WEF-ի հարցում. Մերձավոր Արևելքի պատերազմը գլոբալ տնտեսության գլխավոր սպառնալիքն է

Մերձավոր Արևելքում շարունակվող պատերազմի հետևանքով առաջացած աշխարհաքաղաքական անորոշությունը գլոբալ տնտեսության համար ամենամեծ ռիսկն է, որը զգալիորեն գերազանցում է ակտիվների գնային փուչիկների կամ առևտրային խափանումների վերաբերյալ մտահոգությունները, ասվում է Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի սեպտեմբերյան զեկույցում, որը հրապարակվել է Նյու Յորքում՝ Կայուն զարգացման ազդեցության հանդիպումների ժամանակ:thenationalnews+1

WEF-ի կողմից հարցված գլխավոր տնտեսագետների 97%-ը Մերձավոր Արևելքի հակամարտությունը, որն արդեն յոթերորդ ամիսն է, ինչ ընթանում է, որակել է որպես լուրջ սպառնալիք առաջիկա 12 ամիսների տնտեսական աճի համար: Հորմուզի նեղուցով անցնող առևտրային նավերի վրա Իրանի շարունակական հարձակումները, որոնցով անցնում է համաշխարհային նավթի և գազի մատակարարումների մոտ մեկ հինգերորդը, նավային երթևեկությունը հասցրել են հակամարտության սկզբից ի վեր ամենացածր մակարդակներին: Միայն օգոստոսի վերջին Թեհրանը սպառնացել է նեղուցով անցնող 46 առևտրային նավի:thenationalnews

Նավթի շուկաները ճնշման տակ

Այս խափանումները արձագանքում են համաշխարհային էներգետիկ շուկաներում: Societe Generale S.A.-ի ռազմավարները այս շաբաթ զգուշացրել են, որ նավթամթերքի համաշխարհային շուկաները «սեղմված վիճակից անցել են կրիտիկականի»՝ վկայակոչելով խողովակաշարերի խափանումները, ռուսական նավթավերամշակման գործարանների աշխատանքի դադարեցումը, բեռնափոխադրումների բարձր ծախսերը և ցածր պաշարները: Բեռնափոխադրումների սակագները որոշ առանցքային երթուղիներում տասնապատիկ աճել են, ինչն ազդում է վերջնական սպառողական գների վրա: Բանկը զգուշացրել է, որ ռազմական լարվածության երկարաձգման դեպքում Brent տեսակի նավթի գինը կարող է գերազանցել մեկ բարելի դիմաց 150 դոլարը:fxstreet

WEF-ի զեկույցը պարզել է, որ հարցվածների 58%-ը որպես սպառնալիք նշել է ակտիվների գների ուղղումը, իսկ 42%-ը՝ առևտրային և ներդրումային սահմանափակումները: Պատերազմի հետևանքով առաջացած էներգետիկ ցնցումները կազմել են 39%, իսկ մատակարարման շղթայի խափանումները՝ 17%:thenationalnews

Տարածաշրջանային հետևանքներ

Արժույթի միջազգային հիմնադրամը հուլիսին Մերձավոր Արևելքի և Կենտրոնական Ասիայի համար 2026 թվականի աճի կանխատեսումը իջեցրել է մինչև 0.7%, ինչը 1.2 տոկոսային կետով ցածր է ապրիլյան ցուցանիշից՝ Հորմուզի խափանումների հետևանքների պատճառով: ԱՄՀ-ն 2027 թվականին ակնկալում է 6.5% աճ:thenationalnews+1

Սաուդյան Արաբիայի տնտեսությունը երկրորդ եռամսյակում կրճատվել է 4.8%-ով, իսկ նավթային գործունեությունը նվազել է 24.7%-ով, նշում է WEF-ը: Իրանի տնտեսությունը, կանխատեսումների համաձայն, այս տարի կկրճատվի 5.4%-ով, իսկ երկրում օգոստոսին գրանցվել է 84.4% գնաճ:thenationalnews

Չնայած մռայլ ֆոնին՝ WEF-ի սեպտեմբերյան հարցումը մայիսյան հրատարակության համեմատ ավելի կայուն նոտա է պարունակել: Գլխավոր տնտեսագետների մոտ 57%-ն այժմ ակնկալում է չափավոր կամ ավելի ուժեղ աճ Մերձավոր Արևելքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում առաջիկա 12 ամիսների ընթացքում՝ մայիսի 12%-ի համեմատ: Գնաճային սպասումները նույնպես չափավորվել են:weforum+1

Ավելի լայն ռիսկեր

Մերձավոր Արևելքից դուրս զեկույցում ընդգծվել է Սև ծովի նավահանգիստների վրա Ուկրաինայի և Ռուսաստանի հարձակումների սրումը, ինչը կարող է այս տարի հացահատիկի համաշխարհային արտահանումը կրճատել մինչև 17%-ով: WEF-ը եզրակացրել է, որ «ընդհանուր հեռանկարը մնում է զգայուն էներգիայի արտադրության և տրանսպորտային հոսքերի խափանումների նկատմամբ»:thenationalnews