Japonar mótmæla yfirtöku Pútíns á eignum Japan Tobacco

Vladimír Pútín Rússlandsforseti undirritaði tilskipun fimmtudaginn 5. nóvember þess efnis að rússneskar eignir Japan Tobacco International yrðu settar undir tímabundna stjórn rússnesks fyrirtækis, að sögn Reuters. Stjórnvöld í Tókýó mældust gegn þessu á föstudag og kröfðust þess að skipunin yrði afturkölluð. JTI er alþjóðlegi armur Japan Tobacco. Með þessu er það nýjasta erlenda fyrirtækið sem missir stjórn á starfsemi sinni í Rússlandi, og hrakar samskiptum Japans og Rússlands enn frekar.reuters.com

Hvað felst í tilskipuninni

Tilskipunin framselur hluti JTI í fjórum rússneskum fyrirtækjum, Donskoy Tabak, Petro, JTI Yelets og Kres Neva, til fyrirtækis sem heitir JSC Industrial Assets, samkvæmt Interfax. Interfax sagði að í tilskipuninni kæmu ekki fram nein smáatriði sem sýndu hvaða skráða fyrirtæki með því nafni muni reka starfsemina. Einnig kom fram að þetta væri í fyrsta sinn sem þessu ferli er beitt gegn tóbaksfyrirtæki. Verksmiðjurnar eru í Sankti Pétursborg, Rostov við Don og á Leningrad- og Lípetzk-svæðunum, að sögn NHK. JTI er með um 4.000 starfsmenn í Rússlandi, að sögn The Japan Times.japantimes.co.jp+2

Rússneska ríkisfréttastofan TASS sagði að skipunin byggði á tilskipun frá apríl 2023 sem heimilar stjórnvöldum í Moskvu að taka yfir eignir í eigu aðila frá „óvinveittum“ löndum. Fyrirtæki sem verður fyrir þessu heldur lagalegu eignarhaldi en missir í raun stjórnunarlega stjórn, að því er Jiji Press greindi frá.tass.com+1

Hagsmunir fyrirtækisins eru miklir. Rússland skilar um 10% af tekjum samsteypunnar og um 25% af rekstrarhagnaði hennar, að sögn The Straits Times. Tsukasa Furuta, sérfræðingur hjá SMBC Nikko, áætlaði að fyrirtækið ætti 100 til 200 milljarða jena í reiðufé og innstæðum í Rússlandi sem gætu lokast þar inni, samkvæmt Bloomberg. Hlutabréf þess voru ekki viðskipt hæf í Tókýó á föstudagsmorgun og stefndu í að lækka um hámarksdaglörk. Fjármálaráðuneyti Japans á 37,55% hlut í fyrirtækinu, að sögn The Japan Times.business-standard.com+2

Viðbrögð stjórnvalda í Tókýó

„Við höfum komið á framfæri mótmælum við rússnesk stjórnvöld og hvatt þau til að grípa þegar í stað til aðgerða, svo sem að afturkalla þessar ráðstafanir,“ sagði Ryosei Akazawa viðskiptaráðherra á föstudag, samkvæmt Bloomberg. Hann sagði að stjórnvöld í Tókýó hefðu „verið á varðbergi“ eftir fyrri yfirtökur á eignum vestrænna fyrirtækja. Minoru Kihara, ráðuneytisstjóri forsætisráðuneytisins, sagði að japanskir embættismenn sem eru í heimsókn í Rússlandi hefðu mótmælt við stjórnvöld í Moskvu, og að embættismaður í utanríkisráðuneytinu hefði lagt sömu kröfu fyrir sendiherra Rússlands, að sögn NHK. JTI sagðist vera að „meta stöðuna og möguleika okkar, og setja hagsmunaaðila okkar í forgang, sérstaklega starfsmenn okkar,“ að sögn The Straits Times.www3.nhk.or.jp+2

Hertar aðgerðir

Stjórnvöld í Kreml settu rússneskar eignir Nestlé og Auchan undir tímabundna stjórn í september, að sögn Bloomberg. Vestræn fyrirtæki sem hafa farið í gegnum þetta ferli hafa síðar verið seld rússneskum kaupendum á miklum afslætti, sagði NHK og vitnaði í Associated Press.business-standard.com+1

Eignarnámið fylgir í kjölfar heimsóknar Pútíns í ágúst til Etorofu, einnar af eyjunum sem Rússar stjórna en Japanar gera kröfu til. Það kemur einnig eftir að Rússar handtóku fréttamanninn Yuki Imai hjá Hokkaido Shimbun í október vegna ásakana um njósnir, að sögn The Japan Times. James Brown, prófessor við Temple-háskóla, sagði að fjármögnun Japans á NATO-verkefni sem kaupir bandarísk vopn fyrir Úkraínu hefði „sett Japan í annan flokk“ í augum stjórnvalda í Moskvu, samkvæmt Bloomberg.japantimes.co.jp+1