Νέα δημοσκόπηση δείχνει οριακή απόρριψη των συνομιλιών με την ΕΕ ενόψει του δημοψηφίσματος του Σαββάτου

Οι σχεδόν 400.000 πολίτες της Ισλανδίας προσέρχονται στις κάλπες το Σάββατο σε ένα δημοψήφισμα που θέτει ένα φαινομενικά απλό ερώτημα: «Πρέπει η Ισλανδία να επαναλάβει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση;» Η ψηφοφορία, η οποία σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις αναμένεται να είναι οριακή, διεξάγεται σε μια περίοδο που οι γεωπολιτικοί κλυδωνισμοί από τις εδαφικές αξιώσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία και η αυξανόμενη στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας στην Αρκτική έχουν προσδώσει νέα επείγουσα σημασία σε μια παλιά συζήτηση.

Δημοσκόπηση της Gallup που διεξήχθη από τις 24 έως τις 27 Αυγούστου σε 4.583 άτομα έδειξε ότι το 51,6% των ερωτηθέντων αντιτίθεται στην επανέναρξη των συνομιλιών με τις Βρυξέλλες, ενώ το 48,4% την υποστηρίζει. Μια ξεχωριστή έρευνα από την εταιρεία δημοσκοπήσεων Maskína νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα έδειξε το αντίθετο: 51,3% υπέρ και 48,7% κατά. Η αντίφαση υπογραμμίζει πόσο διχασμένο παραμένει το νησιωτικό έθνος.reuters+1

Φόβοι για την ασφάλεια και η σκιά του Τραμπ

Η Ισλανδία, ιδρυτικό μέλος του ΝΑΤΟ χωρίς μόνιμο στρατό, βασίζεται εδώ και καιρό σε μια διμερή συμφωνία άμυνας του 1951 με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η επανειλημμένη πίεση του Τραμπ για την απόκτηση της Γροιλανδίας, κατά τη διάρκεια της οποίας φάνηκε να μπερδεύει τη Γροιλανδία με την Ισλανδία στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός νωρίτερα φέτος, έχει αναστατώσει το Ρέικιαβικ.cnbc

«Όλα τα επιχειρήματα που προέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος για το γιατί θα ήταν απαραίτητο για τις ΗΠΑ να αποκτήσουν τη Γροιλανδία, στην πραγματικότητα ισχύουν εξίσου και για την Ισλανδία», δήλωσε στο CNBC ο Eiríkur Bergmann, καθηγητής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Bifröst της Ισλανδίας. Η πρωθυπουργός Κρίστρουν Φροσταντότιρ χαρακτήρισε τη ρητορική του Τραμπ «τεράστιο ζήτημα», προσθέτοντας ότι «οι Ισλανδοί ανησυχούν πολύ γι' αυτό».washingtonexaminer+1

Η αυξημένη στρατιωτική παρουσία της Ρωσίας στον Βορρά και αυτό που η υπουργός Εξωτερικών Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir περιέγραψε ως «συνεχή επίθεση» σε κρίσιμες υποδομές από Ρώσους δρώντες έχουν ενισχύσει περαιτέρω το επιχείρημα της ασφάλειας υπέρ της ένταξης στην ΕΕ.euronews

Αλιεία, κυριαρχία και χάσμα γενεών

Ωστόσο, οι πολιτικοί αναλυτές τονίζουν ότι η συζήτηση καθοδηγείται κυρίως από εσωτερικά ζητήματα. Η αλιευτική βιομηχανία της Ισλανδίας αντιπροσωπεύει το 6,5% του ΑΕΠ και η Κοινή Αλιευτική Πολιτική της ΕΕ, η οποία θέτει όρια αλιευμάτων και ποσοστώσεις, παραμένει το πιο αμφιλεγόμενο σημείο. Η Fisheries Iceland υποστήριξε ότι η ένταξη στην ΕΕ θα αφαιρούσε από τη χώρα «τη δύναμη να ενεργεί ως ανεξάρτητο παράκτιο κράτος».euronews

Η ψηφοφορία έχει αναδείξει ένα χάσμα γενεών. Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία Ισλανδοί και όσοι συνδέονται με την αλιεία και τη γεωργία τείνουν να αντιτίθενται στις διαπραγματεύσεις, ενώ οι νεότεροι, κάτοικοι των αστικών κέντρων στο Ρέικιαβικ, κλίνουν προς την επανέναρξη των συνομιλιών. Το αποτέλεσμα του Σαββάτου είναι συμβουλευτικό αλλά πολιτικά δεσμευτικό: η Φροσταντότιρ το χαρακτήρισε ως στιγμή «τώρα ή ποτέ», λέγοντας ότι ένα «όχι» θα έθετε το ζήτημα της ΕΕ στο αρχείο.mundoamerica+1

Τι ακολουθεί

Ένα «ναι» δεν θα καθιστούσε την Ισλανδία μέλος της ΕΕ. Θα πυροδοτούσε μια χρονοβόρα διαδικασία διαπραγματεύσεων: η αίτηση της Ισλανδίας από το 2009 παραμένει έγκυρη, με 27 κεφάλαια να έχουν ανοίξει στο παρελθόν και 11 να έχουν κλείσει προσωρινά. Η Ευρωπαία Επίτροπος Μάρτα Κος δήλωσε ότι οι επίσημες διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να ξεκινήσουν έως το 2027. Οποιαδήποτε συμφωνία επιτευχθεί θα απαιτούσε στη συνέχεια ένα δεύτερο δημοψήφισμα για να την αποδεχθούν ή να την απορρίψουν οι Ισλανδοί, καθώς και ομόφωνη έγκριση από όλα τα 27 υπάρχοντα κράτη μέλη. Τα εκλογικά τμήματα στο Ρέικιαβικ ανοίγουν στις 9 π.μ. το Σάββατο και κλείνουν στις 10 μ.μ., με τα αποτελέσματα να αναμένονται τις επόμενες ώρες.washingtonexaminer+1