Դոլորես Օլմեդոյի թանգարանը կվերաբացվի 2026 թվականին, սակայն ապագան մնում է անորոշ

Դոլորես Օլմեդոյի թանգարանը, որտեղ պահվում է Ֆրիդա Կալոյի և Դիեգո Ռիվերայի աշխատանքների ամենանշանակալի հավաքածուն, նախատեսվում է վերաբացել 2026 թվականին՝ 2020 թվականից ի վեր փակ լինելուց հետո, թեև հարցեր են մնում այն մասին, թե արդյոք թանգարանը կմնա իր սկզբնական՝ Խոչիմիլկոյի հասարակական կալվածքում՝ հակառակ Դոլորես Օլմեդոյի կտակի հստակ ցանկությունների։

Ֆրիդա Կալոյի և Դիեգո Ռիվերայի հավաքածուն

Դոլորես Օլմեդոյի թանգարանում պահվում է հայտնի մեքսիկացի արվեստագետներ Դիեգո Ռիվերայի և Ֆրիդա Կալոյի աշխատանքների աշխարհի ամենակարևոր հավաքածուներից մեկը։ Մշտական հավաքածուն ներառում է Ռիվերայի մոտ 145 և Կալոյի 25 աշխատանք, որոնք ձեռք են բերվել անմիջապես Ռիվերայից։ Այս տպավորիչ հավաքածուն ներկայացնում է Ֆրիդա Կալոյի արվեստի ամենամեծ մասնավոր հավաքածուն աշխարհում և ներառում է նրա այնպիսի խորհրդանշական գործեր, ինչպիսիք են «Հենրի Ֆորդ հիվանդանոցը» (1932), «Կոտրված սյունը» (1944) և «Ինքնադիմանկար կապիկի հետ» (1945)։artsandculture.google+2

2019 թվականին թանգարանը վերանորոգեց իր մշտական ցուցադրությունը, որը կոչվում էր «Դիեգո և Ֆրիդա. 25 տարի El Olmedo-ում», ինչը թանգարանի պատմության մեջ առաջին անգամ էր, երբ երկու արվեստագետների աշխատանքները ցուցադրվեցին միասին՝ նույն պատկերասրահում, այլ ոչ թե առանձին։ Ռիվերա-Կալո հավաքածուից դուրս, թանգարանը ցուցադրում է նաև ռուս-ֆրանսիացի նկարչուհի Անժելինա Բելոֆի (Ռիվերայի առաջին կինը) աշխատանքները, մոտ 6000 նախաիսպանական արտեֆակտներ և մեքսիկական ժողովրդական արվեստի ընդարձակ հավաքածու, որն ընդգծում է երկրի հարուստ մշակութային ժառանգությունը։fridakahlo+2

Իրավական պայքար թանգարանի տեղափոխման շուրջ

Դոլորես Օլմեդոյի թանգարանի շուրջ ծագած հակասությունը կենտրոնացած է թանգարանի անգին հավաքածուն Խոչիմիլկոյի La Noria հասարակական կալվածքից Չապուլտեպեկի Parque Urbano Aztlán տեղափոխելու օրինականության վրա։ Իրավաբանները ընդգծել են, որ Դոլորես Օլմեդոյի սկզբնական հիմնադրամի փաստաթղթերը, որոնք ստորագրվել են 1993 թվականին և թարմացվել 2002 թվականին, հստակորեն նշանակել են La Noria-ն որպես իր հավաքածուի մշտական վայր՝ թույլ տալով միայն «շատ բացառիկ» ժամանակավոր փոխառություններ։ Քննադատները պնդում են, որ թանգարանի հիմնադրամի փաստաթղթերը անկանոն կերպով փոփոխվել են 2020 թվականին, ամենավիճահարույցը՝ մեքսիկացի ժողովրդին որպես շահառու հեռացնելով և ֆինանսական հաստատությունը կառավարության հետ կապված Nacional Financiera-ից CiBanco-ի (որն այժմ հետաքննության տակ է) փոխելով։theartnewspaper+1

Վեճը մոբիլիզացրել է Մեքսիկայի մշակութային հանրությանը. ավելի քան 200 արվեստագետներ և մտավորականներ ստորագրել են «Դոլորես Օլմեդոյի ժառանգության պաշտպանության համար» վերնագրով բաց նամակ՝ պահանջելով թափանցիկություն հավաքածուն Aztlán-ին 40 տարով փոխառելու ծրագրի վերաբերյալ, ինչը շատերը դիտարկում են որպես 30 միլիոն դոլար արժողությամբ բիզնես ձեռնարկում, որը խախտում է Օլմեդոյի ցանկությունները։ Իրավաբան Լուիս Կաչոն հաստատել է, որ թեև Գեղեցիկ արվեստների և գրականության ազգային ինստիտուտը (INBA) կարող է ստուգել արվեստի գործերի պահպանումը, այն չի կարող կանխել տեղափոխումը. սակայն նա առաջարկել է, որ Ֆինանսների նախարարը և Խոչիմիլկոյի քաղաքապետը կարող են պարտադրել Օլմեդոյի կտակի կատարումը, քանի որ նրանք հանդիսանում են հիմնադրամի խորհրդի անդամներ։ Մինչդեռ մշակութային պաշտպանները հարցնում են, թե ինչու է թանգարանը մնում փակ, երբ Ռիվերայի և Կալոյի աշխատանքների միջազգային փոխառությունները, ըստ տեղեկությունների, յուրաքանչյուր ցուցահանդեսից բերում են մոտ 450,000 դոլար եկամուտ։artsandculture.google+2

Անհետացած արվեստի գործերի հետաքննություն

Ֆրիդա Կալոյի անհետացած արվեստի գործերի մասին մեղադրանքները ստվեր են գցել Դոլորես Օլմեդոյի թանգարանի առաջիկա վերաբացման վրա։ Հիլդա Տրուխիլյո Սոտոն, որը գրեթե երկու տասնամյակ ղեկավարել է Casa Azul-ը (Ֆրիդա Կալոյի թանգարանը), 2025 թվականի ապրիլին հրապարակավ հայտարարեց, որ Կալոյի օրագրից վեց էջ և ավելի քան մեկ տասնյակ աշխատանքներ անհետացել են թանգարանի հավաքածուից։ Տրուխիլյո Սոտոյի խոսքով՝ 2009 թվականին նա հայտնաբերել է, որ 1953 թվականի մարտի տասներկու օրագրային գրառումներ (վեց երկկողմանի էջերի վրա) բացակայում են, երբ համեմատել է բնօրինակը 1994 թվականին հրապարակված ֆաքսիմիլեի հետ։ Նա նաև պնդել է, որ Դիեգո Ռիվերայի՝ մեքսիկացի ժողովրդին նվիրատվությունների մանրամասն գույքագրման մեջ նշված Կալոյի բազմաթիվ արվեստի գործեր հայտնվել են Միացյալ Նահանգների աճուրդներում։theartnewspaper+1

Հակասությունը դուրս է գալիս անհետացած էջերի սահմաններից և ներառում է 10 միլիոն դոլար արժողությամբ Կալոյի գծանկարը, որը, ըստ տեղեկությունների, այրվել է երեկույթի ժամանակ՝ 2022 թվականին ձախողված NFT նախագծի շրջանակներում։ Չնայած Տրուխիլյո Սոտոյի պնդումներին, որ նա անմիջապես տեղեկացրել է Banxico-ի հոգաբարձուին և այն ժամանակվա գլխավոր տնօրեն Կառլոս Ֆիլիպս Օլմեդոյին անհետացած օրագրի էջերի մասին, նա նշում է, որ հետաքննություն չի անցկացվել։ Արվեստի պատմաբան Հելգա Պրինից Պոդան իրավիճակը անվանել է «սկանդալ»՝ ընդգծելով, որ օրագիրը ներկայացնում է «ամենակարևոր աղբյուրը յուրաքանչյուրի համար, ով ցանկանում է ուսումնասիրել Ֆրիդա Կալոյի աշխատանքը»։ Այս մեղադրանքները ուժեղացրել են թանգարանի հիմնադրամի կառավարման պրակտիկայի նկատմամբ հսկողությունը, քանի որ վերաբացումը մոտենում է։theartnewspaper+2