Bandaríkin boða „fjárhagslegan D-dag“ og herða refsiaðgerðir gegn Íran

Bandaríkin búa sig undir að kynna það sem Scott Bessent fjármálaráðherra kallaði „mestu fjárhagslegu sókn sem beitt hefur verið gegn andstæðingi“ á mánudag. Þar með er efnahagsherferð Washington gegn Íran stigmagnuð eftir að 60 daga vopnahlésglugga tveggja ríkja lauk án samninga.

Yfirlýsing Bessents og viðbrögð Írans

Í færslu á X seint á sunnudag lýsti Bessent því yfir að „við dögun hefst fjárhagslegur D-dagur“ og kallaði aðgerðirnar „lokaleik“ í þrýstingsherferð Trump-stjórnarinnar gegn Teheran. Hann sagði Trump forseta hafa „molað hernaðargetu Írans, eyðilagt næstum 100 prósent af hergagnaverksmiðjum landsins og grafið kjarnorkuáætlun þess“, og að Washington ætlaði nú að „skera á hverja einustu lífæð sem heldur lífi í einræðisstjórninni þar til Teheran stendur einangrað eftir.“cnbc+1

Bessent, sem áformar að halda blaðamannafund á mánudagssíðdegi, varaði einnig erlend stjórnvöld sem enn eiga í viðskiptum við Íran: „Sérhver þjóð sem þjónar sem fjárhagsleg slagæð fyrir dvínandi stjórn má búast við að deila einangrun hennar.“cnbc

Kazem Gharibabadi, aðstoðarutanríkisráðherra Írans, hafnaði tilkynningunni í færslu á X og kallaði hana „viðurkenningu á ósigri Bandaríkjanna“. Hann spurði hvers vegna Washington þyrfti „stærstu fjárhagslegu innrás sögunnar“ gegn landi þar sem hernaðargeta hefði þegar verið eyðilögð samkvæmt þeirra eigin orðum. Esmaeil Baghaei, talsmaður íranska utanríkisráðuneytisins, sagði á mánudag að endurteknar refsiaðgerðir hefðu „brugðist“ og að Íran myndi beita öllum „tvíhliða úrræðum“ sínum til að spyrna gegn nýju aðgerðunum.tribune

Spenna í Hórmússundi og áhætta hjá skipafélögum

Á sama tíma hertu Íranar tök sín á Hórmússundi, en um fimmtungur af hráolíu heimsins sem flutt er á sjó fór áður um sundið. Stjórn Persaflóasundsins í Íran varaði við því á X á sunnudag að skip sem brjóta gegn reglulegum siglingaleiðbeiningum eigi yfir höfði sér „sektir, kyrrsetningu eða upptöku“, en Íranar svörtulystuðu 46 skip sem tengjast Vesturlöndum vegna meintra brota á siglingareglum. Íranska þingið samþykkti einnig ákvæði sem krefst þess að skip sem sigla um þetta mikilvæga sund greiði fyrir þjónustu sem Teheran veitir.lloydslist+1

Mohsen Rezaei, ritari æðsta þjóðaröryggisráðs Írans, varaði við því á laugardag að „sérhvert land sem gerist aðili að því að koma á efnahagslegum hömlum gegn okkur verði talið óvinur af okkar hálfu.“cnbc

Áhrif um allan heim

Utanríkisráðuneyti Kína sagði á mánudag að stjórnvöld í Peking myndu „fylgjast náið með þróuninni og gera það sem nauðsynlegt er til að vernda réttindi sín“, en hvatti um leið alla aðila til að sýna hófstillingu. Olíuverð féll á markaðstorgum í Asíu á mánudag þrátt fyrir meiri spennu, þar sem bæði Brent-hráolía og West Texas Intermediate lækkuðu um meira en 1% þegar fjárfestar virtust innleysa hagnað.tribune+1

Íranska ríalið féll í sögulegt lágmark á óopinberum markaði á mánudag, í um 2 milljónir á móti Bandaríkjadal, og hefur lækkað um 4,5% síðan Trump tilkynnti um herferðina í síðustu viku. Greinendur Morgan Stanley ↗ 4.40% bentu á að framboð á hráolíu væri að „herðast“ þar sem útflutningur frá Miðausturlöndum væri kominn aftur á svipað stig og í mars og apríl.tribune