Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
[forminator_form id="25163"]

freemalaysiatoday+1cbc+1freemalaysiatodayԵրկուշաբթի օրը Պալաուում հրապարակված երկու զեկույցները ցույց են տալիս համաշխարհային օվկիանոսների ծանր վիճակը. ծովի մակարդակը բարձրանում է ավելի արագ, քան երբևէ, իսկ մարջանային խութերը հայտնվել են անկման ցիկլում՝ վերականգնման սահմանափակ հնարավորություններով։ Երկու փաստաթղթերն էլ ներկայացվել են Պալաուի Կորոր քաղաքում Խաղաղօվկիանոսյան կղզիների ֆորումի ղեկավարների 55-րդ հանդիպման ժամանակ:freemalaysiatoday+1
ՄԱԿ-ի զեկույցը ցույց է տալիս, որ ծովի մակարդակը բարձրանում է ռեկորդային տեմպով՝ օվկիանոսների տաքացման և սառցադաշտերի հալչման հետևանքով։ 2024 թվականին ծովի մակարդակը բարձրացել է 5,9 միլիմետրով՝ 2014-2023 թվականների տարեկան միջին 4,7 միլիմետրի համեմատ։ Խաղաղօվկիանոսյան կղզի-պետությունները զգում են այս աճը գրեթե երկու անգամ ավելի արագ, քան համաշխարհային միջին ցուցանիշը, և զեկույցը նախազգուշացնում է, որ մինչև 2050 թվականը մինչև 1,2 միլիարդ մարդ կարող է տեղահանվել:news.un+2
Զեկույցը նաև բացահայտել է ֆինանսավորման բացը. զարգացող երկրներին ծովի մակարդակի բարձրացմանը հարմարվելու համար անհրաժեշտ է 310-ից 365 միլիարդ դոլար, մինչդեռ 2023 թվականին հասանելի է եղել ընդամենը 26 միլիարդ դոլար:straitstimes+1
ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ Ամինա Մոհամեդը, ելույթ ունենալով Պալաուում, կոչ է արել G20-ի ղեկավարներին մասնակցել հոկտեմբերին Տուվալուի կողմից կազմակերպված հանդիպմանը՝ նախքան Թուրքիայում կայանալիք ՄԱԿ-ի կլիմայական գագաթնաժողովը։ «Մենք կարծում ենք, որ նրանք պետք է ներկա լինեն և իրականում ներգրավվեն այն հարցերի քննարկմանը, որոնք պետք է լուծեն», — ասել է նա։ Պալաուի շրջակա միջավայրի նախարար Սթիվեն Վիկտորը կրկնել է կոչը. «Մենք ուզում ենք, որ նրանք գան և տեսնեն»:freemalaysiatoday
Մարջանային խութերի մոնիտորինգի գլոբալ ցանցը հրապարակել է իր յոթերորդ գլոբալ գնահատումը՝ «Աշխարհի մարջանային խութերի վիճակը. 2025», որը հիմնված է 120 երկրների շուրջ 37 000 խութերի տվյալների վրա։ Զեկույցը պարզել է, որ կոշտ մարջանների ծածկույթը գլոբալ մակարդակով նվազել է մինչև մոտ 25 տոկոս՝ 1980-ականների 30-40 տոկոսից ավելի ցուցանիշի համեմատ, ինչը կլիմայի փոփոխությամբ պայմանավորված ծովային ջերմային ալիքների հետևանք է:cbc+2
Մարջանների սպիտակեցման չորս գլոբալ դեպքերից երեքը տեղի են ունեցել վերջին 15 տարվա ընթացքում։ Ավստրալիայի ծովային գիտությունների ինստիտուտի առաջատար հեղինակ Մանուել Գոնսալես Ռիվերոն նախազգուշացրել է, որ «վերականգնման պատուհանը գնալով ավելի է կարճանում»։ Wildlife Conservation Society-ի մարջանային խութերի գծով տնօրեն Էմիլի Դարլինգը իրավիճակը նկարագրել է կտրուկ. «Մենք դանդաղորեն եփում ենք մարջանները մինչև մահ»:cbc
Մտահոգությունները ավելացնում է Science ամսագրում հրապարակված մի ուսումնասիրություն, որը ապացույցներ է գտել, որ Էլ Նինյոյի երևույթները վերջին 40 տարվա ընթացքում ավելի են ուժեղացել՝ 1850 թվականից առաջվա համեմատ, ինչը հիմնված է Գալապագոսյան կղզիների մարջանների կմախքներում պահպանված քիմիական հետքերի վրա։ Քանի որ Էլ Նինյոյի ռեկորդային գագաթնակետը մոտ է, խութերը, որոնք հազիվ մեկ տարի են ունեցել վերականգնվելու վերջին սպիտակեցումից հետո, բախվում են նոր ջերմային սթրեսի:cbc
«Եթե մենք այժմ այստեղ ենք, ապա ո՞ւր կլինենք 10 տարի հետո», — ասել է Դարլինգը CBC News-ին։ «Որովհետև մենք գիտենք, որ այս տաքացման մեծ մասը արդեն անխուսափելի է, և նույնիսկ եթե մենք այսօր փոխենք ուղղությունը, դեռ շատ անելիքներ ունենք»:cbc