დუნაის კრიზისი შავი ზღვის მარცვლეულის ექსპორტს აფერხებს

მდინარე დუნაიზე წყლის რეკორდულად დაბალი დონე ენერგომომარაგებას აფერხებს და ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ევროპაში მარცვლეულის ექსპორტს ზღუდავს. ხშირმა სიცხეებმა და თვეების განმავლობაში გაგრძელებულმა გვალვამ კონტინენტის სიგრძით მეორე მდინარე ისტორიულ მინიმუმამდე დაიყვანა.

ატომური ელექტროსადგურები მუშაობის შეჩერების საფრთხის წინაშე

უნგრეთის „პაქსის“ ატომური ელექტროსადგური, ქვეყნის ერთადერთი ბირთვული ობიექტი, რომელიც ელექტროენერგიის თითქმის ნახევარს გამოიმუშავებს, აგვისტოს დასაწყისიდან მისი ჩვეული 2000 მეგავატიანი სიმძლავრის დაახლოებით 10%-ით მუშაობს. ეს მას შემდეგ მოხდა, რაც რეაქტორების უმეტესობა გამაგრილებელი წყლის ნაკლებობის გამო გაითიშა. Euronews-ის თანახმად, სადგური 3 აგვისტოს, თავისი 44-წლიანი ისტორიის განმავლობაში პირველად, სრულად გაჩერდა, თუმცა რამდენიმე დღის შემდეგ პრემიერ-მინისტრმა პეტერ მადიარმა ფრთხილი ოპტიმიზმი გამოხატა, რადგან წყლის დონემ ოდნავ მოიმატა.aljazeera+2

„კარგი ამბავი ის არის, რომ ახლა დუნაის კვირის მინიმუმზე ცხრა სანტიმეტრით მაღლა ვართ და ავსტრიის წყალშემკრებ აუზებში წვიმაა მოსალოდნელი“, წერდა მადიარი X-ზე 7 აგვისტოს. მან მაინც მოუწოდა უნგრელებს, ნებაყოფლობით გააგრძელონ ელექტროენერგიის მოხმარების შემცირება.euronews

Associated Press-ის ინფორმაციით, რუმინეთში ხელისუფლებამ „ჩერნავოდის“ ატომური ელექტროსადგურის ერთი რეაქტორი გააჩერა და სამხედრო ასაფეთქებელი ნივთიერებები გამოიყენა დუნაის ბალას არხთან ქანების ასაფეთქებლად, რათა წყალი სადგურისკენ მიემართა. სერბეთის მთავარი ჰიდროელექტროსადგურის სიმძლავრე კი 20%-მდე შემცირდა.apnews

მთელ რეგიონში წყლის დონე კლებულობს: ბუდაპეშტში დუნაის დონე დაახლოებით 10 სანტიმეტრამდე დაეცა, რაც ბევრად ჩამოუვარდება 2018 წელს დაფიქსირებულ წინა ისტორიულ მინიმუმს, 33 სანტიმეტრს, იტყობინება AP.apnews

მარცვლეულის დერეფანი საფრთხის ქვეშ

გვალვა ასევე აფერხებს შავი ზღვის მარცვლეულის ექსპორტის უმნიშვნელოვანეს მარშრუტს. Bloomberg-მა 10 აგვისტოს განაცხადა, რომ დუნაის რეკორდულად დაბალი დონე ზღუდავს ტვირთების ნაკადს რუმინეთის კონსტანცას პორტის გავლით, რომელიც უკრაინული მარცვლეულის ალტერნატიულ გზას წარმოადგენდა 2022 წელს რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ.gcaptain+1

დუნაიზე მოძრავი ბარჟები იძულებულნი გახდნენ ტვირთი 80%-მდე შეემცირებინათ, რამაც გაზარდა სამდინარო გადაზიდვების ხარჯები და გამოიწვია შეფერხებები საავტომობილო და სარკინიგზო ტრანსპორტში. „რუმინელ ფერმერებს სატვირთო მანქანებზე ხელი აღარ მიუწვდებათ, ხოლო ტრანსპორტირების ხარჯები მკვეთრად გაიზარდა“, განაცხადა რუმინეთის პროფესიონალ ფერმერთა და გადამამუშავებელთა ფორუმის ვიცე-პრეზიდენტმა, სტან ტიბერიუ-დანმა.mezha+1

ეს ლოგისტიკური კრიზისი ემთხვევა პერიოდს, როდესაც რუმინეთი ხორბლის, ქერისა და რაფსის რეკორდულ მოსავალს ელოდება, ხოლო სიმინდის გადაზიდვები ხორბლის ნაკადის დასასრულს უნდა დაემთხვეს. ამ შეფერხებების ფონზე, გასულ თვეში პარიზსა და ჩიკაგოში ხორბლისა და სიმინდის ფიუჩერსები მკვეთრად გაიზარდა.gcaptain

გამოსავალი ჯერ არ ჩანს

ვინაიდან წვიმა არ არის მოსალოდნელი, აგვისტო კი ტრადიციულად ყველაზე ცხელი და მშრალი თვეა ევროპაში, მდგომარეობა სავარაუდოდ კიდევ უფრო გაუარესდება. „მდგომარეობის სწრაფი გაუმჯობესების პერსპექტივის გარეშე, იქნება ეს შავ ზღვაში საომარი მოქმედებების შენელება თუ დუნაიში წყლის დონის აღდგენა, ფასები შესაძლოა კვლავ მაღალ დონეზე შენარჩუნდეს“, განაცხადა ბურაკ ჩეტინოკმა, Arrow-ს (სანაოსნო და ენერგეტიკული საბროკერო კომპანია) კვლევების გლობალურმა ხელმძღვანელმა.gcaptain

რაინზე, კაუბთან, წყლის დონე 5 აგვისტოს რეკორდულ 19 სანტიმეტრამდე დაეცა, რის გამოც BASF და სხვა ქიმიურმა მწარმოებლებმა ფორსმაჟორი გამოაცხადეს, რადგან ნედლეულის ბარჟებით გადაზიდვა ვეღარ შეძლეს.cyprusshippingnews