Rúmenía lýsir yfir neyðarástandi: Vatnsskortur í Dóná stöðvaði kjarnorkuver

Rúmenía lýsti yfir landslægu neyðarástandi vegna ágústmánaðar eftir að sögulega lág vatnsstaða í Dóná neyddi rekstraraðila til að stöðva reaktor í eina kjarnorkuveri landsins. Lokunin skar niður um fimmtung af raforkuframleiðslu landsins og dýpkaði orkukreppu sem gætir nú um alla Mið-Evrópu.

Ilie Bolojan forsætisráðherra kynnti neyðarráðstafanirnar þann 31. júlí og sagði stjórnvöld hafa veitt fé til að beina vatni úr skurði til að halda seinni reaktornum í Cernavodă-verinu tengdum við rafkerfið, samkvæmt fréttaveitunni Reuters. Rúmenía á einnig í viðræðum við Úkraínu og nágrannalönd um innflutning á rafmagni á álagstímum.reuters

Fljót sem er að þorna

Vatnsrennsli Dónár við komuna til Rúmeníu var komið niður í um 1.630 teningsmetra á sekúndu, eða um þriðjung af meðalrennsli í júlí sem er 4.700 teningsmetrar á sekúndu, eftir mánaðalanga þurrka og hitabylgjur um alla álfuna. Nuclearelectrica, ríkisfyrirtækið sem rekur tvo 650 megavatta Candu-reaktora verksmiðjunnar í Cernavodă, stöðvaði reaktor 1 þann 28. júlí vegna þess sem það kallaði „dæmalaust lágrar“ vatnsstöðu í Dóná. Reaktor 2 slapp naumlega við sömu örlög eftir að greining að næturlagi 29. til 30. júlí sýndi að rekstrarskilyrði leyfðu enn örugga starfsemi, þótt fyrirtækið hafi varað við því að „nauðsynlegt gæti orðið að stöðva seinni reaktorinn hvenær sem er“.globalbankingandfinance+1

Cernavodă framleiðir um fimmtung af raforku Rúmeníu og sagði Bolojan að lokanirnar gætu staðið í eina til tvær vikur.caliber

Ungverjaland og víðar

Kreppan nær langt út fyrir landamæri Rúmeníu. Í Ungverjalandi hóf Paks-kjarnorkuverið, sem séð hefur landinu fyrir næstum helmingi af öllu rafmagni með fjórum rússnesksmíðuðum reaktorum sem framleiða samtals 2 gígavött, að draga úr framleiðslu þann 28. júlí og var komið niður fyrir 50 prósenta afköst þann 30. júlí, að sögn Reuters. Péter Magyar, forsætisráðherra Ungverjalands, varaði við því að Paks gæti stöðvast alveg, sem væri án fordæma í fjörutíu ára sögu versins. Magyar hvatti íbúa til að forðast að hlaða rafbíla og nota loftkælingu á álagstímum á kvöldin og sagði stjórnvöld hafa gert viðbragðsáætlanir um að takmarka neyslu stóriðjunotenda.bbc+2

Í Búdapest féll vatnsstaða Dónár í 23 sentímetra þann 30. júlí, sem er töluvert undir fyrra meti upp á 33 sentímetra frá árinu 2018, að sögn Associated Press. Í Búlgaríu rýmdi lögreglan 186 ferðamenn úr skemmtiferðaskipi sem strandaði nálægt hafnarborginni Vidin eftir að matvæli og vatn þraut um borð. Frakkland, Sviss og Búlgaría hafa einnig dregið úr eða stöðvað framleiðslu kjarnorkuvera sem kæld eru með árvatni.fortune

Loftslagsbreytingar þrýsta á

Rannsakendur og rekstraraðilar segja að truflanirnar endurspegli vaxandi árstíðabundna viðkvæmni sem tengist loftslagsbreytingum. Ungverska fyrirtækið MVM, sem rekur Paks, benti á að á fyrri árum hefði Dóná haft mörg hávatnstímabil á ári, en árið 2026 hefði „vatnsstaðan verið lág allt árið“. Fyrirtækið sagðist hafa hafið undirbúningsvinnu við að lækka inntaksrör svo verksmiðjan geti starfað við enn lægri vatnsstöðu á komandi árum.

„Það er sameiginlegur hagsmunur okkar að komast hjá óráðgerðum stöðvunum og kerfishruni,“ sagði Magyar.caliber