BM raporu: Deniz seviyeleri rekor hızla yükseliyor

Pazartesi günü Palau'da yayımlanan iki rapor, dünya okyanuslarının karşı karşıya olduğu büyük tehlikeyi gözler önüne seriyor: Deniz seviyeleri şimdiye kadar kaydedilen en hızlı şekilde yükselirken, mercan kayalıkları ise iyileşme sürelerinin giderek daraldığı bir yok oluş döngüsünün içine sürükleniyor. Her iki rapor da Pasifik adası liderlerinin Koror, Palau'da düzenlenen 55. Pasifik Adaları Forumu Liderler Toplantısı için bir araya geldiği sırada açıklandı.freemalaysiatoday+1

Deniz Seviyelerinde Rekor Yükseliş

Pazartesi günü yayımlanan bir BM raporu, ısınan okyanuslar ve eriyen buzulların etkisiyle küresel deniz seviyelerinin rekor bir hızla yükseldiğini gösterdi. 2024 yılında deniz seviyeleri, 2014 ile 2023 yılları arasındaki yıllık ortalama 4,7 milimetrelik artışın üzerine çıkarak 5,9 milimetreye sıçradı. Pasifik ada ülkeleri, küresel ortalamanın yaklaşık iki katı hızda bir yükselişle karşı karşıya kalırken, raporda 2050 yılına kadar 1,2 milyar insanın yerinden olabileceği uyarısı yapıldı.news.un+2

Rapor ayrıca ciddi bir finansman açığını da gözler önüne serdi: Gelişmekte olan ülkelerin yükselen deniz seviyelerine uyum sağlamak için 310 milyar ila 365 milyar dolara ihtiyacı varken, 2023 yılında uyum finansmanı için yalnızca 26 milyar dolar kaynak sağlandı.straitstimes+1

BM Genel Sekreter Yardımcısı Amina Mohammed, Palau'da konuşarak G20 liderlerini Türkiye'deki BM iklim zirvesi öncesinde, Ekim ayında Tuvalu'nun ev sahipliğinde yapılacak toplantıya katılmaya çağırdı. "Oraya gelmeleri ve yapılması gerekenler konusunda dünya ile gerçekten bağ kurmaları gerektiğini düşünüyoruz" dedi. Palau Çevre Bakanı Steven Victor da bu çağrıyı yineleyerek, "Gelip kendi gözleriyle görmelerine ihtiyacımız var" ifadesini kullandı.freemalaysiatoday

Mercan Kayalıklarında 'Sürekli Gerileme Döngüsü'

Küresel Mercan Kayalığı İzleme Ağı, 120 ülkedeki yaklaşık 37.000 kayalık alanından elde edilen verilere dayanarak hazırladığı yedinci küresel değerlendirmesini, yani "Dünya Mercan Kayalıklarının Durumu: 2025" raporunu yayımladı. Rapor, iklim değişikliğinin tetiklediği denizel sıcak dalgaları nedeniyle sert mercan örtüsünün küresel düzeyde yaklaşık yüzde 25'e gerilediğini ortaya koydu. Bu oran 1980'lerde yüzde 30 ila 40'ın üzerindeydi ve bu durum yüzde 9,5'lik bir düşüşe işaret ediyor.cbc+2

Kaydedilen dört küresel ağarma olayından üçü sadece son 15 yılda gerçekleşti. Avustralya Deniz Bilimleri Enstitüsü'nden başyazar Manuel González Rivero, "iyileşme sürecinin giderek kısaldığı" uyarısında bulundu. Yaban Hayatı Koruma Derneği (WCS) Mercan Kayalıkları Direktörü Emily Darling ise bu gidişatı açıkça dile getirdi: "Mercanları yavaş yavaş haşlayarak öldürüyoruz".cbc

Katlanarak Büyüyen Bir Kriz

Endişeleri artıran bir diğer gelişme ise Science dergisinde yayımlanan bir çalışma oldu. Galápagos'taki mercan iskeletlerinde korunan kimyasal izlere dayanan araştırma, El Niño olaylarının son 40 yılda 1850 öncesine kıyasla daha da güçlendiğine dair kanıtlar sundu. Potansiyel olarak rekor kıracak bir El Niño zirvesine aylar kalmışken, son küresel ağarma olayından sonra kendisini toparlamak için ancak bir yıl bulabilen kayalıklar, yeniden sıcaklık stresiyle karşı karşıya kalıyor.cbc

"Şu anki durumumuz buysa, önümüzdeki 10 yılda nereye varacağız?" diyen Darling, CBC News'e verdiği demeçte sözlerini şöyle sürdürdü: "Çünkü bu ısınmanın büyük bir kısmının kaçınılmaz olduğunu biliyoruz ve bugün her şeyi tersine çevirsek bile önümüzde katetmemiz gereken uzun bir yol var".cbc