აშშ-მა ირანის წინააღმდეგ „ეკონომიკური D-Day“-ს სანქციები გამოაცხადა

აშშ ემზადება გამოაცხადოს ის, რასაც ფინანსთა მინისტრმა სკოტ ბესენტმა „მოწინააღმდეგის წინააღმდეგ ოდესმე განხორციელებული ყველაზე მასშტაბური ფინანსური შეტევა“ უწოდა. ვაშინგტონი ირანის წინააღმდეგ ეკონომიკურ კამპანიას ამწვავებს მას შემდეგ, რაც მხარეებს შორის 60-დღიანი ცეცხლის შეწყვეტის პერიოდი შეთანხმების გარეშე დასრულდა.

ბესენტის განცხადება და ირანის პასუხი

კვირას გვიან ღამით X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში ბესენტმა განაცხადა, რომ „განთიადისას იწყება ეკონომიკური D-Day“ და ეს ზომები თეირანზე ტრამპის ადმინისტრაციის ზეწოლის კამპანიის „ფინალურ ეტაპად“ შეაფასა. მისი თქმით, პრეზიდენტმა ტრამპმა „განიარაღა ირანის სამხედრო შესაძლებლობები, გაანადგურა მისი სამხედრო ქარხნების თითქმის 100 პროცენტი და დამარხა მისი ბირთვული პროგრამა“, ხოლო ვაშინგტონი ახლა „გადაჭრის ყველა ეკონომიკურ არტერიას, რომელიც ამ ტირანულ რეჟიმს ასაზრდოებს, სანამ თეირანი სრულ იზოლაციაში არ აღმოჩნდება“.cnbc+1

ბესენტმა, რომელსაც პრესკონფერენცია ორშაბათს ნაშუადღევს აქვს დაგეგმილი, ასევე გააფრთხილა უცხოური მთავრობები, რომლებიც ირანთან ფინანსურ ოპერაციებს კვლავ ახორციელებენ: „ნებისმიერი ქვეყანა, რომელიც ამ მილევიდი რეჟიმის ფინანსურ არტერიად გვევლინება, უნდა ელოდოს, რომ მის იზოლაციას გაიზიარებს“.cnbc

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ კაზემ ღარიბაბადიმ X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში ეს განცხადება უარყო, მას „ამერიკის დამარცხების აღიარება“ უწოდა და ეჭვქვეშ დააყენა, რატომ სჭირდებოდა ვაშინგტონს „ისტორიაში უდიდესი ფინანსური ინტერვენცია“ იმ ქვეყნის წინააღმდეგ, რომლის ჯარიც, მისივე მტკიცებით, უკვე განადგურებულია. ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს სპიკერმა ესმაილ ბაღაიმ ორშაბათს განაცხადა, რომ განმეორებითმა სანქციებმა „კრახი განიცადა“ და ირანი გამოიყენებს ყველა „ორმხრივ შესაძლებლობას“ ახალ ზომებთან დასაპირისპირებლად.tribune

დაძაბულობა ჰორმუზის სრუტეში და ნაოსნობის რისკები

ამავდროულად, ირანმა გაამკაცრა კონტროლი ჰორმუზის სრუტეზე, რომელზეც ადრე მსოფლიო საზღვაო ნავთობის დაახლოებით მეხუთედი გადიოდა. ირანის სპარსეთის ყურის სრუტის უწყებამ კვირას X-ზე გააფრთხილა გემები, რომ ტრანზიტის პროტოკოლების დარღვევისთვის მათ „ჯარიმა, დაკავება ან კონფისკაცია“ ემუქრებათ. ირანმა ასევე შავ სიაში შეიყვანა დასავლეთთან დაკავშირებული 46 გემი ტრანზიტის სავარაუდო დარღვევების გამო. ირანის პარლამენტმა ასევე დაამტკიცა ნორმა, რომელიც ამ სტრატეგიულ სრუტეში გავლილ გემებს თეირანის მიერ გაწეული მომსახურების გადახდას ავალდებულებს.lloydslist+1

ირანის ეროვნული უსაფრთხოების უმაღლესი საბჭოს მდივანმა მოჰსენ რეზაიმ შაბათს გააფრთხილა, რომ „ნებისმიერი ქვეყანა, რომელიც ჩვენს წინააღმდეგ ეკონომიკური შეზღუდვების დაწესებაში პარტნიორი გახდება, ჩვენ მიერ მტრად იქნება აღქმული“.cnbc

გლობალური გამოძახილი

ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ორშაბათს განაცხადა, რომ პეკინი „ყურადღებით დააკვირდება მოვლენებს და გააკეთებს ყველაფერს, რაც აუცილებელია საკუთარი უფლებების დასაცავად“, ამასთან, ყველა მხარეს თავშეკავებისკენ მოუწოდა. ესკალაციის მიუხედავად, ორშაბათს აზიურ ვაჭრობაში ნავთობის ფასები შემცირდა: როგორც Brent-ის, ისე West Texas Intermediate-ის მარკის ნავთობი 1%-ზე მეტით დაეცა, რადგან ინვესტორებმა მოგების დაფიქსირება არჩიეს.tribune+1

ორშაბათს არარეგულირებად ბაზარზე ირანული რიალი ისტორიულ მინიმუმამდე დაეცა და ერთ დოლარზე დაახლოებით 2 მილიონი შეადგინა, რაც 4.5%-ით ნაკლებია გასულ კვირას ტრამპის მიერ კამპანიის გამოცხადების შემდეგ. Morgan Stanley-ის ↗ 4.40% ანალიტიკოსებმა აღნიშნეს, რომ ნედლი ნავთობის მიწოდება „მცირდება“, ხოლო ახლო აღმოსავლეთის ექსპორტი მარტისა და აპრილის დონეს დაუბრუნდა.tribune