Carney fagnar umsókn um aukaaðild að ESB þrátt fyrir hótanir Trump

Mark Carney, forsætisráðherra Kanada, fagnaði á fimmtudag möguleikanum á því að Kanada verði fyrsta aukaaðildarríki Evrópusambandsins. Hann sagði við Evrópuþingið í Strassborg að "Evrópa og Kanada séu bæði sterk. Evrópa og Kanada séu enn sterkari saman."reuters+1

Ávarp Carney kom degi eftir að Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins, lagði til að Kanada yrði aukaaðili að sambandinu. Um er að ræða stöðu sem er ekki til í sáttmálum ESB í dag og þyrfti því að skapa hana og láta aðildarríkin staðfesta hana. Ræðan kom einnig í kjölfar harðrar viðvörunar frá Donald Trump, forseta Bandaríkjanna, sem kallaði tillöguna "hlægilega" og hótaði að leggja á "mjög alvarlega tolla eða hætta viðskiptum við Evrópu með margt" ef hann teldi fyrirkomulagið vera "fjandsamlega athöfn".aljazeera+2

Skógur, ekki eitt tré

Carney, sem talaði á ensku, frönsku og þýsku, setti fram metnaðarfulla áætlun um dýpri samþættingu sem nær yfir mikilvæg hráefni, varnarmál, gervigreind, orkuöryggi, geimferðir og stafræn viðskipti. Hann kallaði eftir "óhindruðum stafrænum viðskiptum með vörur sem ekki eru landbúnaðarvörur og fjölbreytta þjónustu" og lagði til að ungu fólki beggja vegna Atlantshafsins yrði gert kleift að búa, vinna og stunda nám í hvoru öðru, meðal annars með þátttöku í Erasmus+ og Horizon áætlunum ESB.cnn+1

"Ég er ekki að leggja til þriðja bandalagið til að verða keppinautur stórvelda, bara með betri mannasiðum," sagði Carney við hlátur í salnum. "Við leitumst ekki eftir valdi til að drottna yfir öðrum. Þvert á móti leitumst við eftir seiglu svo að enginn geti stjórnað opnum mörkuðum okkar, skaðað fullveldi okkar, ógnað landhelgi okkar eða grafið undan frelsi okkar, lýðræði og réttarríki."pbs+1

Þótt Carney hafi ekki nefnt Trump eða Bandaríkin á nafn í ræðu sinni var undirtónninn ótvíræður. Kanada sendir um 70% af útflutningi sínum til Bandaríkjanna, sem gerir landið mjög berskjaldað fyrir tollum Trump, og samskipti Ottawa og Washington hafa náð sögulegu lágmarki.pbs

Trump spyrnir við fótum, Carney stendur fastur

Þegar Carney var spurður út í ummæli Trump á eftir var hann beinskeyttur. "Kanadamenn eru sammála um að enginn ætli að segja okkur hvaða tungumál við tölum. Enginn ætlar að stjórna menningu okkar eða hverjum við getum gert alþjóðlega samninga við," sagði hann við fréttamenn. Hann viðurkenndi að "aukaaðild" ætti enn eftir að skilgreina og sagði að kanadískir þingmenn myndu ræða og greiða atkvæði um endanlega uppbyggingu hvers kyns bandalags.qz+1

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins varði tillöguna. "Fyrirhuguð styrking á samstarfi okkar við Kanada er ekki gegn neinum öðrum, heldur fyrir sameiginlegan styrk okkar," sagði Olof Gill, talsmaður.aljazeera

Hvað gerist næst

Gert er ráð fyrir að aðilarnir ræði fyrirhugað samband nánar á leiðtogafundi ESB og Kanada í Montreal 29. til 30. október. Kanada hefur þegar stigið áþreifanleg skref í átt að nánari tengslum við Evrópu og varð fyrr á þessu ári fyrsta landið utan Evrópu til að ganga í 150 milljarða evra SAFE varnarmálaáætlun ESB.qz+1

Þýskaland hefur sýnt varúð og talsmaður stjórnvalda sagði Berlín opna fyrir því að "ræða ný líkön" en benti á að endurskoða ætti hugtakið "aukaaðili". Fríverslunarsamningur ESB og Kanada, þekktur sem CETA, sem afnam 99% tolla þegar hann tók gildi til bráðabirgða árið 2017, bíður enn staðfestingar frá tíu aðildarríkjum ESB, þar á meðal Frakklandi, Ítalíu og Póllandi.cnbc+1

Carney fékk standandi lófatak eftir ræðu sína. Einn evrópskur þingmaður var klæddur í kanadíska íshokkítreyju.pbs