WEF-ის კვლევა: ახლო აღმოსავლეთის ომი გლობალური ეკონომიკისთვის მთავარი საფრთხეა

ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომით გამოწვეული გეოპოლიტიკური გაურკვევლობა გლობალური ეკონომიკისთვის ყველაზე დიდ რისკს წარმოადგენს და მნიშვნელოვნად აღემატება აქტივების ბუშტებთან ან სავაჭრო შეზღუდვებთან დაკავშირებულ შიშებს, ნათქვამია მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის სექტემბრის ანგარიშში, რომელიც ნიუ იორკში მდგრადი განვითარების შეხვედრებზე გამოქვეყნდა.thenationalnews+1

WEF-ის მიერ გამოკითხული მთავარი ეკონომისტების 97%-მა ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი, რომელიც უკვე მეშვიდე თვეა გრძელდება, მომდევნო 12 თვის განმავლობაში ეკონომიკური ზრდისთვის სერიოზულ საფრთხედ დაასახელა. ირანის მუდმივი თავდასხმები ჰორმუზის სრუტეში მოძრავ კომერციულ გემებზე, რომლებზეც გლობალური ნავთობისა და გაზის მარაგების დაახლოებით მეხუთედი გადის, საზღვაო ტრაფიკს კონფლიქტის დაწყების შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულამდე ამცირებს. მხოლოდ აგვისტოს ბოლოს თეირანმა სრუტეში გამავალ 46 კომერციულ გემს შეუქმნა საფრთხე.thenationalnews

ნავთობის ბაზრები წნეხის ქვეშ

ეს შეფერხებები გლობალურ ენერგეტიკულ ბაზრებზე აისახება. Societe Generale S.A.-ის სტრატეგოსებმა ამ კვირაში გააფრთხილეს, რომ გლობალური ნავთობპროდუქტების ბაზარი „დაძაბულიდან კრიტიკულ მდგომარეობაში“ გადავიდა, რაც მილსადენების შეფერხებებს, რუსული ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების გაჩერებას, სატვირთო გადაზიდვების მაღალ ხარჯებსა და დაბალ მარაგებს უკავშირდება. ზოგიერთ საკვანძო მარშრუტზე სატვირთო გადაზიდვების ტარიფები ათჯერ გაიზარდა, რაც საბოლოო მომხმარებლის ფასებზე აისახება. ბანკმა გააფრთხილა, რომ სამხედრო დაძაბულობის გახანგრძლივების შემთხვევაში, Brent-ის ტიპის ნავთობის ფასმა შესაძლოა ბარელზე 150 დოლარს გადააჭარბოს.fxstreet

WEF-ის ანგარიშის თანახმად, რესპონდენტთა 58%-მა აქტივების ფასების კორექცია დაასახელა საფრთხედ, ხოლო 42%-მა სავაჭრო და საინვესტიციო შეზღუდვები. ომით გამოწვეული ენერგეტიკული შოკები 39%-ს, ხოლო მიწოდების ჯაჭვის შეფერხებები 17%-ს შეადგენს.thenationalnews

რეგიონული შედეგები

საერთაშორისო სავალუტო ფონდმა ივლისში ახლო აღმოსავლეთისა და ცენტრალური აზიისთვის 2026 წლის ზრდის პროგნოზი 0.7%-მდე შეამცირა, რაც აპრილის მაჩვენებელთან შედარებით 1.2 პროცენტული პუნქტით ნაკლებია. სსფ 2027 წელს 6.5%-იან ზრდას ელოდება.thenationalnews+1

საუდის არაბეთის ეკონომიკა მეორე კვარტალში 4.8%-ით შემცირდა, ხოლო ნავთობის სექტორში აქტივობა 24.7%-ით დაეცა, აღნიშნავს WEF. ირანის ეკონომიკა წელს 5.4%-ით შემცირდება, ხოლო ქვეყანაში აგვისტოში ინფლაციამ 84.4% შეადგინა.thenationalnews

მიუხედავად პირქუში ფონისა, WEF-ის სექტემბრის კვლევამ მაისის გამოცემასთან შედარებით უფრო სტაბილური ტონი შეინარჩუნა. მთავარი ეკონომისტების დაახლოებით 57% ახლო აღმოსავლეთსა და ჩრდილოეთ აფრიკაში მომდევნო 12 თვის განმავლობაში ზომიერ ან უფრო ძლიერ ზრდას ელოდება, რაც მაისის 12%-იან მაჩვენებელთან შედარებით გაზრდილია. ინფლაციური მოლოდინებიც დასტაბილურდა.weforum+1

ფართო რისკები

ახლო აღმოსავლეთის გარდა, ანგარიშში ხაზგასმულია უკრაინისა და რუსეთის მიერ შავი ზღვის პორტებზე თავდასხმების ესკალაცია, რამაც შესაძლოა წელს მარცვლეულის გლობალური ექსპორტი 17%-ით შეამციროს. WEF-მა დაასკვნა, რომ „ზოგადი პროგნოზი კვლავ მგრძნობიარეა ენერგიის წარმოებისა და სატრანსპორტო ნაკადების შეფერხებების მიმართ“.thenationalnews