Xi Washington yolcusu: Yapay zeka kazanımları ve derinleşen ekonomik kriz

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, on yılı aşkın süredir gerçekleştireceği ilk Beyaz Saray ziyareti için 24 Eylül'de Washington'a gitmeye hazırlanırken, gezi keskin bir çelişkiyle çerçeveleniyor: Çin'in yapay zekadaki hızlı ilerleyişi, son yılların en kötü durumundaki bir ekonominin arka planında gerçekleşiyor.nytimes+1

Başkan Donald Trump'ın Mayıs ayında Pekin'e yaptığı ziyarette resmileşen devlet ziyareti, ticaret, yapay zeka ve İran konularında kritik görüşmeleri içerecek. Xi'nin yanında BYD, CATL Contemporary Amperex Technology Co., Limited ve Xiaomi gibi şirketlerin yöneticilerinin de yer alabileceği geniş bir iş heyetiyle seyahat etmesi bekleniyor.reuters

Yapay Zeka Rekabeti Daralıyor

Amerikan yayın organlarındaki son değerlendirmeler, ABD'nin yapay zeka alanında Çin'e karşı sahip olduğu liderliğin "neredeyse bittiğini" ilan etti. Li Yuan'ın New York Times ↗ 0.39% gazetesinde yazdığı gibi, bu Xi'nin ziyareti sırasında duymaktan memnun olacağı bir anlatı. Moonshot AI'nın Kimi K3'ü gibi Çinli yapay zeka modelleri, bazı testlerde önde gelen Amerikan modellerini çok daha düşük maliyetle yakaladı veya geçti. Brookings Institution analizine göre, en iyi Çinli ve ABD'li yapay zeka modelleri arasındaki performans farkı 2024'te yüzde 9,3 iken 2025'in başlarında yüzde 1,7'ye geriledi.dw+2

Çin, yapay zeka veri merkezleri kurmak için beş yıl içinde yaklaşık 295 milyar dolar harcama planlarını açıkladı ve hükümet yapay zekayı sanayi politikasının merkezine yerleştirdi.nacdonline

"Çok Soğuk" Çalışan Bir Ekonomi

Ancak Çinli ekonomistler, devlete en yakın olanlar bile, hükümetin nispeten az istihdam yaratan teknolojiye çok fazla kaynak aktarırken daha geniş tüketici talebini ihmal ettiği konusunda açıkça uyarıda bulunuyor. Çin merkez bankasının eski danışmanı ve Tsinghua Üniversitesi profesörü Li Daokui, bu yaz ekonominin "çok soğuk çalıştığını" ve gelişen yüksek teknoloji sektörlerinin daha geniş tabanı yukarı çekemeyeceğini söyledi.nytimes

Rakamlar bu uyarıyı doğrular nitelikte. Çin Ulusal İstatistik Bürosu'na göre, öğrenciler hariç genç işsizliği Ağustos ayında 2024'te mevcut metodolojinin benimsenmesinden bu yana en yüksek seviye olan yüzde 18,9'a tırmandı. Çin Binek Otomobil Derneği'ne göre, iç otomobil satışları yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 20 düştü. Konut satışları yıllardır süren düşüşünü sürdürdü. Perakende satışlar ise Mayıs ayında COVID dönemi kapanmalarından bu yana ilk kez daraldı.tradingeconomics+5

Zorlu Bir Dengeleme Eylemi

Ziyaret, her iki hükümetin de yapay zeka rekabetinin jeopolitik risklerini yönettiği bir dönemde gerçekleşiyor. ABD ve Çin, Trump'ın ikinci döneminin ilk özel yapay zeka güvenlik görüşmelerini Eylül ortasında gerçekleştirdi ve Amerikan tarafına Hazine Bakanı Scott Bessent liderlik etti. Bu arada Pekin, Washington'ın yapay zeka geliştirmeyi yavaşlatma çağrılarına, bunları Amerikan avantajını koruma girişimi olarak görerek karşı çıktı.bluevirginia+1

Xi için zorluk, deflasyonun devam ettiği ve tüketicilerin harcamalarını kıstığı bir ekonomiyi yönetirken teknolojik güç sergilemek olacak. Merkez bankasının bir diğer eski danışmanı Liu Shijin, Haziran ayındaki bir forumda talebi desteklemek için kırsal emekli maaşlarının aylık 30 dolardan 150 dolara çıkarılmasını önerdi; bu, ekonomistlerin tüketici krizini ne kadar acil gördüklerinin bir göstergesi.nytimes