընկեր, մեր կողմից կդիտվի որպես թշնամի»:cnbc

Համաշխարհային արձագանքները

Չինաստանի արտգործնախարարությունը երկուշաբթի հայտարարել է, որ Պեկինը «նախանձախնդրորեն կհետևի զարգացումներին և կանի անհրաժեշտ ամեն ինչ իր իրավունքները պաշտպանելու համար»՝ միևնույն ժամանակ կոչ անելով բոլոր կողմերին ցուցաբերել զսպվածություն: Նավթի գնանշումները երկուշաբթի ասիական առևտրային շրջանում նվազել են՝ չնայած լարվածության աճին. Brent և West Texas Intermediate տեսակի նավթի գները նվազել են ավելի քան 1%-ով, քանի որ ներդրողները, ըստ երևույթին, ֆիքսել են շահույթը:tribune+1

Իրանական ռիալը երկուշաբթի չկարգավորվող շուկայում հասել է պատմական նվազագույնին՝ մեկ դոլարի դիմաց շուրջ 2 միլիոնի, ինչը 4.5%-ով ցածր է անցյալ շաբաթ Թրամփի կողմից արշավի մասին հայտարարելուց ի վեր: Morgan Stanley-ի ↘ 0.06% վերլուծաբանները նշել են, որ հում նավթի մատակարարումները «կրճատվում են», իսկ Մերձավոր Արևելքի արտահանումը վերադարձել է մարտ և ապրիլ ամիսների մակարդակին:tribune