Japonya’dan Putin’in Japan Tobacco kararını protesto

Reuters'ın haberine göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 5 Kasım Perşembe günü Japan Tobacco International'ın Rusya'daki varlıklarını bir Rus şirketinin geçici yönetimine devreden kararnameyi imzaladı. Tokyo Cuma günü protesto notası vererek kararın geri çekilmesini talep etti. JTI, Japan Tobacco'nun uluslararası kolu konumunda bulunuyor. Bu hamle, şirketi Rusya'daki operasyonlarının kontrolünü kaybeden son yabancı firma yaparken Japonya ile Rusya arasındaki ilişkilerin daha da gerilmesine yol açtı.reuters.com

Kararname neleri kapsıyor

Interfax'ın haberine göre kararname, JTI'ın Donskoy Tabak, Petro, JTI Yelets ve Kres Neva adlı dört Rus şirketindeki hisselerini JSC Industrial Assets adlı firmaya devrediyor. Interfax, kararnamede bu isimle kayıtlı hangi şirketin işletmeyi yöneteceğine dair ayrıntı verilmediğini belirtti. Ayrıca bu mekanizmanın ilk kez bir tütün şirketine karşı kullanıldığı ifade edildi. NHK'nin haberine göre tesisler St. Petersburg, Rostov-on-Don ile Leningrad ve Lipetsk bölgelerinde yer alıyor. The Japan Times'ın haberine göre JTI, Rusya'da yaklaşık 4,000 kişiyi istihdam ediyor.japantimes.co.jp+2

Rus devlet haber ajansı TASS, kararın Moskova'nın "dost olmayan" ülkelerdeki kuruluşlara ait varlıklara el koymasına izin veren Nisan 2023 tarihli bir kararnameye dayandığını bildirdi. Jiji Press, bu sistem altındaki bir şirketin yasal mülkiyetini koruduğunu ancak pratikte yönetim kontrolünü kaybettiğini kaydetti.tass.com+1

Şirket için riskler oldukça yüksek. The Straits Times'ın haberine göre Rusya, grubun gelirinin yaklaşık %10'unu ve faaliyet kârının yaklaşık %25'ini sağlıyor. Bloomberg'e göre SMBC Nikko analisti Tsukasa Furuta, şirketin Rusya'da mahsur kalabilecek 100 milyar ile 200 milyar yen arasında nakit ve mevduatı olduğunu tahmin etti. Hisseleri Cuma sabahı Tokyo'da işleme kapatıldı. The Japan Times'ın haberine göre Japonya Maliye Bakanlığı şirketin %37.55'ine sahip bulunuyor.business-standard.com+2

Tokyo'nun yanıtı

Bloomberg'e göre Ticaret Bakanı Ryosei Akazawa Cuma günü yaptığı açıklamada, "Rus hükümetine protestomuzu ilettik ve tedbirlerin iptal edilmesi gibi derhal harekete geçilmesi çağrısında bulunduk" dedi. Batılı şirketlerin varlıklarına daha önce el konulmasının ardından Tokyo'nun "tetikte olduğunu" söyledi. NHK'nin haberine göre Kabine Başsekreteri Minoru Kihara, Rusya'yı ziyaret eden Japon yetkililerin Moskova'yı protesto ettiğini ve bir Dışişleri Bakanlığı yetkilisinin aynı talebi Rusya Büyükelçisine ilettiğini belirtti. The Straits Times'ın haberine göre JTI, "durumu ve seçeneklerimizi değerlendiriyoruz, başta çalışanlarımız olmak üzere paydaşlarımıza öncelik veriyoruz" açıklamasında bulundu.www3.nhk.or.jp+2

Genişleyen yaptırımlar

Bloomberg'in haberine göre Kremlin, Eylül ayında Nestlé ve Auchan'ın Rusya'daki varlıklarını geçici yönetim altına almıştı. Associated Press'e dayandırılan NHK haberinde, bu süreçten geçen Batılı işletmelerin daha sonra Rus alıcılara büyük indirimlerle satıldığı belirtildi.business-standard.com+1

Varlıklara el konulması, Putin'in Ağustos ayında Japonya'nın hak iddia ettiği Rus kontrolündeki Etorofu adasına yaptığı ziyaretin ardından geldi. Bu hamle ayrıca Rusya'nın Ekim ayında Hokkaido Shimbun gazetecisi Yuki Imai'yi casusluk suçlamasıyla gözaltına almasının ardından gerçekleşti. Bloomberg'e göre Temple Üniversitesi profesörü James Brown, Japonya'nın Ukrayna için ABD silahları satın alan bir NATO programına sağladığı finansmanın "Japonya'yı Moskova'nın gözünde farklı bir kategoriye yerleştirdiğini" söyledi.japantimes.co.jp+1