Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

thesun+1telegraphthesun+1Մինչ աշխարհը նշում է սեպտեմբերի 11-ի հարձակումների 25-ամյակը, հակաահաբեկչական վերլուծաբանները սթափեցնող գնահատական են տալիս. Օսամա բեն Լադենի սպանությունը, «Ալ-Քաիդայի» հիմնական ղեկավարության կազմալուծումը և «Իսլամական պետության» ինքնահռչակ խալիֆայության ոչնչացումը չեն վերացրել գլոբալ ահաբեկչական սպառնալիքը: Փոխարենը, այն մասնատվել, տարածվել և հարմարվել է նոր պայմաններին:
ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի հայրենի անվտանգության հարցերով հանձնաժողովի այս շաբաթ հրապարակված զեկույցի համաձայն՝ ահաբեկչության հետևանքով ամենաշատ մահացություններ գրանցած տասը երկրներից յոթն այժմ գտնվում են Աֆրիկայում, իսկ ԻՊ-ի համաշխարհային գործունեության ավելի քան երկու երրորդը տեղի է ունենում այդ մայրցամաքում: Սահարայից հարավ ընկած Սահելի տարածաշրջանը դարձել է կիզակետ, որտեղ Բուրկինա Ֆասոն, Մալին և Նիգերը պատասխանատու են ահաբեկչության հետևանքով գրանցված համաշխարհային մահացությունների ավելի քան կեսի համար:telegraph+2
«Ալ-Քաիդայի» սահելյան մասնաճյուղը՝ «Ջամաաթ Նուսրատ ալ-Իսլամ վալ-Մուսլիմինը» (JNIM), ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի վերջին զեկույցի համաձայն, այժմ ունի մոտ 7000-ից 8000 գրոհային: 2026 թվականի հունիսին JNIM-ը ստանձնեց Նիգերի մայրաքաղաք Նիամեյի միջազգային օդանավակայանի վրա հարձակման պատասխանատվությունը: Ապրիլին խումբը և տուարեգ դաշնակիցները համակարգված հարձակումներ իրականացրեցին Մալիում, որոնց հետևանքով սպանվեց երկրի պաշտպանության նախարարը և ռուս վարձկանները ստիպված եղան հեռանալ հյուսիսային քաղաքներից:irregularwarfare+2
«Այսօր ոչ մի տեղ գլոբալ ջիհադիզմի սպառնալիքն այնքան սուր չէ, որքան Աֆրիկայում», — եզրակացրել է ACLED հակամարտությունների մոնիտորինգի կենտրոնը The Telegraph-ի կողմից մեջբերված վերջին վերլուծության մեջ:telegraph
Փորձագետները նկարագրում են ահաբեկչության բնույթի փոխակերպումը: Եթե նախկինում «Ալ-Քաիդան» գործում էր հիերարխիկ կառույցների և կենտրոնացված ճամբարների միջոցով, ապա այսօրվա սպառնալիքը բնորոշվում է ապակենտրոնացված ցանցերով, միայնակ գործող անձանցով և թվային ռադիկալացմամբ: «Ուսուցումը տեղի է ունենում սմարթֆոնների, այլ ոչ թե ճամբարների միջոցով», — գրել է գեներալ-լեյտենանտ (պաշտոնաթող) Ս.Լ. Նարասիմհանը The Indian Express-ում: «Հավաքագրումն ու ռադիկալացումը այժմ տեղի են ունենում գաղտնագրված հաղորդակցությունների և սոցիալական մեդիայի միջոցով՝ առանց ֆիզիկական շփման կամ պաշտոնական կազմակերպվածության»:indianexpress
Գերմանիայի վարչական գիտությունների դաշնային համալսարանի ահաբեկչության ուսումնասիրությունների պրոֆեսոր Լարս Բերգերը DW-ին ասել է, որ տեղի է ունեցել «ռազմավարական տեղաշարժ» Արևմուտքի վրա ուղղակի հարձակումներից դեպի տեղական կառույցների ստեղծում: «Ամենաբարձր մակարդակներից հրամայված տպավորիչ բռնությունների փոխարեն, կան ավելի փոքր մասշտաբի գործողություններ, որոնք ավելի շատ հիմնված են տեղական արմատների վրա», — ասել է նա:dw
Միևնույն ժամանակ, «Ալ-Քաիդան» վերականգնել է իր գործունեությունը Աֆղանստանում՝ ներկայություն ունենալով երկրի 34 նահանգներից առնվազն մեկ երրորդում: Ըստ Անկանոն պատերազմի կենտրոնի՝ խումբը վերականգնել է իր ուսումնական ճամբարը Կանդահարի մոտակայքում գտնվող Տարնակ ֆերմայում, որը առանցքային նշանակություն ուներ մինչև 9/11-ը: ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 2026 թվականի հունիսյան նիստը ընդգծեց Աֆղանստանում «Ալ-Քաիդայի» շարունակական ներկայության վերաբերյալ մտահոգությունները՝ չնայած թալիբների հավաստիացումներին:idsa+1
Ներկայացուցիչների պալատի հանձնաժողովի զեկույցը զգուշացրել է, որ ահաբեկչության և կիբերհնարավորությունների միջև կապը ստեղծում է մարտահրավերներ, որոնց ավանդական հակաահաբեկչական միջոցները կարող են համարժեք չլինել, մինչդեռ արհեստական բանականությունը առաջարկում է ինչպես նոր պաշտպանական գործիքներ, այնպես էլ չարամիտ դերակատարների կողմից շահագործման նոր ռիսկեր: Հանձնաժողովը ներկայացրել է 23 առաջարկություն, որոնք ընդգրկում են հետախուզական տվյալների փոխանակումը, ավիացիոն անվտանգությունը, ԱԲ-ի հետ կապված կիբերանվտանգության չափանիշները և սահմանների պաշտպանությունը:thesun+1
Royal United Services Institute-ի ավագ գիտաշխատող Թիմ Վիլասի-Ուիլսին զգուշացրել է ինքնագոհությունից: «2022 թվականից ի վեր Ուկրաինայում անօդաչու թռչող սարքերի տեխնոլոգիաների առաջընթացը կարող է ահաբեկիչներին ապահովել հարձակման արդյունավետ միջոցներով այն ժամանակ, երբ հակազդման միջոցները դեռ նորածին վիճակում են», — ասել է նա: «Մինչ մենք հիշում ենք 9/11-ը, դեռ վաղ է տոնել հաջողված կրկնության բացակայությունը այդ թանկարժեք քառորդ դարի ընթացքում»:telegraph